Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 4 listopada, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #9

Jesień zaczyna się nam dawać we znaki, szybciej robi się ciemno, temperatura idzie w dół, coraz więcej pada. Nic, tylko zawinąć się w koc i… już po raz dziewiąty poczytać o bardzo szwedzkich słowach, które nie mają dosłownych odpowiedników w polskim! Poznacie dziś ze mną przydatne wyrażenia, którymi zaskoczycie Waszych szwedzkich przyjaciół. Zaczynamy!

1. Bakfylleångest

Tutaj od razu podpowiem Wam przydatne słówko, które pomoże zrozumieć powyższe: jag har aldrig varit bakfull – nigdy nie byłam na kacu. Skoro ustaliliśmy, że bakfull to kac, a ångest to niepokój, lęk, to czy bakfylleångest znaczy lęk przed kacem? Nie do końca. Bakfylleångest opisuje niepokój, który się w nas budzi gdy jesteśmy na kacu i zastanawiamy się, czy w noc, w którą zabalowaliśmy, nie zrobiliśmy czegoś głupiego. Har du fått bakfylleångest någon gång?

2. Stödmacka

O ile poprzednie słówko dotyczyć będzie części z nas, o tyle stödmacka pewnie znana jest z doświadczenia zdecydowanej większości. Stöd oznacza wsparcie, macka zaś kanapkę, co więc z tego połączenia mamy? Kanapkę wspierającą przed obiadem. Na pewno zdarzyło Wam się być w sytuacji, w której nie mogliście czekać jeszcze przez godzinę na jedzenie  i zjedliście kanapkę wspomagającą.

3. Ordbajsa

Teraz słówko, które występuje jako czasownik (att ordbajsa) i rzeczownik (ett ordbajs). Ord to oczywiście słowo, bajs oznacza natomiast kupę. Pewnie kiedyś pisaliście wypracowanie w szkole i brakowało Wam słów, więc dopisywaliście zbędne przymiotniki, łączniki, ogólnie rzecz biorąc cokolwiek, byle osiągnąć minimum słów. W takim razie zrobiliście słowną kupę, czyli ni har ordbajsat! Ordbajsa można też użyć w kontekście nadużywania zbędnych słów w mowie, w szwedzkim jest to np. typ czy liksom. Takie polskie „no, jakby, ten”. Podsumujmy więc, bez robienia tu ordbajs: jest to wtrącanie w naszą wypowiedź ustną czy pisemną niepotrzebnych słów.

4. Hemnetknarka

Jeżeli szukaliście kiedyś mieszkania czy domu w Szwecji, to nie muszę Wam przedstawiać Hemnet, największej szwedzkiej strony z nieruchomościami. Knarka natomiast może Wam być nieznane jako czasownik – oznacza ćpać. Pewnie już się domyślacie, co znaczy hemnetknarka? Chodzi o sytuację, w której spędzamy całe dnie na przeszukiwaniu Hemnet, czasem dochodząc już do takiego momentu, że po prostu gapimy się tępym wzrokiem na mieszkania, na które nigdy nas nie będzie stać. Ćpamy Hemnet.

5. Snömos

Snömos, czyli dosłownie mus śnieżny opisuje rozmokły śnieg dzień po opadach. Tego słowa używa się również w znaczeniu metaforycznym – chodzi tu o puste słowa. Snacka inte snömos! Nie gadaj pustymi słowami! Pamiętajcie, żeby nie mylić snömos z ordbajsa.

Tradycyjnie: które słówka znaliście, a które były dla Was nowe? Myślicie, że zaczniecie ich używać na co dzień? Moje serce skradła kanapka wspomagająca, stödmacka, którą pewnie zaraz pochłonę w oczekiwaniu na obiad😊) Do zobaczenia w jutrzejszym quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej