Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 6 stycznia, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #4

Witajcie w nowym roku! Mam nadzieję, że wśród Waszych postanowień noworocznych znajduje się nauka szwedzkiego. Ja postanowiłam sobie pisać dla Was nowe, ciekawe teksty, dlatego bez zbędnego przeciągania ruszamy z czwartą już odsłoną bardzo szwedzkich słówek!

1. Sugen

To słowo możecie kojarzyć ze wczesnych lekcji szwedzkiego. Być może tak jak ja nie zastanawialiście się zbyt głęboko nad dosłownym znaczeniem tego słowa, aż do momentu, gdy powiedzieliście „chwila, moment” i zrozumieliście. Otóż sugen pochodzi od słowa suga, czyli ssać, a oznacza, że mamy na coś wielką chęć, odczuwamy wielkie pragnienie. Jag är sugen på choklad. Jag är sugen på cigarett. Jag är sugen på att åka till Island. Mam wielką chęć na czekoladę. Strasznie chce mi się papierosa. Ciągnie mnie do wybrania się na Islandię. Pamiętajcie o partykule ! Jeżeli użyjecie słowa sugen/suga z partykułą av, to wyjdzie nam ssać w kontekście seksualnym.

Sugen jest słowem, które możemy rozbudowywać na nieskończenie wiele sposobów. Wystarczy z przodu dokleić nazwę rzeczy, na którą mamy chęć. Warto jest zapamiętać kaffesugen, jeśli nie ufamy swojej pamięci do partykuł. Jag är kaffesugen. Mam straszną chęć na kawę. Ale też godissugen, shoppingssugen, etc. Sugen odmienia się tak jak inne particip z grupy czwartej, czyli sugen, suget i sugna. Suget samo w sobie może też znaczyć głód, chęć, np. chokladsuget – chęć na czekoladę.

2. Gökotta

Gökotta to poranne wstawanie, dzięki któremu usłyszymy pierwszy śpiew ptaków. Bardziej rozbudowane tłumaczenie jest takie, że w święto Wniebowstąpienia Pańskiego (dawniej – kilka dni przed midsommar), Szwedzi wychodzili skoro świt (i ottan) do lasu, aby posłuchać śpiewu ptaków, głównie kukułki (gök) i zjeść piknik. W pewnych częściach Szwecji ta religijna tradycja utrzymała się do dziś. Gökotta przeszła też pewnego rodzaju modernizację i stała się popularnym słowem dla ludzi niekoniecznie związanych z tradycją chrześcijańską. Dziś gökotta odnosi się głównie do podziwiania natury wczesnym rankiem, gdy ta dopiero budzi się do życia.

Niestety, w moim przypadku bardzo rzadko się to zdarza : ) A u Was?

3. Tretår

Coś dla kawoszy. Tre to trzy, natomiast tår (en) to łza, albo mała dawka jakiegoś napoju czy cieczy. Jak dobrze wiecie, Szwedzi uwielbiają pić kawę. Zajmują szóste miejsce na świecie pod względem konsumpcji kawy – na jednego Szweda przypada około 8,2kg na rok. Dlatego nie powinno nas dziwić, że Szwedzi mają osobne słowa na…dolewki kawy! Tak! Tretår to nic innego, jak trzecia dolewka kawy. Druga to påtår. Kaffetår to po prostu porcja kawy. Nie wiem, jak u Was, ale u mnie na tretår się kończy. Dla ekstremalnych kawoszy przydadzą się słówka na czwartą i piątą dolewkę – krusetår i pintår.

Lecę teraz po mój påtår : )

4. Resfeber

Resfeber możecie kojarzyć z niemieckim Reisefieber, które oznacza dokładnie to samo. Jest to bardzo użyteczne słowo (przed pandemią go nadużywałam, bo często podróżowałam), które łatwo zapamiętać. Resa to podróżować (att resa) lub podróż (en resa), natomiast feber (en) to gorączka. Czym zatem jest resfeber? Mieszanką ekscytacji i podenerwowania przed podróżą! Dosłownie: podróżnicza gorączka. Jag brukar ha resfeber när jag åker till Spanien. Zwykle mam resfeber gdy podróżuję do Hiszpanii.

Mam dla Was ciekawostkę i zarazem pytanie. Istnieje spolszczona wersja Reisefieber (tym razem z niemieckiego): rajzefiber, tudzież rajzyfiber, używana ponoć głównie na Górnym Śląsku. Czy ktoś z Was mógłby to potwierdzić? Dajcie znać w komentarzach!

5. Mångata

Måne (en) to księżyć, zaś gata (en) oznacza drogę, ulicę. Co z tego mamy? Odbicie księżyca w wodzie, które przypomina drogę! Wygooglujcie sobie mångata, nie pożałujecie. O wiele rzadziej używa się słowa solgata, które oznacza odbicie słońca w wodzie, przypominające drogę.

Na dziś wystarczy nam nowych słów. Mam nadzieję, że dowiedzieliście się czegoś nowego i że macie w sobie energię i chęci na nowy rok ze szwedzkim z Humlą : )) Widzimy się jutro w quizie i za tydzień na blogu. Pytanie do Was: którą kaffetår właśnie pijecie? 😊 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

TOP 5: Szwedzkie wyspy!

Sezon urlopowy wciąż trwa, czas więc na kolejne TOP 5! Zaczęliśmy od szwedzkich parków rozrywki, dziś natomiast omówimy nasze subiektywne zestawienie najciekawszych wysp. Oczywiście, lista jest bardzo umowna, bo Szwecja jest w wyspy bardzo bogata i ciężko jest ograniczyć się do kilku „naj”. W dzisiejszym TOP 5 znajdziecie absolutne klasyki, ale też nieco mniej oczywiste […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej