Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 29 lipca, 2020

Ogarniamy reflexiva verb!

Się. Słowo, które często zmienia znaczenie czasownika (przejechać się vs. przejechać), a z niektórymi czasownikami jest wręcz nierozłączne. Po polsku powiemy tylko ja uśmiecham się, nie możemy tego „się” opuścić (choć w szwedzkim akurat uśmiechamy, a nie uśmiechamy się – vi ler). W szwedzkim również mamy słowo sig, które nigdy nie odłącza się od pewnych czasowników. Szwedzkie sig może Was jednak zaskoczyć… jeśli jesteście zaintrygowani, zostańcie ze mną i z reflexiva verb, czyli czasownikami zwrotnymi!

Czasowniki zwrotne to, w dużym uproszczeniu czasowniki, w których wykonawca i odbiorca są tacy sami. Czyli na przykład:

Jag lär mig. vs. Jag lär min son svenska.

Uczę się. vs. Uczę mojego syna szwedzkiego

Han tvättar sig. vs. Han tvättar sina kläder.

On się myje. vs. On myje (pierze) swoje ubrania.

Lisa kammar sig vs. Lisa kammar sin dotter.

Lisa czesze się. vs. Lisa czesze swoją córkę.

To, co pewnie już zauważyliście, to dziwne i niespodziewane mig. Skąd to się wzięło? Ano stąd, że w szwedzkim „się” odmienia się przez osoby! I dlatego też mamy:

Jag kammar mig.

Du lägger dig.

Han/hon/hen sätter sig.

Vi gifter oss.

Ni skyndar er.

De skiljer sig.

Skoro teorię mamy za sobą, to czas na ćwiczenie! Uzupełnijcie poniższe zdania, napiszcie nam Wasze odpowiedzi w komentarzach!

Min dotter torkar ____ efter duschen.

Moja córka suszy się po prysznicu.

Jag känner _____ ganska bra idag.

Czuję się dziś całkiem dobrze.

De ställer _____ i kö.

Oni ustawiają się w kolejce.

Kan ni inte koncentrera _____?

Nie możecie się skoncentrować?

Kan du inte bestämma _____?

Nie możesz się zdecydować?

Vi oroar _____ för vår lille hund.

Niepokoimy się o naszego małego psa.

Nie jest to zbyt skomplikowane, prawda? Schody pojawiają się w innym momencie: które czasowniki są zwrotne, a które nie? Tego musimy się nauczyć poprzez czytanie, osłuchiwanie się z językiem i ćwiczenia. Wiele czasowników zwrotnych z polskiego pokryje się ze szwedzkimi, ale, niestety, na przykładzie uśmiechać się vs. le widzimy, że ta metoda nie sprawdza się w 100%.

Jeżeli chcecie posłuchać wymowy samego odmienionego się, na youtube znajdziecie sporo filmików, w tym też z SFI. Możecie też poćwiczyć Waszą wiedzę. Jako ciekawostkę powiem Wam jeszcze jedną rzecz. Mig, dig i sig wymawiamy jako mej, dej i sej. I, co może Was zaskoczyć, tę wersję „fonetyczną” spotkamy często w potocznym języku pisanym – w komentarzach, wiadomościach w mediach społecznościowych, ale też komiksach czy powieściach dla młodzieży. Trzymam kciuki za Waszą naukę reflexiva verb, widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej