Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 29 lipca, 2020

Ogarniamy reflexiva verb!

Się. Słowo, które często zmienia znaczenie czasownika (przejechać się vs. przejechać), a z niektórymi czasownikami jest wręcz nierozłączne. Po polsku powiemy tylko ja uśmiecham się, nie możemy tego „się” opuścić (choć w szwedzkim akurat uśmiechamy, a nie uśmiechamy się – vi ler). W szwedzkim również mamy słowo sig, które nigdy nie odłącza się od pewnych czasowników. Szwedzkie sig może Was jednak zaskoczyć… jeśli jesteście zaintrygowani, zostańcie ze mną i z reflexiva verb, czyli czasownikami zwrotnymi!

Czasowniki zwrotne to, w dużym uproszczeniu czasowniki, w których wykonawca i odbiorca są tacy sami. Czyli na przykład:

Jag lär mig. vs. Jag lär min son svenska.

Uczę się. vs. Uczę mojego syna szwedzkiego

Han tvättar sig. vs. Han tvättar sina kläder.

On się myje. vs. On myje (pierze) swoje ubrania.

Lisa kammar sig vs. Lisa kammar sin dotter.

Lisa czesze się. vs. Lisa czesze swoją córkę.

To, co pewnie już zauważyliście, to dziwne i niespodziewane mig. Skąd to się wzięło? Ano stąd, że w szwedzkim „się” odmienia się przez osoby! I dlatego też mamy:

Jag kammar mig.

Du lägger dig.

Han/hon/hen sätter sig.

Vi gifter oss.

Ni skyndar er.

De skiljer sig.

Skoro teorię mamy za sobą, to czas na ćwiczenie! Uzupełnijcie poniższe zdania, napiszcie nam Wasze odpowiedzi w komentarzach!

Min dotter torkar ____ efter duschen.

Moja córka suszy się po prysznicu.

Jag känner _____ ganska bra idag.

Czuję się dziś całkiem dobrze.

De ställer _____ i kö.

Oni ustawiają się w kolejce.

Kan ni inte koncentrera _____?

Nie możecie się skoncentrować?

Kan du inte bestämma _____?

Nie możesz się zdecydować?

Vi oroar _____ för vår lille hund.

Niepokoimy się o naszego małego psa.

Nie jest to zbyt skomplikowane, prawda? Schody pojawiają się w innym momencie: które czasowniki są zwrotne, a które nie? Tego musimy się nauczyć poprzez czytanie, osłuchiwanie się z językiem i ćwiczenia. Wiele czasowników zwrotnych z polskiego pokryje się ze szwedzkimi, ale, niestety, na przykładzie uśmiechać się vs. le widzimy, że ta metoda nie sprawdza się w 100%.

Jeżeli chcecie posłuchać wymowy samego odmienionego się, na youtube znajdziecie sporo filmików, w tym też z SFI. Możecie też poćwiczyć Waszą wiedzę. Jako ciekawostkę powiem Wam jeszcze jedną rzecz. Mig, dig i sig wymawiamy jako mej, dej i sej. I, co może Was zaskoczyć, tę wersję „fonetyczną” spotkamy często w potocznym języku pisanym – w komentarzach, wiadomościach w mediach społecznościowych, ale też komiksach czy powieściach dla młodzieży. Trzymam kciuki za Waszą naukę reflexiva verb, widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej