Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 27 listopada, 2019

Rodzina, ach rodzina… po szwedzku!

Farmor, morfar, faster, moster, co to za bałagan! Jak przetłumaczę dzień babci czy dzień dziadka na szwedzki? Ile muszę się zastanawiać, zanim powiem proste zdanie na temat mojej cioci? Spokojnie, nie jest to tak skomplikowane, jakie mogłoby się wydawać, a wręcz można to szczegółowe nazewnictwo uznać za praktyczne!

Zacznijmy może od tego, że w polskim ostało się słowo określające farbror – stryjek! Tak naprawdę ta dokładność w nazewnictwie członków rodziny wcale nie jest typowo szwedzka, bo występuję nawet w chińskim, w o wiele bardziej rozbudowanej formie (brr!). Do nie tak dawna istniała też w polskim! Za informację dziękuję uczennicy (tackar, Ewelina! 😊)) i odsyłam do ciekawego artykułu.

Skoro już ustaliliśmy, że Szwedzi wcale nie są jacyś wyjątkowi czy nadmiernie pedantyczni w swoich farmorach i morfarach, to spójrzmy na te słówka i raz na zawsze rozstrzygnijmy, kto jest dziadkiem, a kto babcią.

Patrzymy zawsze od końca – np. farmor to far + mor, czyli mama taty.

Morfar = mor + far – tata mamy, farfar = far + far – tata taty, i mormor = mor + mor, czyli mama mamy.

Podobnie robimy z wujkami i ciociami. Morbror = mor + bror, czyli… brat mamy (patrzcie od końca, ostatnie słowo określa nam płeć!). Farbror = far + bror, czyli brat taty, tudzież wyżej wspomniany stryjek. To o co chodzi z tymi dziwnymi moster i faster? Ano też jest w tym logika! Faster to nic innego, jak far + syster – siostra taty, a moster to mor + syster – siostra mamy!

Innym zabawnym słówkiem jest barnbarn, dziecko dziecka, czyli wnuk. Barnbarn, podobnie jak barn, oraz syskon (rodzeństwo), to jedyne słówka związane z rodziną, które są rodzaju ETT. Cała reszta będzie rodzaju EN. Warto też zauważyć, że po szwedzku możemy powiedzieć „jag har ett syskon” – mam jedno rodzeństwo. Po polsku to nie działa : )

Następnymi słówkami prostymi do zapamiętania są kusin (kuzyn/kuzynka), dotter (córka), son (syn), bror (brat), syster (siostra), mamma albo mor (mama/matka), pappa albo far (tata albo ojciec).

Liczba mnoga tych dwóch ostatnich jest dość ciekawa. Dwie mamy to 2 mammor albo 2 mödrar, natomiast dwóch ojców to 2 pappor albo 2 fäder. Rodzic to en förälder, w mnogiej föräldrar.

Moment, to skoro dziadek i babcia mają na końcu mor i far, to jaka będzie brzmiała liczba mnoga? Nieco inaczej. Nie sprowadzimy słowa mor ani far do liczby mnogiej, tylko wstawimy föräldrar. Mamy dwie opcje:

Morföräldrar (rodzice mamy) i farföräldrar (rodzice taty).

A wujkowie i ciocie? Do tego przyda się odmiana brorbröder i systersystrar. Dajcie znać w komentarzach, jaka jest liczba mnoga od morbror i faster! 😀

Do tego wszystkiego dochodzi przybrane rodzeństwo tudzież przybrane dzieci – w szwedzkim mają one wdzięczną nazwę bonussyskon i bonusbarn. Przybrany tata to bonuspappa albo plastpappa), a przybrana mama – bonusmamma albo plastmamma. W mnogiej mamy natomiast plastföräldrar albo bonusföräldrar, z tym że ta nazwa z bonus jest nieco milsza 😊

Jeśli chcemy być bardziej formalni i oschli to ojczyma i macochę nazwiemy odpowiednio styvfar i styvmor.

Co zaś do bratanków i siostrzenic, to mamy dla Was ćwiczenie – odgadnijcie, kto jest kim!

Brorsdotter, brorson, systerdotter, systerson.

Na koniec mały bonus – slangowe określenia mor, far, syster, bror:

Morsa, farsa, syrra, brorsa! Polskie odpowiedniki średnio nam odpowiadają („stary”, „stara”, „siora” i „brach”? Macie inne pomysły?), ale szwedzkie warto znać 😊

Uff, mamy nadzieję, że te małe działania matematyczne typu mor + bror, rozwiały Wasze wątpliwości co do nazw członków rodziny po szwedzku. 😊 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Obraz Pexels z Pixabay

Pozostałe posty

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie gry komputerowe

Witam serdecznie miłośników gier komputerowych! Bez względu na to, czy gracie regularnie i jesteście na czasie z nowościami, czy też Wasza przygoda z graniem ogranicza się do Pasjansa, dzisiejszy wpis z pewnością Was zainteresuje! 😊 Pewnie wiedzieliście już, że super popularny Minecraft został stworzony przez Szwedów, ale może nie mieliście pojęcia, że Candy Crush Saga […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #168

Czy w Szwecji zaczyna brakować wody? Dlaczego gwałtownie wzrastają ceny podwynajmu? I co szwedzkie gospodarstwa domowe robią z plastikiem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język […]

Czytaj więcej

Quiz #169 Ogarniamy fałszywych przyjaciół w szwedzkim! #3

Czy Wam też mylą się termin i semester i chcecie je tłumaczyć prosto z polskiego? A jak słyszycie stol, to myślicie o stole? Fałszywych przyjaciół w szwedzkim nie brakuje. Zróbmy sobie więc małą powtórkę w quizie!

Czytaj więcej