Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 6 stycznia, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #4

Witajcie w nowym roku! Mam nadzieję, że wśród Waszych postanowień noworocznych znajduje się nauka szwedzkiego. Ja postanowiłam sobie pisać dla Was nowe, ciekawe teksty, dlatego bez zbędnego przeciągania ruszamy z czwartą już odsłoną bardzo szwedzkich słówek!

1. Sugen

To słowo możecie kojarzyć ze wczesnych lekcji szwedzkiego. Być może tak jak ja nie zastanawialiście się zbyt głęboko nad dosłownym znaczeniem tego słowa, aż do momentu, gdy powiedzieliście „chwila, moment” i zrozumieliście. Otóż sugen pochodzi od słowa suga, czyli ssać, a oznacza, że mamy na coś wielką chęć, odczuwamy wielkie pragnienie. Jag är sugen på choklad. Jag är sugen på cigarett. Jag är sugen på att åka till Island. Mam wielką chęć na czekoladę. Strasznie chce mi się papierosa. Ciągnie mnie do wybrania się na Islandię. Pamiętajcie o partykule ! Jeżeli użyjecie słowa sugen/suga z partykułą av, to wyjdzie nam ssać w kontekście seksualnym.

Sugen jest słowem, które możemy rozbudowywać na nieskończenie wiele sposobów. Wystarczy z przodu dokleić nazwę rzeczy, na którą mamy chęć. Warto jest zapamiętać kaffesugen, jeśli nie ufamy swojej pamięci do partykuł. Jag är kaffesugen. Mam straszną chęć na kawę. Ale też godissugen, shoppingssugen, etc. Sugen odmienia się tak jak inne particip z grupy czwartej, czyli sugen, suget i sugna. Suget samo w sobie może też znaczyć głód, chęć, np. chokladsuget – chęć na czekoladę.

2. Gökotta

Gökotta to poranne wstawanie, dzięki któremu usłyszymy pierwszy śpiew ptaków. Bardziej rozbudowane tłumaczenie jest takie, że w święto Wniebowstąpienia Pańskiego (dawniej – kilka dni przed midsommar), Szwedzi wychodzili skoro świt (i ottan) do lasu, aby posłuchać śpiewu ptaków, głównie kukułki (gök) i zjeść piknik. W pewnych częściach Szwecji ta religijna tradycja utrzymała się do dziś. Gökotta przeszła też pewnego rodzaju modernizację i stała się popularnym słowem dla ludzi niekoniecznie związanych z tradycją chrześcijańską. Dziś gökotta odnosi się głównie do podziwiania natury wczesnym rankiem, gdy ta dopiero budzi się do życia.

Niestety, w moim przypadku bardzo rzadko się to zdarza : ) A u Was?

3. Tretår

Coś dla kawoszy. Tre to trzy, natomiast tår (en) to łza, albo mała dawka jakiegoś napoju czy cieczy. Jak dobrze wiecie, Szwedzi uwielbiają pić kawę. Zajmują szóste miejsce na świecie pod względem konsumpcji kawy – na jednego Szweda przypada około 8,2kg na rok. Dlatego nie powinno nas dziwić, że Szwedzi mają osobne słowa na…dolewki kawy! Tak! Tretår to nic innego, jak trzecia dolewka kawy. Druga to påtår. Kaffetår to po prostu porcja kawy. Nie wiem, jak u Was, ale u mnie na tretår się kończy. Dla ekstremalnych kawoszy przydadzą się słówka na czwartą i piątą dolewkę – krusetår i pintår.

Lecę teraz po mój påtår : )

4. Resfeber

Resfeber możecie kojarzyć z niemieckim Reisefieber, które oznacza dokładnie to samo. Jest to bardzo użyteczne słowo (przed pandemią go nadużywałam, bo często podróżowałam), które łatwo zapamiętać. Resa to podróżować (att resa) lub podróż (en resa), natomiast feber (en) to gorączka. Czym zatem jest resfeber? Mieszanką ekscytacji i podenerwowania przed podróżą! Dosłownie: podróżnicza gorączka. Jag brukar ha resfeber när jag åker till Spanien. Zwykle mam resfeber gdy podróżuję do Hiszpanii.

Mam dla Was ciekawostkę i zarazem pytanie. Istnieje spolszczona wersja Reisefieber (tym razem z niemieckiego): rajzefiber, tudzież rajzyfiber, używana ponoć głównie na Górnym Śląsku. Czy ktoś z Was mógłby to potwierdzić? Dajcie znać w komentarzach!

5. Mångata

Måne (en) to księżyć, zaś gata (en) oznacza drogę, ulicę. Co z tego mamy? Odbicie księżyca w wodzie, które przypomina drogę! Wygooglujcie sobie mångata, nie pożałujecie. O wiele rzadziej używa się słowa solgata, które oznacza odbicie słońca w wodzie, przypominające drogę.

Na dziś wystarczy nam nowych słów. Mam nadzieję, że dowiedzieliście się czegoś nowego i że macie w sobie energię i chęci na nowy rok ze szwedzkim z Humlą : )) Widzimy się jutro w quizie i za tydzień na blogu. Pytanie do Was: którą kaffetår właśnie pijecie? 😊 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #164

Jakie nowe przepisy obowiązują w Szwecji od lipca? Do jakiego lekarza specjalisty poczekamy w Szwecji najdłużej? I jak najlepiej zadbać o siebie podczas letnich upałów? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #165 Ogarniamy słówka z przepisu na zupę rabarbarową!

Kto ma ochotę na kolejną powtórkę z kulinarnego słownictwa? Zaczynamy!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #11 – Laga rabarbersoppa!

Upały nie odpuszczają, w związku z czym musimy pamiętać o częstszym niż zwykle nawadnianiu organizmu. Jeśli jednak nudzi Wam się picie samej wody i macie chęć na coś orzeźwiającego i pysznego na te gorące dni, to przygotujcie ze mną zupę rabarbarową! Nowym czytelnikom już wyjaśniam: „Gotuj z Humlą” jest serią, dzięki której nie tylko nauczycie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #163

Jakie są najbardziej znane szwedzkie piosenki o lecie? I czy jest to dobra pora roku na debiuty literackie? Oraz jak nasza osobowość wpływa na to, jak głosujemy w wyborach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #164 Ogarniamy rzeczownik w języku szwedzkim!

EN czy ETT? -AR, -OR, czy ER? Określona czy nieokreślona? Dziś sprawdzamy naszą wiedzę o rzeczowniku! Rozwiąż nasz quiz, i sprawdź, ile już umiesz, a co warto jeszcze podszkolic!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #12

Wracamy do serii z synonimami! Dziś czeka na Was wydanie specjalne, w którym po raz drugi zajmiemy się wyłącznie rzeczownikami. Poznacie 21 słów i przykłady ich zastosowań. Jeżeli będzie Wam wciąż mało, to zapraszam Was serdecznie na humlowy kurs „Ogarnij ten rzeczownik”. Zaczynamy! 1. Hemmalaget led ett svidande NEDERLAG – 0–5! – Gospodarze ponieśli bolesną […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #162

Czy emerytury w Szwecji zostaną podwyższone? Czy wzrost cen benzyny będzie miał wpływ na popularne wakacje w kamperze? I co sprawia, że książki typu feel good zyskują na świecie coraz większą popularność? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Quiz#163 Ogarniamy szwedzkie przysłowia!

Jak to dobrze, że przynajmniej niektóre szwedzkie przysłowia można dosłownie przetłumaczyć z polskiego! Czasem to naprawdę usprawnia naukę. Macie ochotę na powtórkę słówek z pierwszej części serii poświęconej właśnie przysłowiom? No to lecimy z quizem!

Czytaj więcej

Szwedzkie przysłowia – svenska ordspråk #1

Hejsan! Niedawno zapoznaliśmy się ze szwedzkimi idiomami, które mają dosłowne tłumaczenie na polski. Dzisiaj poczytamy o przysłowiach, które też na pewno znacie po polsku 😊 Dowiecie się, co dosłownie znaczą te ordspråk, jakie jest ich przenośne znaczenie oraz jak to znaczenie wytłumaczyć po szwedzku. Vi kör! 1. Alla vägar bär till Rom. – dosł. ”Wszystkie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #161

Czy szwedzka młodzież kupuje podróbki? Kiedy masz prawo do odszkodowania za odwołany lot? I po co istnieją kleszcze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język szwedzki. […]

Czytaj więcej

Quiz #162 Ogarniamy TOP 5 szwedzkich wykonawców muzycznych wg Billboard HOT100

Zdziwiła Was pierwsza piątka szwedzkich wykonawców wg Billboardu? Macie ochotę sprawdzić, ile o nich zapamiętaliście? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzcy artyści na Billboard HOT100

Szwedzki rynek muzyczny jest jednym z największych na świecie. Całe mnóstwo artystów, których anglojęzyczne hity słyszymy w radio, to właśnie Szwedzi. Na pewno nie raz zdarzyło się Wam przeżyć niemałe zdziwienie, gdy dowiadywaliście się o pochodzeniu zespołu Roxette, Cardigans czy Europe. Może doświadczyliście tego zdziwienia właśnie teraz 😊 Tak więc dziś robimy sobie odpoczynek od […]

Czytaj więcej