Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 1 września, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #8

Hejsan, hoppsan! Wakacje w zasadzie za nami, w Szwecji już od kilku tygodni, co oznacza powrót do szkoły, do intensywnej nauki. Nie chcę jednak rzucić Was od razu na głęboką wodę, tak więc zaczniemy od niewielkiej ilości słów, za to bardzo ciekawych: witam w kolejnym odcinku Bardzo szwedzkich słówek! Już po raz ósmy poznacie szwedzkie słowa, które nie mają dosłownego odpowiednika w języku polskim, a których poznanie znacznie wzbogaci Wasz szwedzki. Zaczynamy!

1. Nomofob

Nomofob jest słowem, które możecie kojarzyć z angielskiego (nomophobia). Jest ono połączeniem kilku słów: no mobile phone phobia, czyli strach związany z myślą o byciu odseparowanym od telefonu komórkowego. Innymi słowy: mocne uzależnienie od telefonu. W polskim słowo przyjęło się jako nomofobia, ale pewnie sami już widzicie, że nie brzmi to zbyt intuicyjnie dla użytkownika języka polskiego.

Lider du av nomofobi? Cierpisz na nomofobię?

2. Vaska

To teraz coś o ludziach, którzy lubią się popisywać. Vaska opisuje sytuację, w której kupujemy dwie butelki szampana w barze, po czym wylewamy zawartość jednej z nich do zlewu, aby pokazać, jak bogaci jesteśmy. Czy komuś zaimponujemy – to zależy, czyją uwagę chcemy zwrócić i czy zaimponujemy im domniemanym bogactwem, czy raczej marnotrawnością😉. Ważne: słowo en vask oznacza zlew, albo odpływ. Stąd też wzięło się znaczenie czasownika vaska – bo wylewamy szampana tam, gdzie normalnie spływa brudna woda.

3. Nakenchock

Naken + chock, czyli nagi + szok = szok, wynikający z trafienia na stronę internetową, na której nie spodziewamy się zobaczyć golizny. Zwykle, na stronach takich jak Buzzfeed czy Reddit zobaczymy ostrzeżenie NSFW (not safe for work, niebezpieczne/nieodpowiednie w pracy), które zwykle odnosi się do zdjęć pokazujących goliznę lub drastyczne obrazy. Nakenchock dzieje się, gdy klikamy na jakiś link, wyskakuje nam zupełnie nieoczekiwanie ktoś nagi, co wprawia nas w osłupienie.

Klicka inte på den här länken, du kommer att få nakenchock!

4. Flipperförälder

Szwedzi w ciekawy sposób nazywają dwa zupełnie skrajne typy rodzicielstwa. Nazwą flipperförälder określimy rodzica, który daje dziecku wolną rękę i pozwala mu na totalną samodzielność. Taki rodzic raczej nie będzie zwracał krnąbrnemu dziecku uwagi w towarzystwie. Nazwa pochodzi od gry flipper, w Polsce znanej lepiej jako pinball albo bilard elektryczny. Polega ona na odbijaniu kulek na planszy za pomocą ruchomej łapki. Flipperförälder powstał w odpowiedzi na termin curlingförälder, w Polsce znanym pod nazwą helikopterowego rodzicielstwa. Szwedzki odpowiednik odnosi się znowu do gry zwanej curling. W przeciwieństwie do flippera, tutaj robimy wszystko, co w naszej mocy, by precyzyjnie poprowadzić po lodzie ciężkie kamienie. Czyli w pierwszym wariancie jedyne, co robimy, to odbijanie piłeczki, a w drugim staramy się jak najdokładniej poprowadzić ją przez boisko. Łapiecie tę metaforę?;) Och du? Är du en flipperförälder eller en curlingförälder?

5. Kanskeman / kanske-man

Powyższe słówko składa się z dwóch słów, których uczymy się na samym początku naszej przygody ze szwedzkim: kanske (być może) i man (mężczyzna). Oznacza ono mężczyznę, który nie chce się w pełni zaangażować w związek, cały czas się waha i stąd to kanske. Nie jest on gotowy na zobowiązania wobec drugiej osoby i woli pozostać w sferze limbo. Żeby nie było, że zjawisko dotyczy wyłącznie mężczyzn: istnieje również słowo kanskekvinna oznaczające kobietę, która nie jest w stanie zaangażować się w związek. To słowo jest jednak używane znacznie rzadziej. Podobnie sprawa wygląda z kanskerelation, czyli takim „być-może-związkiem”. Är du en kanskeman eller en kanskekvinna? Är du i en kanskerelation?

Znaliście któreś z tych słów? Może któregoś z nich używacie często w rozmowach ze znajomymi ze Szwecji? Koniecznie dajcie znać w komentarzach, widzimy się w jutrzejszym quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #141

Czy w szwedzkie dzieciaki uczą się też we wakacje i ferie? Jak wykorzystać sztuczną inteligencję przy odzyskiwaniu starych nagrań filmowych? I czy wielu Szwedów ma nadwagę? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #142 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej po szwedzku!

Anmoda, befästa, snedvriden – wiecie, jakich innych słówek możemy użyć zamiast tych? Jeśli nie jesteście pewni, to zajrzyjcie do naszego ostatniego wpisu o synonimach. A jeśli już go przeczytaliście to zapraszamy na powtórkę w quizie.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #10

Hejsan! Dziś zajmiemy się już po raz dziesiąty synonimami w języku szwedzkim!:) Ostatnio skupiliśmy się na rzeczowniku, tak więc czas na poszerzenie słownictwa czasownikowego. Poznacie (albo powtórzycie😊) 21 czasowników i wyrażeń odczasownikowych, które wzbogacą Wasz szwedzki. Wpis jest kierowany głównie do osób na poziomie średniozaawansowanym, ale oczywiście wszystkich Was zachęcam do lektury😊 Zaczynamy! 1. Ägaren […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #140

Czy palenie jest w Szwecji popularne? Gdzie w ostatnich dniach można było w Szwecji oglądać zorzę polarną? W jakim wieku Szwedki decydują się na dzieci? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #141 Ogarniamy słówka z disneyowskiej piosenki Vad jag kan nå!

W zeszłym tygodniu zabraliśmy Was w muzyczną podróż po Polinezji, gdzie mogliście poznać nieustraszoną Vaianę. Dziś czas powtórzyć słówka, których nauczyliśmy się z jej piosenki Vad jag kan nå. Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #17 – Vad jag kan nå

Witajcie ponownie w kąciku piosenki disneyowskiej! Dziś, aby trochę ocieplić klimat, przeniesiemy się do hitu z 2016 – do filmu Vaiana (tudzież Moana, w zależności od kraju) o dzielnej polinezyjskiej księżniczce. Film był jednym z największych sukcesów wytwórni Disney w ostatnich latach. Jest w pewnym sensie nową Pocahontas, o której niedawno dla Was pisałam, bo […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #139

Kiedy Molly Sandén wyruszy w najbliższą trasę koncertową? W jaki sposób papierowy strajk w Finlandii zagraża Szwecji? I czy rok 2021 był dobry dla czytelnictwa w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #140 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SLÅ!

Co zrobić, żeby te koszmarne partikel w partikelverb się jednak nie myliły? Najlepiej przetrenować je w konkretnych zdaniach. Zaczynamy nasz quiz! Chodźcie sprawdzić, ile zapamiętaliście z partikelverb ze SLÅ!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #14 SLÅ

Witam Was bardzo gramatycznie w tym Nowym Roku 2022! Jak już zobaczyliście w tytule, dziś wracamy do naszych długo nie omawianych partikelverb – czyli czasowników z akcentowanymi partykułami. To nasze czternaste spotkanie w serii. Mam nadzieję, że porządnie odpoczęliście w święta, bo zaczynamy intensywnie 😊 Przyjrzymy się czasownikowi slå, czyli uderzać i jego wielu innym […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #138

Jakie nowe przepisy zaczną obowiązywać w Szwecji w 2022 roku? Jakie książki najczęściej wypożyczano z bibliotek w minionym roku? Jakie zagadki kryje w sobie kamień runiczny z Rök? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #139 Ogarniamy słownictwo ze szwedzkich kolęd!

Mamy nadzieję, że udało Wam się chociaż na chwilę przysłuchać wczoraj naszej kolędowej propozycji ze Szwecji – Midnatt råder. Wszelkiego typu teksty śpiewane to idealny sposób na uczenie się nowych słówek. Macie ochotę sprawdzić, ile zapamiętaliście z naszej kolędy? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #1 – Midnatt råder

Święta już lada chwila, a z nimi okazja do śpiewania i… nauki szwedzkiego! Może słuchaliście jakichś znanych kolęd po szwedzku, może macie dzieci, które w szkole uczyły się typowych piosenek świątecznych. A może nie obchodzicie świąt i nie znacie szwedzkich piosenek świątecznych, ale gdzieś słyszeliście wpadające w ucho „tipp tapp, tipp tapp, tippe tippe tipp […]

Czytaj więcej