Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 7 lipca, 2021

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może się więc wydawać pod tym względem bardzo prosty, zwłaszcza, jeśli wcześniej mieliśmy przyjemność przerobić przypadki niemieckie. Ale przecież nie piszę tego wstępu, żeby skwitować, że w szwedzkim w sumie przypadków nie ma, więc to tyle, zapraszam ponownie za tydzień😊 Bo w szwedzkim przypadki kiedyś były, a wspomniany dopełniacz zachował się w pewnych wyrażeniach do dziś. I to w wyrażeniach, które prawie na pewno już słyszeliście. Till fots? Till sängs? No pewnie, że to znacie. Zaczynamy!

till bords – do stołu, przy stole

Jag satte mig till bords. Det satt fem personer till bords. – Usiadłam do stołu. Przy stole siedziało pięć osób.

till döds – na śmierć, do śmierci

De tog en kudde och kvävde honom till döds. – Wzięli poduszkę i dusili go aż do śmierci/aż zmarł.

till fots – pieszo

Bussen stannar tre kilometer från huset, sedan får du gå till fots. – Autobus zatrzymuje się trzy kilometry od domu, później musisz iść pieszo.

till hands – pod ręką

Jag har alltid mobilen till hands. – Zawsze mam telefon pod ręką.

till havs – nad morze

Vill ni följa med till havs? – Chcecie się wybrać nad morze?

till livs – coś do jedzenia, przekąska

Vi ska gå och köpa något till livs. Behöver du någonting? – Idziemy kupić coś do jedzenia. Potrzebujesz czegoś?

Jag hade inte orkat äta något idag, så jag ilade dit för att få något till livs. – Nie dałam rady dziś nic zjeść, więc popędziłam tam, żeby coś przekąsić.

till låns – pożyczka, do zwrotu

Du får den bara till låns; jag vill ha tillbaka den sedan. – Dostajesz to tylko jako pożyczkę, chcę to później dostać z powrotem.

till mods – mieć odwagę; känna sig illa till mods – czuć się nieswojo

Jag hoppas du är lika väl till mods som jag. – Mam nadzieję, że masz tyle samo odwagi, co ja.

till nöds – od biedy, w ostateczności

Kakan smakar bäst med smultron men till nöds går det också att serveras med jordgubbar. – Ciasto najlepiej smakuje z poziomkami, ale od biedy można je też podać z truskawkami.

till sjöss – na morzu, (wyjść) w morze; gå till sjöss – zostać marynarzem

Jag har upplevt både krig till sjöss och krig till lands. – Przeżyłam zarówno wojnę na morzu jak i na lądzie.

till skänks – w prezencie, za darmo

Jag fick en bra dator till skänks. –  Dostałam w prezencie dobry komputer.

till svars – w odpowiedzi, (pociągnięty) do odpowiedzialności

Socialdemokraterna krävde att utrikesministern, som inte reagerat på den kritiska situationen, ställs till svars. – Socjaldemokraci żądali, aby minister spraw zagranicznych, który nie zareagował na sytuację kryzysową, został pociągnięty do odpowiedzialności.

till vardags – na co dzień (nie w weekend)

Till vardags dricker jag fyra koppar kaffe för att orka på jobbet. – Na co dzień piję cztery filiżanki kawy, żeby wytrzymać w pracy.

till sängs – do łóżka

Jag är trött så jag går till sängs nu. – Jestem zmęczona, więc idę teraz do łóżka.

Har ni en penna till hands för att skriva ner allt detta? 😉 Liczę na Was w jutrzejszym quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej