Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 30 września, 2020

Ogarniamy perfekt particip! #1

W tym tygodniu zajmujemy się odmianą pierwszej, najprostszej i, co pocieszające – najliczniejszej grupy czasowników. Jak już zapewne wiecie z humlowego fan page’a, są to czasowniki, które w czasie teraźniejszym mają końcówkę –ar: jobbar, pratar, studerar, czasowniki, których uczymy się na samym początku. Wiecie już jak odmienić te czasowniki we wszystkich czasach w szwedzkim. Być może jednak nie wiecie, że znając odmianę w czasie perfekt (czyli har + supinum), w mig możecie nauczyć się szwedzkiego imiesłowu! Zainteresowani? Zapraszam Was na krótką, prostą i przyjemną lekcje perfekt particip w języku szwedzkim!

Perfekt Particip, czyli imiesłów czasu przeszłego, ma trzy formy, tak samo, jak przymiotnik. Ma formę dla rodzaju en i ett w liczbie pojedynczej, wspólną dla obu w liczbie mnogiej, oraz formę określoną, która wygląda tak samo, jak liczba mnoga. Działa na dokładnie tych samych zasadach, co przymiotnik. Aby odmienić perfekt particip, potrzebujemy formy supinum – tej z końcówką –at. Na przykład: czasownik lagar ma formę supinum lagat. Będzie to równocześnie nasz imiesłów rodzaju ett. Spójrzcie:

Bordet är lagat. – Stół jest naprawiony.

ALE!

Maten är lagad. – Jedzenie jest przygotowane.

Skorna är lagade. – Buty są naprawione.

Mamy więc końcówki –ad, –at, –ade kolejno do liczby pojedynczej dla en, ett i mnogiej dla obu rodzajów. –ade będzie również końcówką formy określonej, która występuje między innymi po zaimkach dzierżawczych (min, ditt, hennes, etc.), czy zaimkach wskazujących (den, det, de). Czyli: den lagade skon.

Odmieńmy przez perfekt particip kilka innych czasowników z grupy I:

tvätta: tvättad – tvättat – tvättade

lyssna: lyssnad – lyssnat – lyssnade

städa:   städad – städat – städade

prata: pratad – pratat – pratade

diska: diskad – diskat – diskade

studera: studerad – studerat – studerade

plugga: pluggad – pluggat – pluggade

arbeta: arbetad – arbetat – arbetade

jobba: jobbad – jobbat – jobbade

Tutaj mamy kilka przykładów zastosowań perfekt particip w zdaniach:

Ta inte det där glaset! Det är inte diskat. – Nie bierz tej szklanki! Jest nieumyta.

Kläderna är tvättade. – Ubrania są wyprane.

Stolen är målad. – Stołek jest pomalowany.

Har du sett den reparerade bilen? Den ser ny ut! – Widziałeś ten zreparowany samochód? Wygląda jak nowy!

Ola och Annika blev presenterade för varandra av en gemensam bekant. – Ola i Annika zostali sobie przedstawieni przez wspólnego znajomego.

Min katt gillar inte att bli badad.- Mój kot nie lubi być kąpany.

Jak widzicie, formy perfekt particip często używamy też z czasownikiem bli i tworzymy z tego formę bierną – ale o tym powiem Wam bardziej szczegółowo innym razem.

Jutro widzimy się w quizie, a za jakiś czas poznamy perfekt particip z drugiej grupy czasowników! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej