Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 6 stycznia, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #4

Witajcie w nowym roku! Mam nadzieję, że wśród Waszych postanowień noworocznych znajduje się nauka szwedzkiego. Ja postanowiłam sobie pisać dla Was nowe, ciekawe teksty, dlatego bez zbędnego przeciągania ruszamy z czwartą już odsłoną bardzo szwedzkich słówek!

1. Sugen

To słowo możecie kojarzyć ze wczesnych lekcji szwedzkiego. Być może tak jak ja nie zastanawialiście się zbyt głęboko nad dosłownym znaczeniem tego słowa, aż do momentu, gdy powiedzieliście „chwila, moment” i zrozumieliście. Otóż sugen pochodzi od słowa suga, czyli ssać, a oznacza, że mamy na coś wielką chęć, odczuwamy wielkie pragnienie. Jag är sugen på choklad. Jag är sugen på cigarett. Jag är sugen på att åka till Island. Mam wielką chęć na czekoladę. Strasznie chce mi się papierosa. Ciągnie mnie do wybrania się na Islandię. Pamiętajcie o partykule ! Jeżeli użyjecie słowa sugen/suga z partykułą av, to wyjdzie nam ssać w kontekście seksualnym.

Sugen jest słowem, które możemy rozbudowywać na nieskończenie wiele sposobów. Wystarczy z przodu dokleić nazwę rzeczy, na którą mamy chęć. Warto jest zapamiętać kaffesugen, jeśli nie ufamy swojej pamięci do partykuł. Jag är kaffesugen. Mam straszną chęć na kawę. Ale też godissugen, shoppingssugen, etc. Sugen odmienia się tak jak inne particip z grupy czwartej, czyli sugen, suget i sugna. Suget samo w sobie może też znaczyć głód, chęć, np. chokladsuget – chęć na czekoladę.

2. Gökotta

Gökotta to poranne wstawanie, dzięki któremu usłyszymy pierwszy śpiew ptaków. Bardziej rozbudowane tłumaczenie jest takie, że w święto Wniebowstąpienia Pańskiego (dawniej – kilka dni przed midsommar), Szwedzi wychodzili skoro świt (i ottan) do lasu, aby posłuchać śpiewu ptaków, głównie kukułki (gök) i zjeść piknik. W pewnych częściach Szwecji ta religijna tradycja utrzymała się do dziś. Gökotta przeszła też pewnego rodzaju modernizację i stała się popularnym słowem dla ludzi niekoniecznie związanych z tradycją chrześcijańską. Dziś gökotta odnosi się głównie do podziwiania natury wczesnym rankiem, gdy ta dopiero budzi się do życia.

Niestety, w moim przypadku bardzo rzadko się to zdarza : ) A u Was?

3. Tretår

Coś dla kawoszy. Tre to trzy, natomiast tår (en) to łza, albo mała dawka jakiegoś napoju czy cieczy. Jak dobrze wiecie, Szwedzi uwielbiają pić kawę. Zajmują szóste miejsce na świecie pod względem konsumpcji kawy – na jednego Szweda przypada około 8,2kg na rok. Dlatego nie powinno nas dziwić, że Szwedzi mają osobne słowa na…dolewki kawy! Tak! Tretår to nic innego, jak trzecia dolewka kawy. Druga to påtår. Kaffetår to po prostu porcja kawy. Nie wiem, jak u Was, ale u mnie na tretår się kończy. Dla ekstremalnych kawoszy przydadzą się słówka na czwartą i piątą dolewkę – krusetår i pintår.

Lecę teraz po mój påtår : )

4. Resfeber

Resfeber możecie kojarzyć z niemieckim Reisefieber, które oznacza dokładnie to samo. Jest to bardzo użyteczne słowo (przed pandemią go nadużywałam, bo często podróżowałam), które łatwo zapamiętać. Resa to podróżować (att resa) lub podróż (en resa), natomiast feber (en) to gorączka. Czym zatem jest resfeber? Mieszanką ekscytacji i podenerwowania przed podróżą! Dosłownie: podróżnicza gorączka. Jag brukar ha resfeber när jag åker till Spanien. Zwykle mam resfeber gdy podróżuję do Hiszpanii.

Mam dla Was ciekawostkę i zarazem pytanie. Istnieje spolszczona wersja Reisefieber (tym razem z niemieckiego): rajzefiber, tudzież rajzyfiber, używana ponoć głównie na Górnym Śląsku. Czy ktoś z Was mógłby to potwierdzić? Dajcie znać w komentarzach!

5. Mångata

Måne (en) to księżyć, zaś gata (en) oznacza drogę, ulicę. Co z tego mamy? Odbicie księżyca w wodzie, które przypomina drogę! Wygooglujcie sobie mångata, nie pożałujecie. O wiele rzadziej używa się słowa solgata, które oznacza odbicie słońca w wodzie, przypominające drogę.

Na dziś wystarczy nam nowych słów. Mam nadzieję, że dowiedzieliście się czegoś nowego i że macie w sobie energię i chęci na nowy rok ze szwedzkim z Humlą : )) Widzimy się jutro w quizie i za tydzień na blogu. Pytanie do Was: którą kaffetår właśnie pijecie? 😊 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #141

Czy w szwedzkie dzieciaki uczą się też we wakacje i ferie? Jak wykorzystać sztuczną inteligencję przy odzyskiwaniu starych nagrań filmowych? I czy wielu Szwedów ma nadwagę? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #142 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej po szwedzku!

Anmoda, befästa, snedvriden – wiecie, jakich innych słówek możemy użyć zamiast tych? Jeśli nie jesteście pewni, to zajrzyjcie do naszego ostatniego wpisu o synonimach. A jeśli już go przeczytaliście to zapraszamy na powtórkę w quizie.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #10

Hejsan! Dziś zajmiemy się już po raz dziesiąty synonimami w języku szwedzkim!:) Ostatnio skupiliśmy się na rzeczowniku, tak więc czas na poszerzenie słownictwa czasownikowego. Poznacie (albo powtórzycie😊) 21 czasowników i wyrażeń odczasownikowych, które wzbogacą Wasz szwedzki. Wpis jest kierowany głównie do osób na poziomie średniozaawansowanym, ale oczywiście wszystkich Was zachęcam do lektury😊 Zaczynamy! 1. Ägaren […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #140

Czy palenie jest w Szwecji popularne? Gdzie w ostatnich dniach można było w Szwecji oglądać zorzę polarną? W jakim wieku Szwedki decydują się na dzieci? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #141 Ogarniamy słówka z disneyowskiej piosenki Vad jag kan nå!

W zeszłym tygodniu zabraliśmy Was w muzyczną podróż po Polinezji, gdzie mogliście poznać nieustraszoną Vaianę. Dziś czas powtórzyć słówka, których nauczyliśmy się z jej piosenki Vad jag kan nå. Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #17 – Vad jag kan nå

Witajcie ponownie w kąciku piosenki disneyowskiej! Dziś, aby trochę ocieplić klimat, przeniesiemy się do hitu z 2016 – do filmu Vaiana (tudzież Moana, w zależności od kraju) o dzielnej polinezyjskiej księżniczce. Film był jednym z największych sukcesów wytwórni Disney w ostatnich latach. Jest w pewnym sensie nową Pocahontas, o której niedawno dla Was pisałam, bo […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #139

Kiedy Molly Sandén wyruszy w najbliższą trasę koncertową? W jaki sposób papierowy strajk w Finlandii zagraża Szwecji? I czy rok 2021 był dobry dla czytelnictwa w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #140 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SLÅ!

Co zrobić, żeby te koszmarne partikel w partikelverb się jednak nie myliły? Najlepiej przetrenować je w konkretnych zdaniach. Zaczynamy nasz quiz! Chodźcie sprawdzić, ile zapamiętaliście z partikelverb ze SLÅ!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #14 SLÅ

Witam Was bardzo gramatycznie w tym Nowym Roku 2022! Jak już zobaczyliście w tytule, dziś wracamy do naszych długo nie omawianych partikelverb – czyli czasowników z akcentowanymi partykułami. To nasze czternaste spotkanie w serii. Mam nadzieję, że porządnie odpoczęliście w święta, bo zaczynamy intensywnie 😊 Przyjrzymy się czasownikowi slå, czyli uderzać i jego wielu innym […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #138

Jakie nowe przepisy zaczną obowiązywać w Szwecji w 2022 roku? Jakie książki najczęściej wypożyczano z bibliotek w minionym roku? Jakie zagadki kryje w sobie kamień runiczny z Rök? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #139 Ogarniamy słownictwo ze szwedzkich kolęd!

Mamy nadzieję, że udało Wam się chociaż na chwilę przysłuchać wczoraj naszej kolędowej propozycji ze Szwecji – Midnatt råder. Wszelkiego typu teksty śpiewane to idealny sposób na uczenie się nowych słówek. Macie ochotę sprawdzić, ile zapamiętaliście z naszej kolędy? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #1 – Midnatt råder

Święta już lada chwila, a z nimi okazja do śpiewania i… nauki szwedzkiego! Może słuchaliście jakichś znanych kolęd po szwedzku, może macie dzieci, które w szkole uczyły się typowych piosenek świątecznych. A może nie obchodzicie świąt i nie znacie szwedzkich piosenek świątecznych, ale gdzieś słyszeliście wpadające w ucho „tipp tapp, tipp tapp, tippe tippe tipp […]

Czytaj więcej