Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 7 lipca, 2021

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może się więc wydawać pod tym względem bardzo prosty, zwłaszcza, jeśli wcześniej mieliśmy przyjemność przerobić przypadki niemieckie. Ale przecież nie piszę tego wstępu, żeby skwitować, że w szwedzkim w sumie przypadków nie ma, więc to tyle, zapraszam ponownie za tydzień😊 Bo w szwedzkim przypadki kiedyś były, a wspomniany dopełniacz zachował się w pewnych wyrażeniach do dziś. I to w wyrażeniach, które prawie na pewno już słyszeliście. Till fots? Till sängs? No pewnie, że to znacie. Zaczynamy!

till bords – do stołu, przy stole

Jag satte mig till bords. Det satt fem personer till bords. – Usiadłam do stołu. Przy stole siedziało pięć osób.

till döds – na śmierć, do śmierci

De tog en kudde och kvävde honom till döds. – Wzięli poduszkę i dusili go aż do śmierci/aż zmarł.

till fots – pieszo

Bussen stannar tre kilometer från huset, sedan får du gå till fots. – Autobus zatrzymuje się trzy kilometry od domu, później musisz iść pieszo.

till hands – pod ręką

Jag har alltid mobilen till hands. – Zawsze mam telefon pod ręką.

till havs – nad morze

Vill ni följa med till havs? – Chcecie się wybrać nad morze?

till livs – coś do jedzenia, przekąska

Vi ska gå och köpa något till livs. Behöver du någonting? – Idziemy kupić coś do jedzenia. Potrzebujesz czegoś?

Jag hade inte orkat äta något idag, så jag ilade dit för att få något till livs. – Nie dałam rady dziś nic zjeść, więc popędziłam tam, żeby coś przekąsić.

till låns – pożyczka, do zwrotu

Du får den bara till låns; jag vill ha tillbaka den sedan. – Dostajesz to tylko jako pożyczkę, chcę to później dostać z powrotem.

till mods – mieć odwagę; känna sig illa till mods – czuć się nieswojo

Jag hoppas du är lika väl till mods som jag. – Mam nadzieję, że masz tyle samo odwagi, co ja.

till nöds – od biedy, w ostateczności

Kakan smakar bäst med smultron men till nöds går det också att serveras med jordgubbar. – Ciasto najlepiej smakuje z poziomkami, ale od biedy można je też podać z truskawkami.

till sjöss – na morzu, (wyjść) w morze; gå till sjöss – zostać marynarzem

Jag har upplevt både krig till sjöss och krig till lands. – Przeżyłam zarówno wojnę na morzu jak i na lądzie.

till skänks – w prezencie, za darmo

Jag fick en bra dator till skänks. –  Dostałam w prezencie dobry komputer.

till svars – w odpowiedzi, (pociągnięty) do odpowiedzialności

Socialdemokraterna krävde att utrikesministern, som inte reagerat på den kritiska situationen, ställs till svars. – Socjaldemokraci żądali, aby minister spraw zagranicznych, który nie zareagował na sytuację kryzysową, został pociągnięty do odpowiedzialności.

till vardags – na co dzień (nie w weekend)

Till vardags dricker jag fyra koppar kaffe för att orka på jobbet. – Na co dzień piję cztery filiżanki kawy, żeby wytrzymać w pracy.

till sängs – do łóżka

Jag är trött så jag går till sängs nu. – Jestem zmęczona, więc idę teraz do łóżka.

Har ni en penna till hands för att skriva ner allt detta? 😉 Liczę na Was w jutrzejszym quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej