Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 1 września, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #8

Hejsan, hoppsan! Wakacje w zasadzie za nami, w Szwecji już od kilku tygodni, co oznacza powrót do szkoły, do intensywnej nauki. Nie chcę jednak rzucić Was od razu na głęboką wodę, tak więc zaczniemy od niewielkiej ilości słów, za to bardzo ciekawych: witam w kolejnym odcinku Bardzo szwedzkich słówek! Już po raz ósmy poznacie szwedzkie słowa, które nie mają dosłownego odpowiednika w języku polskim, a których poznanie znacznie wzbogaci Wasz szwedzki. Zaczynamy!

1. Nomofob

Nomofob jest słowem, które możecie kojarzyć z angielskiego (nomophobia). Jest ono połączeniem kilku słów: no mobile phone phobia, czyli strach związany z myślą o byciu odseparowanym od telefonu komórkowego. Innymi słowy: mocne uzależnienie od telefonu. W polskim słowo przyjęło się jako nomofobia, ale pewnie sami już widzicie, że nie brzmi to zbyt intuicyjnie dla użytkownika języka polskiego.

Lider du av nomofobi? Cierpisz na nomofobię?

2. Vaska

To teraz coś o ludziach, którzy lubią się popisywać. Vaska opisuje sytuację, w której kupujemy dwie butelki szampana w barze, po czym wylewamy zawartość jednej z nich do zlewu, aby pokazać, jak bogaci jesteśmy. Czy komuś zaimponujemy – to zależy, czyją uwagę chcemy zwrócić i czy zaimponujemy im domniemanym bogactwem, czy raczej marnotrawnością😉. Ważne: słowo en vask oznacza zlew, albo odpływ. Stąd też wzięło się znaczenie czasownika vaska – bo wylewamy szampana tam, gdzie normalnie spływa brudna woda.

3. Nakenchock

Naken + chock, czyli nagi + szok = szok, wynikający z trafienia na stronę internetową, na której nie spodziewamy się zobaczyć golizny. Zwykle, na stronach takich jak Buzzfeed czy Reddit zobaczymy ostrzeżenie NSFW (not safe for work, niebezpieczne/nieodpowiednie w pracy), które zwykle odnosi się do zdjęć pokazujących goliznę lub drastyczne obrazy. Nakenchock dzieje się, gdy klikamy na jakiś link, wyskakuje nam zupełnie nieoczekiwanie ktoś nagi, co wprawia nas w osłupienie.

Klicka inte på den här länken, du kommer att få nakenchock!

4. Flipperförälder

Szwedzi w ciekawy sposób nazywają dwa zupełnie skrajne typy rodzicielstwa. Nazwą flipperförälder określimy rodzica, który daje dziecku wolną rękę i pozwala mu na totalną samodzielność. Taki rodzic raczej nie będzie zwracał krnąbrnemu dziecku uwagi w towarzystwie. Nazwa pochodzi od gry flipper, w Polsce znanej lepiej jako pinball albo bilard elektryczny. Polega ona na odbijaniu kulek na planszy za pomocą ruchomej łapki. Flipperförälder powstał w odpowiedzi na termin curlingförälder, w Polsce znanym pod nazwą helikopterowego rodzicielstwa. Szwedzki odpowiednik odnosi się znowu do gry zwanej curling. W przeciwieństwie do flippera, tutaj robimy wszystko, co w naszej mocy, by precyzyjnie poprowadzić po lodzie ciężkie kamienie. Czyli w pierwszym wariancie jedyne, co robimy, to odbijanie piłeczki, a w drugim staramy się jak najdokładniej poprowadzić ją przez boisko. Łapiecie tę metaforę?;) Och du? Är du en flipperförälder eller en curlingförälder?

5. Kanskeman / kanske-man

Powyższe słówko składa się z dwóch słów, których uczymy się na samym początku naszej przygody ze szwedzkim: kanske (być może) i man (mężczyzna). Oznacza ono mężczyznę, który nie chce się w pełni zaangażować w związek, cały czas się waha i stąd to kanske. Nie jest on gotowy na zobowiązania wobec drugiej osoby i woli pozostać w sferze limbo. Żeby nie było, że zjawisko dotyczy wyłącznie mężczyzn: istnieje również słowo kanskekvinna oznaczające kobietę, która nie jest w stanie zaangażować się w związek. To słowo jest jednak używane znacznie rzadziej. Podobnie sprawa wygląda z kanskerelation, czyli takim „być-może-związkiem”. Är du en kanskeman eller en kanskekvinna? Är du i en kanskerelation?

Znaliście któreś z tych słów? Może któregoś z nich używacie często w rozmowach ze znajomymi ze Szwecji? Koniecznie dajcie znać w komentarzach, widzimy się w jutrzejszym quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #178

Czy osobom potrzebującym tłumacza zostanie odebrane prawo do niego w sytuacjach urzędowych i zdrowotnych? Czy szwedzkie badania nad psychodelikami pomogą w zwalczaniu depresji? I dlaczego kwestia walki o klimat zniknęła ze szwedzkiej debaty wyborczej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, […]

Czytaj więcej

Rozpętało się piekło, czyli ogarniamy idiomy ze słowem HELVETE!

Hejsan! Poznaliście już szwedzkie idiomy związane ze słowem HIMMEL (a jeśli nie, to koniecznie nadróbcie zaległości!), tak więc najwyższy czas na idiomy z HELVETE! Uważajcie, bo samo słowo helvete jest przekleństwem ciężkiego kalibru w języku szwedzkim (napiszę dla Was na ten temat), tak więc raczej nie używajcie go jako pojedynczego słowa, a właśnie w wyrażeniach […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #177

Czy Szwedzi żyją coraz dłużej? Który szwedzki gigant odzieżowy zapowiada zwolnienia? Co zagraża pastwiskom reniferów? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język szwedzki. W ten sposób […]

Czytaj więcej

Szwedzkie przysłowia – svenska ordspråk #2

Witajcie w drugiej odsłonie szwedzkich przysłów, które mają niemal bezpośrednie przełożenie na polski! Poznacie siedem przysłów, ich dosłowne znaczenie, oraz ich polskie odpowiedniki. Chcecie zaskoczyć Waszych szwedzkich znajomych? Zapraszam do dzisiejszego wpisu! 1. Allt är inte guld som glimmar. – dosł. „Nie wszystko, co się błyszczy, jest złotem.” czyli: pozory mylą, nie można sugerować się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #175

Kto w roku 2023 poprowadzi Melodifestivalen? Czy w Szwecji wzrośnie również cena wody? I czy samochody elektryczne to zawsze dobry wybór? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #6 – Bara få va mig själv

Macie chęć na pogodną i dającą siłę muzykę w te jesienne dni? To świetnie się składa, bo dziś zaśpiewamy razem Bara få va mig själv jednej z najpopularniejszych szwedzkich artystek – LALEH. Laleh Pourkarim urodziła się w 1982 roku w Bandar-e Anzali w Iranie i mieszka w Szwecji od dziesiątego roku życia. Jest piosenkarką, tekściarką, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #174

Jakie prawo zapewnia wszystkim Szwedom dostęp do natury? Czy wzrosną czynsze wynajmu mieszkań komunalnych? Czy Szwedzi są zgodni co do pisowni DE i DEM? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Być w siódmym niebie, czyli ogarniamy idiomy ze słowem HIMMEL!

Zastanawialiście się kiedyś, czy w szwedzkim istnieją odpowiedniki idiomów „być w siódmym niebie” albo „poruszyć niebo i ziemię”? To dobrze, bo dziś rozwieję Wasze wątpliwości 😊 Poznacie siedem idiomów związanych ze słowem himmel, które wniosą poziom Waszych konwersacji w szwedzkim na wyższy poziom! Zaczynamy! vara i sjunde himlen – dosł. być w siódmym niebie – […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #173

Od ilu już lat Szwedzi mogą korzystać ze Swisha? Jakie nowe przepisy dotyczące hulajnóg weszły w życie jesienią? I na jakie próby wystawiło nauczycieli zdalne nauczanie w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Svenska till vardags: jag gillar musik. Vad tycker du om?

Hejsan! Dzisiaj zajmiemy się czymś prostym i przyjemnym, a przy okazji bardzo przydatnym. Nauczymy się, jak mówić o tym, co lubimy i czego nie lubimy. Dowiecie się też, jak zadać pytanie na ten temat. Zaczynamy! W języku szwedzkim mamy dwa czasowniki, które oznaczają lubić/podobać się: tycka om i gilla. Różnica w znaczeniu jest żadna, po […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #172

Który program rozrywkowy podbija szwedzką publiczność już osiemnasty sezon?Jakie larwy w Szwecji zagrażają człowiekowi? I czy wyższe wykształcenie daje gwarancję krytycznego myślenia? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej