Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 kwietnia, 2019

WIELKANOC W SZWECJI – PÅSK I SVERIGE

Już niedługo spotkamy się z najbliższymi przy wielkanocnym stole, aby uczcić wielowiekową tradycję, jedną z najważniejszych w polskiej kulturze. Będziemy malować jajka, piec mazurka, a dzieci będą wyczekiwać przyjścia zająca. A jak Wielkanoc spędzają Szwedzi? Czy też malują jajka? Też czekają na zająca? Czy może wolą nie czekać pasywnie na prezenty, tylko sami się o nie dopominają, niemal jak podczas Halloween… tego wszystkiego dowiecie się z poniższego tekstu.

Laiccy Szwedzi nie podchodzą do Wielkanocy tak religijnie jak wielu Polaków, traktują to święto głównie jako okazję do zebrania się w rodzinnym gronie, dobrego jedzenia i odpoczynku. Nie znaczy to jednak, że nie pielęgnują swoich tradycji. Nie znajdziemy może u nich śmigusa-dyngusa, ale pewne szwedzkie tradycje mogą Was zaskoczyć. Zaczynamy!

PÅSKÄGG – MALOWANE JAJKA

W Szwecji, tak jak i w Polsce, mamy tradycję malowania pisanek (påskägg). To, czym Szwedzi mogą się pochwalić, to własnoręcznie wykonane Kinder niespodzianki – kartonowe jajka, pomalowane lub przyozdobione bibułą, wypełnia się słodyczami albo innymi drobnymi upominkami. Jajka te mogą być dekoracją, deserem lub małym prezentem. Niektórym jednak i tego będzie mało, dlatego w wielki czwartek możemy natknąć się na…

PÅSKKÄRINGAR – WIELKANOCNE CZAROWNICE

Dzieci przebrane za czarownice i czarowników chodzą od domu do domu, z nadzieją na dostanie choć odrobiny słodyczy… Halloween? Otóż nie, to Wielkanoc po szwedzku! Jedną z najbardziej oryginalnych wielkanocnych tradycji w Szwecji jest przebieranie dziewczynek w kolorowe påskkäringar, a chłopców w rumianych påskgubbar. W domach nie może zabraknąć påskgodis – słodyczy wielkanocnych. W innym przypadku, młodzi czarownicy mogą nam sprawić psikusa : ). A tak na poważnie, to niemiecka tradycja zająca (påskhare) nie odniosła zbyt dużego sukcesu w Szwecji, choć jest spotykana w niektórych domostwach. Większość szwedzkich dzieci nie czeka na zająca, tylko bierze sprawy w swoje ręce.

PÅSKBRASA

Wiosną zaczynamy sezon grillowania, więc nikogo nie dziwi zapach dymu. A już na pewno nie w Szwecji, gdzie Valborgsmässoafton, czyli Noc Walpurgi, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych tradycji. Czy wiedzieliście jednak, że Szwedzi rozpalają też ognisko wieczorem w wielką sobotę, a nawet rywalizują o to, kto zbudował największe ognisko? Ta tradycja jest coraz rzadziej spotykana, ale pozostaje przedmiotem dyskusji w sieci, i bohaterem wielu filmików na youtubie. Oryginalnie budowano ogniska w wielki czwartek, skärtorsdagen, żeby przegonić czarownice – påskkarringar – i złe duchy.

PÅSKKRIS

W ostatnią niedzielę chrześcijanie obchodzili niedzielę palmową, podczas której w kościołach można było zobaczyć przepiękne, zdobione, kolorowe palmy, robione czy to z prawdziwych roślin, czy to np. z bibuły. W Szwecji mamy tradycję påskkris – ozdabiania kolorowymi piórkami brzozowych gałązek. Są one symbolem nadejścia wiosny.

PÅSKMAT

Czym byłyby święta bez suto zastawionego stołu? Szwedzi podczas Wielkanocy stawiają głównie na dania rybne – klasycznego śledzia (sill, albo böckling – pikling), łososia (lax), ale też jagnięcinę (lammkött), oraz osławioną pokusę Janssona (Janssons frestelse). Jest to zapiekanka z ziemniaków, szprotek lub anchois oraz cebuli, przyprawiana białym pieprzem i gęstą śmietaną. Obowiązkowym napojem jest påskmust (w Boże Narodzenie nazywane julmust, i opatrzone etykietką z Mikołajem), szwedzki napój świąteczny, w smaku będący połączeniem coca coli i kwasu chlebowego. Nie może też zabraknąć deseru w postaci kolorowego, przyozdobionego tortu (påsktårta) – najlepiej z marcepanem. Mums! Pycha!

Życzymy Wam wszystkiego dobrego w te święta, niezależnie od tego gdzie, i jak je spędzicie! : )

Glad påsk!

Autor: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #173

Od ilu już lat Szwedzi mogą korzystać ze Swisha? Jakie nowe przepisy dotyczące hulajnóg weszły w życie jesienią? I na jakie próby wystawiło nauczycieli zdalne nauczanie w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Svenska till vardags: jag gillar musik. Vad tycker du om?

Hejsan! Dzisiaj zajmiemy się czymś prostym i przyjemnym, a przy okazji bardzo przydatnym. Nauczymy się, jak mówić o tym, co lubimy i czego nie lubimy. Dowiecie się też, jak zadać pytanie na ten temat. Zaczynamy! W języku szwedzkim mamy dwa czasowniki, które oznaczają lubić/podobać się: tycka om i gilla. Różnica w znaczeniu jest żadna, po […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #172

Który program rozrywkowy podbija szwedzką publiczność już osiemnasty sezon?Jakie larwy w Szwecji zagrażają człowiekowi? I czy wyższe wykształcenie daje gwarancję krytycznego myślenia? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej