Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 30 września, 2020

Ogarniamy perfekt particip! #1

W tym tygodniu zajmujemy się odmianą pierwszej, najprostszej i, co pocieszające – najliczniejszej grupy czasowników. Jak już zapewne wiecie z humlowego fan page’a, są to czasowniki, które w czasie teraźniejszym mają końcówkę –ar: jobbar, pratar, studerar, czasowniki, których uczymy się na samym początku. Wiecie już jak odmienić te czasowniki we wszystkich czasach w szwedzkim. Być może jednak nie wiecie, że znając odmianę w czasie perfekt (czyli har + supinum), w mig możecie nauczyć się szwedzkiego imiesłowu! Zainteresowani? Zapraszam Was na krótką, prostą i przyjemną lekcje perfekt particip w języku szwedzkim!

Perfekt Particip, czyli imiesłów czasu przeszłego, ma trzy formy, tak samo, jak przymiotnik. Ma formę dla rodzaju en i ett w liczbie pojedynczej, wspólną dla obu w liczbie mnogiej, oraz formę określoną, która wygląda tak samo, jak liczba mnoga. Działa na dokładnie tych samych zasadach, co przymiotnik. Aby odmienić perfekt particip, potrzebujemy formy supinum – tej z końcówką –at. Na przykład: czasownik lagar ma formę supinum lagat. Będzie to równocześnie nasz imiesłów rodzaju ett. Spójrzcie:

Bordet är lagat. – Stół jest naprawiony.

ALE!

Maten är lagad. – Jedzenie jest przygotowane.

Skorna är lagade. – Buty są naprawione.

Mamy więc końcówki –ad, –at, –ade kolejno do liczby pojedynczej dla en, ett i mnogiej dla obu rodzajów. –ade będzie również końcówką formy określonej, która występuje między innymi po zaimkach dzierżawczych (min, ditt, hennes, etc.), czy zaimkach wskazujących (den, det, de). Czyli: den lagade skon.

Odmieńmy przez perfekt particip kilka innych czasowników z grupy I:

tvätta: tvättad – tvättat – tvättade

lyssna: lyssnad – lyssnat – lyssnade

städa:   städad – städat – städade

prata: pratad – pratat – pratade

diska: diskad – diskat – diskade

studera: studerad – studerat – studerade

plugga: pluggad – pluggat – pluggade

arbeta: arbetad – arbetat – arbetade

jobba: jobbad – jobbat – jobbade

Tutaj mamy kilka przykładów zastosowań perfekt particip w zdaniach:

Ta inte det där glaset! Det är inte diskat. – Nie bierz tej szklanki! Jest nieumyta.

Kläderna är tvättade. – Ubrania są wyprane.

Stolen är målad. – Stołek jest pomalowany.

Har du sett den reparerade bilen? Den ser ny ut! – Widziałeś ten zreparowany samochód? Wygląda jak nowy!

Ola och Annika blev presenterade för varandra av en gemensam bekant. – Ola i Annika zostali sobie przedstawieni przez wspólnego znajomego.

Min katt gillar inte att bli badad.- Mój kot nie lubi być kąpany.

Jak widzicie, formy perfekt particip często używamy też z czasownikiem bli i tworzymy z tego formę bierną – ale o tym powiem Wam bardziej szczegółowo innym razem.

Jutro widzimy się w quizie, a za jakiś czas poznamy perfekt particip z drugiej grupy czasowników! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej