Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 10 czerwca, 2020

Bardzo szwedzkie słowa #2

Vobbar ni? Jeśli rozumiecie to pytanie, to bardzo możliwe, że czytaliście pierwszą część naszej serii o bardzo szwedzkich słowach, gdzie przybliżyłam Wam vobba, fika, mysa, panta i fika. Jak już się na pewno domyślacie, dziś przychodzę do Was z porcją kolejnych pięciu wyjątkowych szwedzkich słów, które nie mają swojego odpowiednika w polskim. Zaczynamy!

1. Planka

Słyszeliście być może angielskie plank czy planking, może nawet sami wykonywaliście to trudne ćwiczenie. A może kojarzycie to słowo z popularną swego czasu, ale momentami bardzo niebezpieczną zabawą polegającą na kładzeniu się na brzuchu, z rękami wzdłuż ciała, w pozycji przypominającej deskę, w miejscu publicznym. Cóż. Znów pudło, ale jesteśmy na dobrym tropie z tą deską. Ktoś, kto plankar, przyjmuje mniej więcej pozycję deski, tyle, że wertykalnie – na stojąco – aby przemknąć przez kontrolę biletową na stacjach metro i pociągu tuż za plecami kogoś innego. Cała ta dziwaczna gimnastyka tylko po to, żeby nie płacić za bilet. Jag hoppas att du INTE plankar! 😉

2. Festsnusa

Snusa pewnie znacie – czasownik snusa znaczy snusować, zażywać snus, czyli używkę na bazie tytoniu, popularną w Szwecji, Finlandii i Norwegii. Snusu nie palimy, tylko umieszczamy pod górną albo dolną wargą, żeby tytoń się wchłonął. Znacie też pewnie słowo fest, czyli impreza. Co nam z tego wychodzi? Snusować na imprezach! Czyli mamy do czynienia z okazyjnym snusare. Kimś, kto nie snusuje na co dzień, pozwala sobie na to tylko na imprezach – festsnusare.

3. Solkatt

To słowo pewnie się Wam spodoba i może przypomni zabawę z dzieciństwa 😊 Spójrzmy. Solkatt od razu chciałoby się przetłumaczyć dosłownie jako kot słoneczny. I można w tym dostrzec odrobinę logiki. To słowo ma bowiem związek ze… światłem! Bawiliście się w podstawówce w puszczanie zajączka? Linijkę, zegarek, teraz pewnie też ekran telefonu układamy pod takim kątem, żeby odbijane światło utworzyło małą plamkę światła, na przykład na ścianie. Oczywiście, trzeba przy tej zabawie uważać, bo można kogoś na moment pozbawić wzroku. W każdym razie, jak widzicie, nasz polski zajączek to szwedzki kot słoneczny. W wielu innych językach to zjawisko również jest nazwane od jakiegoś małego, szybko się poruszającego zwierzątka – np. w czeskim mamy prosiaczki, a w katalońskim szczurki : ) A Wy puszczaliście zajączki w dzieciństwie? Ja tak, i to nawet podczas lekcji… 😀 Ale do tego nie zachęcam!

4. Badkruka

– Właź do wody, jest już lato!

– Nigdy! Jest strasznie zimno!

– Woda ma 16 stopni, przestań marudzić, badkruka, i wskakuj!

Rozłóżmy słowo na czynniki pierwsze. Bada to kąpać się, myć się, kruka natomiast oznacza doniczkę (krukväxter – rośliny doniczkowe), dzban, albo… strachajło, tchórza. Czy więc badkruka to ktoś, kto po prostu boi się kąpieli? Prawie. To ktoś, kto odmawia kąpieli w zbiorniku wodnym. Czyli na przykład turysta z południa, który nie odważy się wejść do jeziora o temperaturze 10-ciu stopni. Przyznam Wam, że jedyny raz, kiedy miałam okazję wejść do szwedzkiego jeziora i odmówiłam, byłam ze znajomymi spoza Szwecji, więc nikt nie nazwał mnie badkruka. Ciekawa jestem, czy ktoś z Was został tak kiedyś nazwany! Dajcie znać w komentarzach!

5. Gubbe/gumma

Gubbe to staruszek, gumma to staruszka – w zależności od tego, czy wymówimy te słowa czułym, ciepłym tonem, czy tylko warkniemy na kogoś, mogą wyrażać troskę albo obelgę. Tak więc uwaga. Jednak gubbe i gumma budzi najwięcej emocji, gdy zwracamy się tymi słowami do… dzieci! Tak, w Szwecji bardzo normalne jest powiedzieć do synka „lille gubben”, a do dziewczynki „min lilla gumma”. Dla nas mówienie do trzylatka „mój mały staruszku” może brzmieć dziwnie, ale może dla jakiegoś narodu dziwnie brzmi nasze nazywanie dzieci żabkami i kotkami…

Jeszcze jeden krótki komentarz do tego: może przyszło Wam na myśl słowo jordgubbe, czyli dosłownie „ziemia” i „staruszek”, z czego wychodzi nam bardzo intuicyjna truskawka 😉 Oczywiście tak jest najłatwiej to słowo zapamiętać, nie do końca jednak możemy brać te słowa za etymologię słowa jordgubbe. Ale to już temat na kolejny wpis! 😉

Tymczasem widzimy się w jutrzejszym quizie! Koniecznie dajcie znać, czy znaliście któreś z dzisiaj wymienionych słów, czy je słyszeliście albo używacie, oraz, najważniejsze – czy w dzieciństwie puszczaliście słoneczne koty. Tfu, to jest, zajączki! 😀 Do zobaczenia!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie gry komputerowe

Witam serdecznie miłośników gier komputerowych! Bez względu na to, czy gracie regularnie i jesteście na czasie z nowościami, czy też Wasza przygoda z graniem ogranicza się do Pasjansa, dzisiejszy wpis z pewnością Was zainteresuje! 😊 Pewnie wiedzieliście już, że super popularny Minecraft został stworzony przez Szwedów, ale może nie mieliście pojęcia, że Candy Crush Saga […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #168

Czy w Szwecji zaczyna brakować wody? Dlaczego gwałtownie wzrastają ceny podwynajmu? I co szwedzkie gospodarstwa domowe robią z plastikiem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język […]

Czytaj więcej

Quiz #169 Ogarniamy fałszywych przyjaciół w szwedzkim! #3

Czy Wam też mylą się termin i semester i chcecie je tłumaczyć prosto z polskiego? A jak słyszycie stol, to myślicie o stole? Fałszywych przyjaciół w szwedzkim nie brakuje. Zróbmy sobie więc małą powtórkę w quizie!

Czytaj więcej