Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 27 listopada, 2019

Rodzina, ach rodzina… po szwedzku!

Farmor, morfar, faster, moster, co to za bałagan! Jak przetłumaczę dzień babci czy dzień dziadka na szwedzki? Ile muszę się zastanawiać, zanim powiem proste zdanie na temat mojej cioci? Spokojnie, nie jest to tak skomplikowane, jakie mogłoby się wydawać, a wręcz można to szczegółowe nazewnictwo uznać za praktyczne!

Zacznijmy może od tego, że w polskim ostało się słowo określające farbror – stryjek! Tak naprawdę ta dokładność w nazewnictwie członków rodziny wcale nie jest typowo szwedzka, bo występuję nawet w chińskim, w o wiele bardziej rozbudowanej formie (brr!). Do nie tak dawna istniała też w polskim! Za informację dziękuję uczennicy (tackar, Ewelina! 😊)) i odsyłam do ciekawego artykułu.

Skoro już ustaliliśmy, że Szwedzi wcale nie są jacyś wyjątkowi czy nadmiernie pedantyczni w swoich farmorach i morfarach, to spójrzmy na te słówka i raz na zawsze rozstrzygnijmy, kto jest dziadkiem, a kto babcią.

Patrzymy zawsze od końca – np. farmor to far + mor, czyli mama taty.

Morfar = mor + far – tata mamy, farfar = far + far – tata taty, i mormor = mor + mor, czyli mama mamy.

Podobnie robimy z wujkami i ciociami. Morbror = mor + bror, czyli… brat mamy (patrzcie od końca, ostatnie słowo określa nam płeć!). Farbror = far + bror, czyli brat taty, tudzież wyżej wspomniany stryjek. To o co chodzi z tymi dziwnymi moster i faster? Ano też jest w tym logika! Faster to nic innego, jak far + syster – siostra taty, a moster to mor + syster – siostra mamy!

Innym zabawnym słówkiem jest barnbarn, dziecko dziecka, czyli wnuk. Barnbarn, podobnie jak barn, oraz syskon (rodzeństwo), to jedyne słówka związane z rodziną, które są rodzaju ETT. Cała reszta będzie rodzaju EN. Warto też zauważyć, że po szwedzku możemy powiedzieć „jag har ett syskon” – mam jedno rodzeństwo. Po polsku to nie działa : )

Następnymi słówkami prostymi do zapamiętania są kusin (kuzyn/kuzynka), dotter (córka), son (syn), bror (brat), syster (siostra), mamma albo mor (mama/matka), pappa albo far (tata albo ojciec).

Liczba mnoga tych dwóch ostatnich jest dość ciekawa. Dwie mamy to 2 mammor albo 2 mödrar, natomiast dwóch ojców to 2 pappor albo 2 fäder. Rodzic to en förälder, w mnogiej föräldrar.

Moment, to skoro dziadek i babcia mają na końcu mor i far, to jaka będzie brzmiała liczba mnoga? Nieco inaczej. Nie sprowadzimy słowa mor ani far do liczby mnogiej, tylko wstawimy föräldrar. Mamy dwie opcje:

Morföräldrar (rodzice mamy) i farföräldrar (rodzice taty).

A wujkowie i ciocie? Do tego przyda się odmiana brorbröder i systersystrar. Dajcie znać w komentarzach, jaka jest liczba mnoga od morbror i faster! 😀

Do tego wszystkiego dochodzi przybrane rodzeństwo tudzież przybrane dzieci – w szwedzkim mają one wdzięczną nazwę bonussyskon i bonusbarn. Przybrany tata to bonuspappa albo plastpappa), a przybrana mama – bonusmamma albo plastmamma. W mnogiej mamy natomiast plastföräldrar albo bonusföräldrar, z tym że ta nazwa z bonus jest nieco milsza 😊

Jeśli chcemy być bardziej formalni i oschli to ojczyma i macochę nazwiemy odpowiednio styvfar i styvmor.

Co zaś do bratanków i siostrzenic, to mamy dla Was ćwiczenie – odgadnijcie, kto jest kim!

Brorsdotter, brorson, systerdotter, systerson.

Na koniec mały bonus – slangowe określenia mor, far, syster, bror:

Morsa, farsa, syrra, brorsa! Polskie odpowiedniki średnio nam odpowiadają („stary”, „stara”, „siora” i „brach”? Macie inne pomysły?), ale szwedzkie warto znać 😊

Uff, mamy nadzieję, że te małe działania matematyczne typu mor + bror, rozwiały Wasze wątpliwości co do nazw członków rodziny po szwedzku. 😊 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Obraz Pexels z Pixabay

Pozostałe posty

Quiz #130 Ogarniamy słownictwo z przepisu na dyniową lazanię!

Nie ma to, jak trenować słownictwo na materiałach autentycznych, które w dodatku mogą nam cudownie napełnić brzuchy! Przepis na dyniową lazanię podbija internety, a my sprawdzamy, czy wiemy jak ją przyrządzić po szwedzku! Wpadajcie na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #6 – Laga Pumpalasagne!

Halloween zbliża się wielkimi krokami i nawet jeśli nie bawią Was klimaty z horrorów czy przebieranie się za potwory, to warto skorzystać z sezonu na dynię. A skoro o sezonie na dynię mowa, to dobrze byłoby połączyć miłe z pożytecznym i nauczyć się nowych słów i powtórzyć tryb rozkazujący w szwedzkim!:) Za chwilę poznacie przepis […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #128

Czy u dziewczynek trudniej wykryć autyzm? Gdzie można zobaczyć najstarszy na świecie gatunek zwierzęcia? I jak adoptowane dzieci zachowują w sobie ślady swojego pierwszego języka? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #129 Ogarniamy znaki drogowe po szwedzku!

Wczoraj uczyliśmy się najważniejszych znaków drogowych po szwedzku, dziś czas na solidną powtórkę! Zaczynamy nasz quiz!

Czytaj więcej

Svenska till vardags – vägskyltar

Znaki drogowe. Coś, co niektórzy przyswoili bez problemu, inni zaś każdą kartkówkę z tematu pisali na tróję (jak niżej podpisana). Niezależnie jednak czy macie prawo jazdy, kartę rowerową czy motorowerową, czy może jak ja głównie poruszacie się pieszo albo tramwajem, znaków drogowych nie unikniecie. Czyhają na nas wszędzie. Co ciekawe, znaki drogowe nieco się różnią […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #127

W jaki sposób Szwecja wspiera młodzież? Jaką nagrodę otrzymała ostatnio Robyn? I jakie kryteria należy spełnić, by dostać Nagrodę Nobla? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć […]

Czytaj więcej

Quiz #128 Ogarniamy szwedzkie wynalazki!

Szwedzi to wspaniali innowatorzy i wiele ulepszeń, z którymi mamy teraz na co dzień do czynienia wyszło właśnie spod ich rąk. Macie ochotę sprawdzić, ile wiecie o szwedzkich wynalazkach? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie wynalazki

Na pewno nieobce są Wam nazwiska Nikoli Tesli, Aleksandra Grahama Bella czy Thomasa Edisona. Pewnie słyszeliście też o Linneuszu czy Celsjuszu, ale może niekoniecznie o tym, że byli oni Szwedami. Dzisiaj w TOP 5 dowiecie się o tym, jak powstały jedne z najlepszych, najważniejszych i najpopularniejszych szwedzkich wynalazków. 1. Säkerhetständstickan Zapałka sama w sobie nie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #126

Dla kogo kurs wiedzy o Szwecji? Czy psy mogą występować w operze? I co Saamowie maja wspólnego z Jamesem Bondem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć […]

Czytaj więcej

Quiz #127 Ogarniamy słówka z piosenek Disneya!

Kolejna porcja słówek z piosenek Disneya już na Was czeka. Tym razem, dzięki piosence z Toy Story nauczycie się opisywać swojego najlepszego przyjaciela. Lecimy!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #15 – Jag är din bäste vän

Nie wiem, jak Wy, ale ja lubię od czasu przygotować kubek gorącej czekolady, zawinąć się w koc, i zupełnie się wyłączyć, oglądając jakiś film animowany, który pamiętam z dzieciństwa. Nawet jeśli nie jest to Wasza ulubiona forma spędzania czasu, to może lubią to Wasze dzieci. A jeśli ani tego nie lubicie, ani nie macie dzieci […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #125

Czym zajmuje się Datalspelakuten, czyli pogotowie dla graczy? Co znajdziemy na najnowszej wystawie Bokäventyret w Skara? I jak zabawa pozwala zwiększyć poczucie bezpieczeństwa u dzieci z innej kultury społecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej