Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 kwietnia, 2019

WIELKANOC W SZWECJI – PÅSK I SVERIGE

Już niedługo spotkamy się z najbliższymi przy wielkanocnym stole, aby uczcić wielowiekową tradycję, jedną z najważniejszych w polskiej kulturze. Będziemy malować jajka, piec mazurka, a dzieci będą wyczekiwać przyjścia zająca. A jak Wielkanoc spędzają Szwedzi? Czy też malują jajka? Też czekają na zająca? Czy może wolą nie czekać pasywnie na prezenty, tylko sami się o nie dopominają, niemal jak podczas Halloween… tego wszystkiego dowiecie się z poniższego tekstu.

Laiccy Szwedzi nie podchodzą do Wielkanocy tak religijnie jak wielu Polaków, traktują to święto głównie jako okazję do zebrania się w rodzinnym gronie, dobrego jedzenia i odpoczynku. Nie znaczy to jednak, że nie pielęgnują swoich tradycji. Nie znajdziemy może u nich śmigusa-dyngusa, ale pewne szwedzkie tradycje mogą Was zaskoczyć. Zaczynamy!

PÅSKÄGG – MALOWANE JAJKA

W Szwecji, tak jak i w Polsce, mamy tradycję malowania pisanek (påskägg). To, czym Szwedzi mogą się pochwalić, to własnoręcznie wykonane Kinder niespodzianki – kartonowe jajka, pomalowane lub przyozdobione bibułą, wypełnia się słodyczami albo innymi drobnymi upominkami. Jajka te mogą być dekoracją, deserem lub małym prezentem. Niektórym jednak i tego będzie mało, dlatego w wielki czwartek możemy natknąć się na…

PÅSKKÄRINGAR – WIELKANOCNE CZAROWNICE

Dzieci przebrane za czarownice i czarowników chodzą od domu do domu, z nadzieją na dostanie choć odrobiny słodyczy… Halloween? Otóż nie, to Wielkanoc po szwedzku! Jedną z najbardziej oryginalnych wielkanocnych tradycji w Szwecji jest przebieranie dziewczynek w kolorowe påskkäringar, a chłopców w rumianych påskgubbar. W domach nie może zabraknąć påskgodis – słodyczy wielkanocnych. W innym przypadku, młodzi czarownicy mogą nam sprawić psikusa : ). A tak na poważnie, to niemiecka tradycja zająca (påskhare) nie odniosła zbyt dużego sukcesu w Szwecji, choć jest spotykana w niektórych domostwach. Większość szwedzkich dzieci nie czeka na zająca, tylko bierze sprawy w swoje ręce.

PÅSKBRASA

Wiosną zaczynamy sezon grillowania, więc nikogo nie dziwi zapach dymu. A już na pewno nie w Szwecji, gdzie Valborgsmässoafton, czyli Noc Walpurgi, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych tradycji. Czy wiedzieliście jednak, że Szwedzi rozpalają też ognisko wieczorem w wielką sobotę, a nawet rywalizują o to, kto zbudował największe ognisko? Ta tradycja jest coraz rzadziej spotykana, ale pozostaje przedmiotem dyskusji w sieci, i bohaterem wielu filmików na youtubie. Oryginalnie budowano ogniska w wielki czwartek, skärtorsdagen, żeby przegonić czarownice – påskkarringar – i złe duchy.

PÅSKKRIS

W ostatnią niedzielę chrześcijanie obchodzili niedzielę palmową, podczas której w kościołach można było zobaczyć przepiękne, zdobione, kolorowe palmy, robione czy to z prawdziwych roślin, czy to np. z bibuły. W Szwecji mamy tradycję påskkris – ozdabiania kolorowymi piórkami brzozowych gałązek. Są one symbolem nadejścia wiosny.

PÅSKMAT

Czym byłyby święta bez suto zastawionego stołu? Szwedzi podczas Wielkanocy stawiają głównie na dania rybne – klasycznego śledzia (sill, albo böckling – pikling), łososia (lax), ale też jagnięcinę (lammkött), oraz osławioną pokusę Janssona (Janssons frestelse). Jest to zapiekanka z ziemniaków, szprotek lub anchois oraz cebuli, przyprawiana białym pieprzem i gęstą śmietaną. Obowiązkowym napojem jest påskmust (w Boże Narodzenie nazywane julmust, i opatrzone etykietką z Mikołajem), szwedzki napój świąteczny, w smaku będący połączeniem coca coli i kwasu chlebowego. Nie może też zabraknąć deseru w postaci kolorowego, przyozdobionego tortu (påsktårta) – najlepiej z marcepanem. Mums! Pycha!

Życzymy Wam wszystkiego dobrego w te święta, niezależnie od tego gdzie, i jak je spędzicie! : )

Glad påsk!

Autor: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

TOP 5: Szwedzkie wyspy!

Sezon urlopowy wciąż trwa, czas więc na kolejne TOP 5! Zaczęliśmy od szwedzkich parków rozrywki, dziś natomiast omówimy nasze subiektywne zestawienie najciekawszych wysp. Oczywiście, lista jest bardzo umowna, bo Szwecja jest w wyspy bardzo bogata i ciężko jest ograniczyć się do kilku „naj”. W dzisiejszym TOP 5 znajdziecie absolutne klasyki, ale też nieco mniej oczywiste […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej