Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 10 marca, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #5

Kto tęsknił za bardzo szwedzkimi słówkami? Ja bardzo! Zróbcie sobie dobrą kawę lub herbatę, rozsiądźcie się wygodnie i razem ze mną przyjrzyjcie się tym niezwykle trafnym i użytecznym słówkom. Jestem niemal pewna, że nauczycie się też dziś nowego słowa po polsku… ale nie będę Wam nić spoilerować. Zapraszam na już piątą odsłonę bardzo szwedzkich słówek!

1. Ikeaväder

To słowo znaczy dokładnie to, co myślicie – ikeowa pogoda to brzydka, deszczowa pogoda, w której jedynym promykiem nadziei jest całodzienna wyprawa do Ikei. Czy dla Was brzydka pogoda też zwykle stanowi(ła) wymówkę do wycieczki do Ikei?:)

Det är verkligen Ikeaväder i Heidelberg idag…

2. Söndagsångest

Być może Ikeaväder obecnie nie jest czymś, o czym aktywnie myślimy. Istnieje natomiast inne zjawisko, które wielu z nas jest bardzo dobrze znane i powtarza się każdego tygodnia, a dokładnie w każdą niedzielę wieczorem. Ångest to lęk, obawa, słowem ängslig określimy zaniepokojoną/niespokojną osobę (możemy skojarzyć to z angielskim anxiety czy niemieckim Angst). Söndagsångest oznacza zatem stres i niepokój, który czujemy w każdą niedzielę wieczorem, mając świadomość, że jutro poniedziałek, co oznacza dla jednych pracę, dla innych szkołę czy studia. Krzepiąca jest świadomość, że söndagsångest jest powszechnym zjawiskiem, z którym boryka się np. około 60% Szwedów. Jeśli cierpisz na söndagsångest i chcesz go pomniejszyć, a przy okazji przeczytać coś ciekawego po szwedzku, to znalazłam artykuł właśnie dla Ciebie.:) Dobra, dość tych stresów, przechodzimy teraz do smakowitego hasztaga, cieszących oczy i żołądek kompozycji…

3. Matglädje

To słówko z hasztagiem na samym Instagramie daje nam ponad 174 000 wyników. Nic dziwnego – wszak zachwyt nad jedzeniem czy radość z jedzenia (jedzenioradość?) to temat, który łączy i zbliża do siebie ludzi. Glädje to właśnie radość, glädja sig över ngt oznacza „cieszyć się z czegoś”. Samo matglädje dla każdego może być czymś odrobinę innym – próbowaniem nowych smaków i rozkoszowaniem się znanymi już potrawami; gotowaniem z rodziną, czy zakupem wyszukanych składników na uroczysty posiłek. Ważne, żeby tyczyło się jedzenia i sprawiało radość : ) A czym jest matglädje dla Ciebie? 😊)

4. Kundpinne

Kundpinne jest jednym z przedmiotów, których pewnie użyliśmy setki razy w naszym życiu i pojęcia nie mamy, jak się nazywają. Wiecie, jak robimy zakupy w supermarkecie, wykładamy zakupy na taśmę, a ktoś za nami się niecierpliwi, chcąc wyłożyć swoje zakupy i nie pomieszać ich z naszymi. Wtedy do akcji wkracza… no właśnie, jak to nazwać?  To coś, co kładziemy między naszymi zakupami, a zakupami kogoś innego : ) Polska nazwa tego użytecznego przedmiotu to separator kasowy, przekładka do kas czy oddzielacz zakupowy. Też tego nie wiedzieliście? To nie jestem sama : ) Te nazwy brzmią dość oficjalnie i raczej nie usłyszymy ich zbyt często w luźnej rozmowie.  Inaczej ma się sprawa ze szwedzkim kundpinne, które dosłownie oznacza kijek albo patyk klienta, kliencki kij. O wiele mniej oficjalne, proste i zabawne.

Swoją drogą, ciekawi mnie teraz, jak nazywa się ten przedmiot w innych językach. Przerwa na research 😀

5. Fulparkerare

Zmora wielu kierowców, czyli brak miejsca parkingowego. Cóż, zdarza się, nie ma co się niepotrzebnie złościć, to jest poza naszą kontro… zaraz, dlaczego ten samochód stoi tak krzywo, że zajmuje dwa miejsca parkingowe? Podpowiem: kierowca zapewnie jest fulparkerare albo felparkerare. Oba słowa dotyczą kogoś, kto źle parkuje (parkujący? Parkowacz?), pierwsze znaczy dosłownie „brzydki parkujący”, a drugie „niewłaściwie parkujący”. Są to synonimy, ale fulparkerare jest mocniejsze. Definicja Språkrådet brzmi „person som felparkerar extra grovt”, czyli osoba, która wybitnie felparkerar/wybitnie źle parkuje”. Dajcie koniecznie znać w komentarzach, czy dzisiejsze słówka są dla Was zaskoczeniem, czy może się już nimi spotkaliście. A może regularnie ich używacie? Widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #178

Czy osobom potrzebującym tłumacza zostanie odebrane prawo do niego w sytuacjach urzędowych i zdrowotnych? Czy szwedzkie badania nad psychodelikami pomogą w zwalczaniu depresji? I dlaczego kwestia walki o klimat zniknęła ze szwedzkiej debaty wyborczej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, […]

Czytaj więcej