Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 22 kwietnia, 2020

Bardzo szwedzkie słowa #1

Hejsan hoppsan! Dziś zaprezentuję Wam listę pięciu szwedzkich słów, których nie da się jednym słowem przetłumaczyć na polski (chociaż możecie spróbować swoich sił i kreatywności w komentarzach:). Część na pewno znacie, ale może nie wiecie, skąd pochodzą, a część może być dla Was zupełnym zaskoczeniem. Zaczynamy!

1. Panta

Jeśli mieszkacie w Szwecji, zapewne recykling nie jest Wam obcy. W sklepach możemy znaleźć maszyny, do których wkładamy plastikowe butelki, żeby w zamian otrzymać kilka koron. Nie chodzi oczywiście o byle jakie butelki, a takie z napisem pant, czyli fant czy zastaw. Panta to czasownik oznaczający, że taką butelkę z napisem pant pakujemy do maszyny recyklingowej : ) Ktoś odważny wymyśli na to polski odpowiednik?

2. Lagom

Klasyk nad klasykami, lagom spędza sen z powiek tłumaczom i osobom, które chcą to słowo pokrótce wytłumaczyć innym, nie mającym pojęcia o szwedzkiej kulturze. Lagom doczekało się całych książek (np. Lagom. Szwedzka sztuka życia – Dunne Linnea; jak widzicie, nie przetłumaczono tego słowa) i międzynarodowej sławy. Lagom to nie za dużo, nie za mało, tylko tak w sam raz. Jesteście fanami tego typowo szwedzkiego podejścia życia z umiarem?

Jeśli macie ochotę poczytać o lagom trochę więcej, zapraszamy  do Marty ze Szwedzkiej Półki, gdzie możecie przeczytać recenzję dwóch książek o lagom, dostępnych obecnie na polskim rynku.

3. Fika

Kolejny klasyk nad klasykami, znów nieprzetłumaczalny. Fika to cały koncept kulturowy, to picie kawy, herbaty, jedzenie ciastka i pogaduchy, głównie obserwowane w życiu zawodowym. Ale poza pracą również możemy się z kimś umówić na fikę. Niby to zwykłe plotki przy kawie, ale doczekały się osobnego słowa w języku. Mamy też czasownik fikar, który ma dwa wykluczające się znaczenia! Pierwsze to oczywiście pić z kimś kawę (fikować?:), drugie natomiast to „prędko się gdzieś udać”, „mieć wielkie pragnienie, pożądać czegoś”. I stąd, moi Drodzy, mamy słówko… nyfiken! Czyli ciekawski/ciekawy. Także słowo „ett fikon”, czyli figa, w przeszłości brzmiało fika.  A, możemy też mówić o „en kopp fika”, co jest niczym innym, jak filiżanką kawy (nie figi 😊))

Dobrze, bo się zupełnie zakręcimy, przechodzimy dalej!

4. Mysa

Kolejne miłe i popularne słowo, które kojarzy się nam głównie z przytulnymi wieczorami z gorącą czekoladą, kocykiem, grubymi skarpetami, milusimi kapciami (mystofflor) i fajnym towarzystwem 😊) Mysa to takie przytulne, miłe, „cosy” spędzanie czasu. Możemy to robić w gronie rodzinnym czy przyjaciół, ale też sami, i to niekoniecznie w domu – możemy mysa solo w kawiarni (wybrać się na solo fikę :D). Od czasownika mysa pochodzi rzeczownik mys, np. fredagsmys – przytulny piątek? Piątkowy chill? Piąteczek? Jaki Wy macie na to pomysł?

Jeśli znacie duński, być może zauważyliście podobieństwo między hygge (które tak jak lagom, doczekało się książek) a mysa. Jeżeli chcielibyście poznać więcej słów związanych z mysa i dowiedzieć się, na czym polega podobieństwo do duńskiego hygge, dajcie znać, a przygotuję osobny wpis na ten temat 😊

5. Vobba

Vobba może się Wam kojarzyć z vabba, i bardzo słusznie! Vobba to połączenie słów jobba – pracować i vabba – zostać w domu z chorym dzieckiem. Co nam wychodzi z tego połączenia? Praca z domu, w którym zostaliśmy z naszym chorym dzieckiem! Proste!  I bardzo na czasie. Tylko teraz bądźmy tak kreatywny, jak Szwedzi, i wymyślmy na to jedno słowo…

Na dzisiaj kończymy pierwszą odsłonę bardzo szwedzkich słów. Dajcie znać, czy lista Wam się spodobała, czy dowiedzieliście się czegoś nowego, oraz czy chcecie czytać więcej takich wpisów w przyszłości 😊 Nie zapomnijcie o jutrzejszym quizie! Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie gry komputerowe

Witam serdecznie miłośników gier komputerowych! Bez względu na to, czy gracie regularnie i jesteście na czasie z nowościami, czy też Wasza przygoda z graniem ogranicza się do Pasjansa, dzisiejszy wpis z pewnością Was zainteresuje! 😊 Pewnie wiedzieliście już, że super popularny Minecraft został stworzony przez Szwedów, ale może nie mieliście pojęcia, że Candy Crush Saga […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #168

Czy w Szwecji zaczyna brakować wody? Dlaczego gwałtownie wzrastają ceny podwynajmu? I co szwedzkie gospodarstwa domowe robią z plastikiem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język […]

Czytaj więcej

Quiz #169 Ogarniamy fałszywych przyjaciół w szwedzkim! #3

Czy Wam też mylą się termin i semester i chcecie je tłumaczyć prosto z polskiego? A jak słyszycie stol, to myślicie o stole? Fałszywych przyjaciół w szwedzkim nie brakuje. Zróbmy sobie więc małą powtórkę w quizie!

Czytaj więcej