Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 10 marca, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #5

Kto tęsknił za bardzo szwedzkimi słówkami? Ja bardzo! Zróbcie sobie dobrą kawę lub herbatę, rozsiądźcie się wygodnie i razem ze mną przyjrzyjcie się tym niezwykle trafnym i użytecznym słówkom. Jestem niemal pewna, że nauczycie się też dziś nowego słowa po polsku… ale nie będę Wam nić spoilerować. Zapraszam na już piątą odsłonę bardzo szwedzkich słówek!

1. Ikeaväder

To słowo znaczy dokładnie to, co myślicie – ikeowa pogoda to brzydka, deszczowa pogoda, w której jedynym promykiem nadziei jest całodzienna wyprawa do Ikei. Czy dla Was brzydka pogoda też zwykle stanowi(ła) wymówkę do wycieczki do Ikei?:)

Det är verkligen Ikeaväder i Heidelberg idag…

2. Söndagsångest

Być może Ikeaväder obecnie nie jest czymś, o czym aktywnie myślimy. Istnieje natomiast inne zjawisko, które wielu z nas jest bardzo dobrze znane i powtarza się każdego tygodnia, a dokładnie w każdą niedzielę wieczorem. Ångest to lęk, obawa, słowem ängslig określimy zaniepokojoną/niespokojną osobę (możemy skojarzyć to z angielskim anxiety czy niemieckim Angst). Söndagsångest oznacza zatem stres i niepokój, który czujemy w każdą niedzielę wieczorem, mając świadomość, że jutro poniedziałek, co oznacza dla jednych pracę, dla innych szkołę czy studia. Krzepiąca jest świadomość, że söndagsångest jest powszechnym zjawiskiem, z którym boryka się np. około 60% Szwedów. Jeśli cierpisz na söndagsångest i chcesz go pomniejszyć, a przy okazji przeczytać coś ciekawego po szwedzku, to znalazłam artykuł właśnie dla Ciebie.:) Dobra, dość tych stresów, przechodzimy teraz do smakowitego hasztaga, cieszących oczy i żołądek kompozycji…

3. Matglädje

To słówko z hasztagiem na samym Instagramie daje nam ponad 174 000 wyników. Nic dziwnego – wszak zachwyt nad jedzeniem czy radość z jedzenia (jedzenioradość?) to temat, który łączy i zbliża do siebie ludzi. Glädje to właśnie radość, glädja sig över ngt oznacza „cieszyć się z czegoś”. Samo matglädje dla każdego może być czymś odrobinę innym – próbowaniem nowych smaków i rozkoszowaniem się znanymi już potrawami; gotowaniem z rodziną, czy zakupem wyszukanych składników na uroczysty posiłek. Ważne, żeby tyczyło się jedzenia i sprawiało radość : ) A czym jest matglädje dla Ciebie? 😊)

4. Kundpinne

Kundpinne jest jednym z przedmiotów, których pewnie użyliśmy setki razy w naszym życiu i pojęcia nie mamy, jak się nazywają. Wiecie, jak robimy zakupy w supermarkecie, wykładamy zakupy na taśmę, a ktoś za nami się niecierpliwi, chcąc wyłożyć swoje zakupy i nie pomieszać ich z naszymi. Wtedy do akcji wkracza… no właśnie, jak to nazwać?  To coś, co kładziemy między naszymi zakupami, a zakupami kogoś innego : ) Polska nazwa tego użytecznego przedmiotu to separator kasowy, przekładka do kas czy oddzielacz zakupowy. Też tego nie wiedzieliście? To nie jestem sama : ) Te nazwy brzmią dość oficjalnie i raczej nie usłyszymy ich zbyt często w luźnej rozmowie.  Inaczej ma się sprawa ze szwedzkim kundpinne, które dosłownie oznacza kijek albo patyk klienta, kliencki kij. O wiele mniej oficjalne, proste i zabawne.

Swoją drogą, ciekawi mnie teraz, jak nazywa się ten przedmiot w innych językach. Przerwa na research 😀

5. Fulparkerare

Zmora wielu kierowców, czyli brak miejsca parkingowego. Cóż, zdarza się, nie ma co się niepotrzebnie złościć, to jest poza naszą kontro… zaraz, dlaczego ten samochód stoi tak krzywo, że zajmuje dwa miejsca parkingowe? Podpowiem: kierowca zapewnie jest fulparkerare albo felparkerare. Oba słowa dotyczą kogoś, kto źle parkuje (parkujący? Parkowacz?), pierwsze znaczy dosłownie „brzydki parkujący”, a drugie „niewłaściwie parkujący”. Są to synonimy, ale fulparkerare jest mocniejsze. Definicja Språkrådet brzmi „person som felparkerar extra grovt”, czyli osoba, która wybitnie felparkerar/wybitnie źle parkuje”. Dajcie koniecznie znać w komentarzach, czy dzisiejsze słówka są dla Was zaskoczeniem, czy może się już nimi spotkaliście. A może regularnie ich używacie? Widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej