Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 10 marca, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #5

Kto tęsknił za bardzo szwedzkimi słówkami? Ja bardzo! Zróbcie sobie dobrą kawę lub herbatę, rozsiądźcie się wygodnie i razem ze mną przyjrzyjcie się tym niezwykle trafnym i użytecznym słówkom. Jestem niemal pewna, że nauczycie się też dziś nowego słowa po polsku… ale nie będę Wam nić spoilerować. Zapraszam na już piątą odsłonę bardzo szwedzkich słówek!

1. Ikeaväder

To słowo znaczy dokładnie to, co myślicie – ikeowa pogoda to brzydka, deszczowa pogoda, w której jedynym promykiem nadziei jest całodzienna wyprawa do Ikei. Czy dla Was brzydka pogoda też zwykle stanowi(ła) wymówkę do wycieczki do Ikei?:)

Det är verkligen Ikeaväder i Heidelberg idag…

2. Söndagsångest

Być może Ikeaväder obecnie nie jest czymś, o czym aktywnie myślimy. Istnieje natomiast inne zjawisko, które wielu z nas jest bardzo dobrze znane i powtarza się każdego tygodnia, a dokładnie w każdą niedzielę wieczorem. Ångest to lęk, obawa, słowem ängslig określimy zaniepokojoną/niespokojną osobę (możemy skojarzyć to z angielskim anxiety czy niemieckim Angst). Söndagsångest oznacza zatem stres i niepokój, który czujemy w każdą niedzielę wieczorem, mając świadomość, że jutro poniedziałek, co oznacza dla jednych pracę, dla innych szkołę czy studia. Krzepiąca jest świadomość, że söndagsångest jest powszechnym zjawiskiem, z którym boryka się np. około 60% Szwedów. Jeśli cierpisz na söndagsångest i chcesz go pomniejszyć, a przy okazji przeczytać coś ciekawego po szwedzku, to znalazłam artykuł właśnie dla Ciebie.:) Dobra, dość tych stresów, przechodzimy teraz do smakowitego hasztaga, cieszących oczy i żołądek kompozycji…

3. Matglädje

To słówko z hasztagiem na samym Instagramie daje nam ponad 174 000 wyników. Nic dziwnego – wszak zachwyt nad jedzeniem czy radość z jedzenia (jedzenioradość?) to temat, który łączy i zbliża do siebie ludzi. Glädje to właśnie radość, glädja sig över ngt oznacza „cieszyć się z czegoś”. Samo matglädje dla każdego może być czymś odrobinę innym – próbowaniem nowych smaków i rozkoszowaniem się znanymi już potrawami; gotowaniem z rodziną, czy zakupem wyszukanych składników na uroczysty posiłek. Ważne, żeby tyczyło się jedzenia i sprawiało radość : ) A czym jest matglädje dla Ciebie? 😊)

4. Kundpinne

Kundpinne jest jednym z przedmiotów, których pewnie użyliśmy setki razy w naszym życiu i pojęcia nie mamy, jak się nazywają. Wiecie, jak robimy zakupy w supermarkecie, wykładamy zakupy na taśmę, a ktoś za nami się niecierpliwi, chcąc wyłożyć swoje zakupy i nie pomieszać ich z naszymi. Wtedy do akcji wkracza… no właśnie, jak to nazwać?  To coś, co kładziemy między naszymi zakupami, a zakupami kogoś innego : ) Polska nazwa tego użytecznego przedmiotu to separator kasowy, przekładka do kas czy oddzielacz zakupowy. Też tego nie wiedzieliście? To nie jestem sama : ) Te nazwy brzmią dość oficjalnie i raczej nie usłyszymy ich zbyt często w luźnej rozmowie.  Inaczej ma się sprawa ze szwedzkim kundpinne, które dosłownie oznacza kijek albo patyk klienta, kliencki kij. O wiele mniej oficjalne, proste i zabawne.

Swoją drogą, ciekawi mnie teraz, jak nazywa się ten przedmiot w innych językach. Przerwa na research 😀

5. Fulparkerare

Zmora wielu kierowców, czyli brak miejsca parkingowego. Cóż, zdarza się, nie ma co się niepotrzebnie złościć, to jest poza naszą kontro… zaraz, dlaczego ten samochód stoi tak krzywo, że zajmuje dwa miejsca parkingowe? Podpowiem: kierowca zapewnie jest fulparkerare albo felparkerare. Oba słowa dotyczą kogoś, kto źle parkuje (parkujący? Parkowacz?), pierwsze znaczy dosłownie „brzydki parkujący”, a drugie „niewłaściwie parkujący”. Są to synonimy, ale fulparkerare jest mocniejsze. Definicja Språkrådet brzmi „person som felparkerar extra grovt”, czyli osoba, która wybitnie felparkerar/wybitnie źle parkuje”. Dajcie koniecznie znać w komentarzach, czy dzisiejsze słówka są dla Was zaskoczeniem, czy może się już nimi spotkaliście. A może regularnie ich używacie? Widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej