Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 kwietnia, 2019

WIELKANOC W SZWECJI – PÅSK I SVERIGE

Już niedługo spotkamy się z najbliższymi przy wielkanocnym stole, aby uczcić wielowiekową tradycję, jedną z najważniejszych w polskiej kulturze. Będziemy malować jajka, piec mazurka, a dzieci będą wyczekiwać przyjścia zająca. A jak Wielkanoc spędzają Szwedzi? Czy też malują jajka? Też czekają na zająca? Czy może wolą nie czekać pasywnie na prezenty, tylko sami się o nie dopominają, niemal jak podczas Halloween… tego wszystkiego dowiecie się z poniższego tekstu.

Laiccy Szwedzi nie podchodzą do Wielkanocy tak religijnie jak wielu Polaków, traktują to święto głównie jako okazję do zebrania się w rodzinnym gronie, dobrego jedzenia i odpoczynku. Nie znaczy to jednak, że nie pielęgnują swoich tradycji. Nie znajdziemy może u nich śmigusa-dyngusa, ale pewne szwedzkie tradycje mogą Was zaskoczyć. Zaczynamy!

PÅSKÄGG – MALOWANE JAJKA

W Szwecji, tak jak i w Polsce, mamy tradycję malowania pisanek (påskägg). To, czym Szwedzi mogą się pochwalić, to własnoręcznie wykonane Kinder niespodzianki – kartonowe jajka, pomalowane lub przyozdobione bibułą, wypełnia się słodyczami albo innymi drobnymi upominkami. Jajka te mogą być dekoracją, deserem lub małym prezentem. Niektórym jednak i tego będzie mało, dlatego w wielki czwartek możemy natknąć się na…

PÅSKKÄRINGAR – WIELKANOCNE CZAROWNICE

Dzieci przebrane za czarownice i czarowników chodzą od domu do domu, z nadzieją na dostanie choć odrobiny słodyczy… Halloween? Otóż nie, to Wielkanoc po szwedzku! Jedną z najbardziej oryginalnych wielkanocnych tradycji w Szwecji jest przebieranie dziewczynek w kolorowe påskkäringar, a chłopców w rumianych påskgubbar. W domach nie może zabraknąć påskgodis – słodyczy wielkanocnych. W innym przypadku, młodzi czarownicy mogą nam sprawić psikusa : ). A tak na poważnie, to niemiecka tradycja zająca (påskhare) nie odniosła zbyt dużego sukcesu w Szwecji, choć jest spotykana w niektórych domostwach. Większość szwedzkich dzieci nie czeka na zająca, tylko bierze sprawy w swoje ręce.

PÅSKBRASA

Wiosną zaczynamy sezon grillowania, więc nikogo nie dziwi zapach dymu. A już na pewno nie w Szwecji, gdzie Valborgsmässoafton, czyli Noc Walpurgi, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych tradycji. Czy wiedzieliście jednak, że Szwedzi rozpalają też ognisko wieczorem w wielką sobotę, a nawet rywalizują o to, kto zbudował największe ognisko? Ta tradycja jest coraz rzadziej spotykana, ale pozostaje przedmiotem dyskusji w sieci, i bohaterem wielu filmików na youtubie. Oryginalnie budowano ogniska w wielki czwartek, skärtorsdagen, żeby przegonić czarownice – påskkarringar – i złe duchy.

PÅSKKRIS

W ostatnią niedzielę chrześcijanie obchodzili niedzielę palmową, podczas której w kościołach można było zobaczyć przepiękne, zdobione, kolorowe palmy, robione czy to z prawdziwych roślin, czy to np. z bibuły. W Szwecji mamy tradycję påskkris – ozdabiania kolorowymi piórkami brzozowych gałązek. Są one symbolem nadejścia wiosny.

PÅSKMAT

Czym byłyby święta bez suto zastawionego stołu? Szwedzi podczas Wielkanocy stawiają głównie na dania rybne – klasycznego śledzia (sill, albo böckling – pikling), łososia (lax), ale też jagnięcinę (lammkött), oraz osławioną pokusę Janssona (Janssons frestelse). Jest to zapiekanka z ziemniaków, szprotek lub anchois oraz cebuli, przyprawiana białym pieprzem i gęstą śmietaną. Obowiązkowym napojem jest påskmust (w Boże Narodzenie nazywane julmust, i opatrzone etykietką z Mikołajem), szwedzki napój świąteczny, w smaku będący połączeniem coca coli i kwasu chlebowego. Nie może też zabraknąć deseru w postaci kolorowego, przyozdobionego tortu (påsktårta) – najlepiej z marcepanem. Mums! Pycha!

Życzymy Wam wszystkiego dobrego w te święta, niezależnie od tego gdzie, i jak je spędzicie! : )

Glad påsk!

Autor: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #141

Czy w szwedzkie dzieciaki uczą się też we wakacje i ferie? Jak wykorzystać sztuczną inteligencję przy odzyskiwaniu starych nagrań filmowych? I czy wielu Szwedów ma nadwagę? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #142 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej po szwedzku!

Anmoda, befästa, snedvriden – wiecie, jakich innych słówek możemy użyć zamiast tych? Jeśli nie jesteście pewni, to zajrzyjcie do naszego ostatniego wpisu o synonimach. A jeśli już go przeczytaliście to zapraszamy na powtórkę w quizie.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #10

Hejsan! Dziś zajmiemy się już po raz dziesiąty synonimami w języku szwedzkim!:) Ostatnio skupiliśmy się na rzeczowniku, tak więc czas na poszerzenie słownictwa czasownikowego. Poznacie (albo powtórzycie😊) 21 czasowników i wyrażeń odczasownikowych, które wzbogacą Wasz szwedzki. Wpis jest kierowany głównie do osób na poziomie średniozaawansowanym, ale oczywiście wszystkich Was zachęcam do lektury😊 Zaczynamy! 1. Ägaren […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #140

Czy palenie jest w Szwecji popularne? Gdzie w ostatnich dniach można było w Szwecji oglądać zorzę polarną? W jakim wieku Szwedki decydują się na dzieci? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #141 Ogarniamy słówka z disneyowskiej piosenki Vad jag kan nå!

W zeszłym tygodniu zabraliśmy Was w muzyczną podróż po Polinezji, gdzie mogliście poznać nieustraszoną Vaianę. Dziś czas powtórzyć słówka, których nauczyliśmy się z jej piosenki Vad jag kan nå. Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #17 – Vad jag kan nå

Witajcie ponownie w kąciku piosenki disneyowskiej! Dziś, aby trochę ocieplić klimat, przeniesiemy się do hitu z 2016 – do filmu Vaiana (tudzież Moana, w zależności od kraju) o dzielnej polinezyjskiej księżniczce. Film był jednym z największych sukcesów wytwórni Disney w ostatnich latach. Jest w pewnym sensie nową Pocahontas, o której niedawno dla Was pisałam, bo […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #139

Kiedy Molly Sandén wyruszy w najbliższą trasę koncertową? W jaki sposób papierowy strajk w Finlandii zagraża Szwecji? I czy rok 2021 był dobry dla czytelnictwa w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #140 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SLÅ!

Co zrobić, żeby te koszmarne partikel w partikelverb się jednak nie myliły? Najlepiej przetrenować je w konkretnych zdaniach. Zaczynamy nasz quiz! Chodźcie sprawdzić, ile zapamiętaliście z partikelverb ze SLÅ!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #14 SLÅ

Witam Was bardzo gramatycznie w tym Nowym Roku 2022! Jak już zobaczyliście w tytule, dziś wracamy do naszych długo nie omawianych partikelverb – czyli czasowników z akcentowanymi partykułami. To nasze czternaste spotkanie w serii. Mam nadzieję, że porządnie odpoczęliście w święta, bo zaczynamy intensywnie 😊 Przyjrzymy się czasownikowi slå, czyli uderzać i jego wielu innym […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #138

Jakie nowe przepisy zaczną obowiązywać w Szwecji w 2022 roku? Jakie książki najczęściej wypożyczano z bibliotek w minionym roku? Jakie zagadki kryje w sobie kamień runiczny z Rök? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #139 Ogarniamy słownictwo ze szwedzkich kolęd!

Mamy nadzieję, że udało Wam się chociaż na chwilę przysłuchać wczoraj naszej kolędowej propozycji ze Szwecji – Midnatt råder. Wszelkiego typu teksty śpiewane to idealny sposób na uczenie się nowych słówek. Macie ochotę sprawdzić, ile zapamiętaliście z naszej kolędy? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #1 – Midnatt råder

Święta już lada chwila, a z nimi okazja do śpiewania i… nauki szwedzkiego! Może słuchaliście jakichś znanych kolęd po szwedzku, może macie dzieci, które w szkole uczyły się typowych piosenek świątecznych. A może nie obchodzicie świąt i nie znacie szwedzkich piosenek świątecznych, ale gdzieś słyszeliście wpadające w ucho „tipp tapp, tipp tapp, tippe tippe tipp […]

Czytaj więcej