Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 5 czerwca, 2019

Sveriges nationaldag

Ci z Was, którzy mieszkają w Szwecji, na pewno nie mogą doczekać się długiego weekendu, który zaczyna się jutro. A ci, którzy w Szwecji nie mieszkają, i tak pewnie słyszeli o słynnym dniu flagi, czy narodowym święcie Szwecji. Braliście kiedyś udział w jego obchodach? Wiecie, kiedy ten dzień ustanowiono i z jakiego powodu? Dziś opowiemy Wam, jak to święto wygląda w Szwecji.

Może Was zaskoczyć fakt, że szwedzki dzień narodowy świętuje się oficjalnie dopiero od 1983. Tak, tylko 36 lat! A dopiero od 2005 jest on „czerwonym” świętem “(röd dag), t.j. wolnym od pracy. Same obchody 6-ego czerwca trwają od 1893, nazywano je wtedy Gustafsdagen (w starej pisowni szwedzkiej: )). 6-ego czerwca 1523 Gustaw Waza (Gustav Vasa) został wybrany na króla Szwecji, a Szwecja wyszła z Unii Kalmarskiej (Kalmarunionen) z Danią i Norwegię i stała się tym samym niepodległym, niezależnym państwem. 6-ego czerwca 1809 również był ważnym dniem w historii Szwecji, bo wtedy podpisano reformę rządu, która była bazą dla nowej, nowoczesnej Szwecji. Od 1916 mówi się o dniu flagi (flaggans dag), a od wspomnianego 1983, o święcie narodowym. Lite komplicerat, eller hur? 😀

Nie tak łatwo było uzyskać ten czerwony kolor w kalendarzu. Może się nam wydawać to dziwne, bo Szwecja przecież nie była pod komunistycznym reżimem, nikt jej nie zabraniał ustanawiać swoich świąt. Zresztą to był jeden z powodów dla ustanowienia tego dnia świętem narodowym – imigranci (invandrare) byli zaskoczeni, że Szwedzi nie świętowali tego dnia. Powodem było to, że Szwedzi uważali, iż nie stać ich było na kolejne święto wolne od pracy, tudzież, że Gustaw Waza wcale nie był jakimś wybitnym przykładem (förebild) i istnieją inne dni wymagające więcej uwagi. Wreszcie, w 2005, udało się ustanowić Sveriges nationaldag dniem wolnym od pracy. I to nie byle jakim kosztem – trzeba było odwołać inne święto. Wybór padł na drugi dzień Zielonych Świątek. Gdyby nie to, stracony dzień pracy w narodowe święto Szwecji kosztowałoby między trzema a niemal dziewięcioma miliardami koron!

Przebrnęliśmy przez wstęp historyczny i sprawy finansowe, to teraz porozmawiajmy trochę o tym, co się w ten dzień robi. Chyba żadne święto nie może się obejść bez jakiegoś tradycyjnego jedzenia. 6-ego czerwca może nie jemy niczego stricte tradycyjnego, bardziej zwyczajowego – w zależności od pogody, grillujemy (grillning), piknikujemy (picknick), albo fikujemy na świeżym powietrzu (fika i det gröna). Niezależnie od pogody możemy się cieszyć tortem kanapkowym – smörgåstårta. Jedzenie zwykle ozdabiamy szwedzkimi flagami na małych patyczkach czy wykałaczkach albo niebiesko-żółtymi wstążkami i serwetkami. Fajne przepisy na przekąski i dania możecie znaleźć na stronie hungrig.nu. Jeśli o jedzeniu mowa, to 6-ego czerwca świętujemy też färskpotatisens dag – dzień świeżego ziemniaka i sillens dag – dzień śledzia 😀

Gazeta Metro przygotowała ciekawy artykuł na temat pięciu powodów, dla których nie powinno się świętować 6-ego czerwca. Zainteresowanych i zaawansowanych w języku pasjonatów Szwecji zachęcamy do lektury🙂

Szwedzi nie są zbyt zaangażowani w swoje święto narodowe. Tak naprawdę świętuje je około jedna trzecia całego narodu. Żeby zachęcić Szwedów do obchodów święta, odkąd jest ono dniem wolnym od pracy, zwiedzanie dużej części Stockholms slott jest darmowa. W większości gmin organizuje się lokalne eventy (evenemang). Wiele komun ma też specjalne ceremonie powitalne dla nowych mieszkańców (medborgare) Szwecji, w tym też imigrantów. Sztokholm organizuje większe obchody święta w Skansen. Ale, jak sami widzicie, raczej nie uraczymy hucznych parad i patriotycznych imprez, do których jesteśmy przyzwyczajeni w Polsce. A przynajmniej nie na taką skalę.

A poza tym każdy świętuje tak, jak chce – odpoczywając, spotykając się z przyjaciółmi, korzystając z pięknej (oby!) pogody. Szwedzi po prostu cieszą się wolnym dniem od pracy : ) A jak Wy, mieszkający w Szwecji, świętujecie 6-ego czerwca? A Wy, którzy w Szwecji nie mieszkacie, jak wyobrażaliście sobie ten dzień? Jak chcielibyście go spędzić? Dajcie nam znać!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej