Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 27 listopada, 2019

Rodzina, ach rodzina… po szwedzku!

Farmor, morfar, faster, moster, co to za bałagan! Jak przetłumaczę dzień babci czy dzień dziadka na szwedzki? Ile muszę się zastanawiać, zanim powiem proste zdanie na temat mojej cioci? Spokojnie, nie jest to tak skomplikowane, jakie mogłoby się wydawać, a wręcz można to szczegółowe nazewnictwo uznać za praktyczne!

Zacznijmy może od tego, że w polskim ostało się słowo określające farbror – stryjek! Tak naprawdę ta dokładność w nazewnictwie członków rodziny wcale nie jest typowo szwedzka, bo występuję nawet w chińskim, w o wiele bardziej rozbudowanej formie (brr!). Do nie tak dawna istniała też w polskim! Za informację dziękuję uczennicy (tackar, Ewelina! 😊)) i odsyłam do ciekawego artykułu.

Skoro już ustaliliśmy, że Szwedzi wcale nie są jacyś wyjątkowi czy nadmiernie pedantyczni w swoich farmorach i morfarach, to spójrzmy na te słówka i raz na zawsze rozstrzygnijmy, kto jest dziadkiem, a kto babcią.

Patrzymy zawsze od końca – np. farmor to far + mor, czyli mama taty.

Morfar = mor + far – tata mamy, farfar = far + far – tata taty, i mormor = mor + mor, czyli mama mamy.

Podobnie robimy z wujkami i ciociami. Morbror = mor + bror, czyli… brat mamy (patrzcie od końca, ostatnie słowo określa nam płeć!). Farbror = far + bror, czyli brat taty, tudzież wyżej wspomniany stryjek. To o co chodzi z tymi dziwnymi moster i faster? Ano też jest w tym logika! Faster to nic innego, jak far + syster – siostra taty, a moster to mor + syster – siostra mamy!

Innym zabawnym słówkiem jest barnbarn, dziecko dziecka, czyli wnuk. Barnbarn, podobnie jak barn, oraz syskon (rodzeństwo), to jedyne słówka związane z rodziną, które są rodzaju ETT. Cała reszta będzie rodzaju EN. Warto też zauważyć, że po szwedzku możemy powiedzieć „jag har ett syskon” – mam jedno rodzeństwo. Po polsku to nie działa : )

Następnymi słówkami prostymi do zapamiętania są kusin (kuzyn/kuzynka), dotter (córka), son (syn), bror (brat), syster (siostra), mamma albo mor (mama/matka), pappa albo far (tata albo ojciec).

Liczba mnoga tych dwóch ostatnich jest dość ciekawa. Dwie mamy to 2 mammor albo 2 mödrar, natomiast dwóch ojców to 2 pappor albo 2 fäder. Rodzic to en förälder, w mnogiej föräldrar.

Moment, to skoro dziadek i babcia mają na końcu mor i far, to jaka będzie brzmiała liczba mnoga? Nieco inaczej. Nie sprowadzimy słowa mor ani far do liczby mnogiej, tylko wstawimy föräldrar. Mamy dwie opcje:

Morföräldrar (rodzice mamy) i farföräldrar (rodzice taty).

A wujkowie i ciocie? Do tego przyda się odmiana brorbröder i systersystrar. Dajcie znać w komentarzach, jaka jest liczba mnoga od morbror i faster! 😀

Do tego wszystkiego dochodzi przybrane rodzeństwo tudzież przybrane dzieci – w szwedzkim mają one wdzięczną nazwę bonussyskon i bonusbarn. Przybrany tata to bonuspappa albo plastpappa), a przybrana mama – bonusmamma albo plastmamma. W mnogiej mamy natomiast plastföräldrar albo bonusföräldrar, z tym że ta nazwa z bonus jest nieco milsza 😊

Jeśli chcemy być bardziej formalni i oschli to ojczyma i macochę nazwiemy odpowiednio styvfar i styvmor.

Co zaś do bratanków i siostrzenic, to mamy dla Was ćwiczenie – odgadnijcie, kto jest kim!

Brorsdotter, brorson, systerdotter, systerson.

Na koniec mały bonus – slangowe określenia mor, far, syster, bror:

Morsa, farsa, syrra, brorsa! Polskie odpowiedniki średnio nam odpowiadają („stary”, „stara”, „siora” i „brach”? Macie inne pomysły?), ale szwedzkie warto znać 😊

Uff, mamy nadzieję, że te małe działania matematyczne typu mor + bror, rozwiały Wasze wątpliwości co do nazw członków rodziny po szwedzku. 😊 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Obraz Pexels z Pixabay

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej