Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 29 lipca, 2020

Ogarniamy reflexiva verb!

Się. Słowo, które często zmienia znaczenie czasownika (przejechać się vs. przejechać), a z niektórymi czasownikami jest wręcz nierozłączne. Po polsku powiemy tylko ja uśmiecham się, nie możemy tego „się” opuścić (choć w szwedzkim akurat uśmiechamy, a nie uśmiechamy się – vi ler). W szwedzkim również mamy słowo sig, które nigdy nie odłącza się od pewnych czasowników. Szwedzkie sig może Was jednak zaskoczyć… jeśli jesteście zaintrygowani, zostańcie ze mną i z reflexiva verb, czyli czasownikami zwrotnymi!

Czasowniki zwrotne to, w dużym uproszczeniu czasowniki, w których wykonawca i odbiorca są tacy sami. Czyli na przykład:

Jag lär mig. vs. Jag lär min son svenska.

Uczę się. vs. Uczę mojego syna szwedzkiego

Han tvättar sig. vs. Han tvättar sina kläder.

On się myje. vs. On myje (pierze) swoje ubrania.

Lisa kammar sig vs. Lisa kammar sin dotter.

Lisa czesze się. vs. Lisa czesze swoją córkę.

To, co pewnie już zauważyliście, to dziwne i niespodziewane mig. Skąd to się wzięło? Ano stąd, że w szwedzkim „się” odmienia się przez osoby! I dlatego też mamy:

Jag kammar mig.

Du lägger dig.

Han/hon/hen sätter sig.

Vi gifter oss.

Ni skyndar er.

De skiljer sig.

Skoro teorię mamy za sobą, to czas na ćwiczenie! Uzupełnijcie poniższe zdania, napiszcie nam Wasze odpowiedzi w komentarzach!

Min dotter torkar ____ efter duschen.

Moja córka suszy się po prysznicu.

Jag känner _____ ganska bra idag.

Czuję się dziś całkiem dobrze.

De ställer _____ i kö.

Oni ustawiają się w kolejce.

Kan ni inte koncentrera _____?

Nie możecie się skoncentrować?

Kan du inte bestämma _____?

Nie możesz się zdecydować?

Vi oroar _____ för vår lille hund.

Niepokoimy się o naszego małego psa.

Nie jest to zbyt skomplikowane, prawda? Schody pojawiają się w innym momencie: które czasowniki są zwrotne, a które nie? Tego musimy się nauczyć poprzez czytanie, osłuchiwanie się z językiem i ćwiczenia. Wiele czasowników zwrotnych z polskiego pokryje się ze szwedzkimi, ale, niestety, na przykładzie uśmiechać się vs. le widzimy, że ta metoda nie sprawdza się w 100%.

Jeżeli chcecie posłuchać wymowy samego odmienionego się, na youtube znajdziecie sporo filmików, w tym też z SFI. Możecie też poćwiczyć Waszą wiedzę. Jako ciekawostkę powiem Wam jeszcze jedną rzecz. Mig, dig i sig wymawiamy jako mej, dej i sej. I, co może Was zaskoczyć, tę wersję „fonetyczną” spotkamy często w potocznym języku pisanym – w komentarzach, wiadomościach w mediach społecznościowych, ale też komiksach czy powieściach dla młodzieży. Trzymam kciuki za Waszą naukę reflexiva verb, widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej