Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 5 czerwca, 2019

Sveriges nationaldag

Ci z Was, którzy mieszkają w Szwecji, na pewno nie mogą doczekać się długiego weekendu, który zaczyna się jutro. A ci, którzy w Szwecji nie mieszkają, i tak pewnie słyszeli o słynnym dniu flagi, czy narodowym święcie Szwecji. Braliście kiedyś udział w jego obchodach? Wiecie, kiedy ten dzień ustanowiono i z jakiego powodu? Dziś opowiemy Wam, jak to święto wygląda w Szwecji.

Może Was zaskoczyć fakt, że szwedzki dzień narodowy świętuje się oficjalnie dopiero od 1983. Tak, tylko 36 lat! A dopiero od 2005 jest on „czerwonym” świętem „(röd dag), t.j. wolnym od pracy. Same obchody 6-ego czerwca trwają od 1893, nazywano je wtedy Gustafsdagen (w starej pisowni szwedzkiej: )). 6-ego czerwca 1523 Gustaw Waza (Gustav Vasa) został wybrany na króla Szwecji, a Szwecja wyszła z Unii Kalmarskiej (Kalmarunionen) z Danią i Norwegię i stała się tym samym niepodległym, niezależnym państwem. 6-ego czerwca 1809 również był ważnym dniem w historii Szwecji, bo wtedy podpisano reformę rządu, która była bazą dla nowej, nowoczesnej Szwecji. Od 1916 mówi się o dniu flagi (flaggans dag), a od wspomnianego 1983, o święcie narodowym. Lite komplicerat, eller hur? 😀

Nie tak łatwo było uzyskać ten czerwony kolor w kalendarzu. Może się nam wydawać to dziwne, bo Szwecja przecież nie była pod komunistycznym reżimem, nikt jej nie zabraniał ustanawiać swoich świąt. Zresztą to był jeden z powodów dla ustanowienia tego dnia świętem narodowym – imigranci (invandrare) byli zaskoczeni, że Szwedzi nie świętowali tego dnia. Powodem było to, że Szwedzi uważali, iż nie stać ich było na kolejne święto wolne od pracy, tudzież, że Gustaw Waza wcale nie był jakimś wybitnym przykładem (förebild) i istnieją inne dni wymagające więcej uwagi. Wreszcie, w 2005, udało się ustanowić Sveriges nationaldag dniem wolnym od pracy. I to nie byle jakim kosztem – trzeba było odwołać inne święto. Wybór padł na drugi dzień Zielonych Świątek. Gdyby nie to, stracony dzień pracy w narodowe święto Szwecji kosztowałoby między trzema a niemal dziewięcioma miliardami koron!

Przebrnęliśmy przez wstęp historyczny i sprawy finansowe, to teraz porozmawiajmy trochę o tym, co się w ten dzień robi. Chyba żadne święto nie może się obejść bez jakiegoś tradycyjnego jedzenia. 6-ego czerwca może nie jemy niczego stricte tradycyjnego, bardziej zwyczajowego – w zależności od pogody, grillujemy (grillning), piknikujemy (picknick), albo fikujemy na świeżym powietrzu (fika i det gröna). Niezależnie od pogody możemy się cieszyć tortem kanapkowym – smörgåstårta. Jedzenie zwykle ozdabiamy szwedzkimi flagami na małych patyczkach czy wykałaczkach albo niebiesko-żółtymi wstążkami i serwetkami. Fajne przepisy na przekąski i dania możecie znaleźć na stronie hungrig.nu. Jeśli o jedzeniu mowa, to 6-ego czerwca świętujemy też färskpotatisens dag – dzień świeżego ziemniaka i sillens dag – dzień śledzia 😀

Gazeta Metro przygotowała ciekawy artykuł na temat pięciu powodów, dla których nie powinno się świętować 6-ego czerwca. Zainteresowanych i zaawansowanych w języku pasjonatów Szwecji zachęcamy do lektury🙂

Szwedzi nie są zbyt zaangażowani w swoje święto narodowe. Tak naprawdę świętuje je około jedna trzecia całego narodu. Żeby zachęcić Szwedów do obchodów święta, odkąd jest ono dniem wolnym od pracy, zwiedzanie dużej części Stockholms slott jest darmowa. W większości gmin organizuje się lokalne eventy (evenemang). Wiele komun ma też specjalne ceremonie powitalne dla nowych mieszkańców (medborgare) Szwecji, w tym też imigrantów. Sztokholm organizuje większe obchody święta w Skansen. Ale, jak sami widzicie, raczej nie uraczymy hucznych parad i patriotycznych imprez, do których jesteśmy przyzwyczajeni w Polsce. A przynajmniej nie na taką skalę.

A poza tym każdy świętuje tak, jak chce – odpoczywając, spotykając się z przyjaciółmi, korzystając z pięknej (oby!) pogody. Szwedzi po prostu cieszą się wolnym dniem od pracy : ) A jak Wy, mieszkający w Szwecji, świętujecie 6-ego czerwca? A Wy, którzy w Szwecji nie mieszkacie, jak wyobrażaliście sobie ten dzień? Jak chcielibyście go spędzić? Dajcie nam znać!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #158

Jakich zawodów potrzeba w Szwecji więcej? Czy reklamy na platformach streamingowych mają szansę przetrwać? Jakie badania nad spektrum autyzmu prowadzone są w Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #159 Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Nigdy w życiu! To puste słowa! Białe kłamstwo, ściany mają uszy – wiesz, jak te idiomy brzmią po szwedzku? Masz ochotę sprawdzić się w naszym quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Hej! Dostałam od kogoś z Was komentarz z prośbą o wpis na temat idiomów. Zanim osoby początkujące wyłączą bloga, ważna sprawa – idiomy są bardzo ważną częścią nauki języka na wyższym poziomie, świadczą o naszej płynności językowej i obeznaniu w kulturze. Ale nie oznacza to, że zaczynając naukę szwedzkiego powinniśmy idiomów unikać! Zwłaszcza, gdy macie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #157

Czy Szwecja wstąpi do NATO? Jak możesz zaoszczędzić na śniadaniu? Czy przeskakiwanie między językami u nowo przybyłych do Szwecji dzieci to zaleta, czy wada? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #158 Ogarniamy słówka z piosenki ABBY Waterloo!

Waterloo – jag är besegrad, nu ger jag mig….! Czy z ABBĄ warto się uczyć nowych słówek? Oczywiście, że tak! Dziś mała powtórka ze słownictwa z Waterloo właśnie. Zaczynamy!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #4 – Waterloo

Hejsan! Witam gorąco wszystkich fanów śpiewania szwedzkich hitów pod prysznicem! Tak się składa, że jesteśmy w trakcie eurowizyjnego tygodnia, co jest idealnym pretekstem do wspomnienia pierwszej wygranej Szwecji. Chodzi oczywiście o zespół ABBA i ich kultowe Waterloo z 1974. I pewnie pomyślicie – chwila, przecież z tej piosenki nie nauczymy się szwedzkiego. Wręcz przeciwnie! ABBA […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #156

Kto będzie w tym roku reprezentował Szwecję na Eurowizji? Muzykę którego szwedzkiego zespołu wykorzysta opera w Malmö? I jak w łatwy sposób wyliczyć wpływ wakacyjnego wyjazdu na klimat?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #157 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej?

URSINIG, NÖDVÄNDIG, URVAL, IGEN – wiesz już, jak to powiedzieć w inny sposób? Masz ochotę się sprawdzić? Zrób w takim razie quiz i sam/a się przekonaj! A jeśli wolisz jeszcze wcześniej powtórzyć słówka, to zapraszamy na nasz kolejny wpis o synonimach.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #11

Witajcie, miłośnicy synonimów, którzy chcą wzbogacić swoje zaawansowane słownictwo! Dziś już po raz jedenasty przedstawię Wam siedem być może nowych dla Was słów, oraz pasujące do nich synonimy. Przygotujcie więc coś do notowania, zaczynamy!  1. Europaparlamentet har ÅNYO uttryckt sitt stöd för Galileoprojektet. – Parlament  Europejski ponownie wyraził swoje poparcie dla programu Galileo. Europaparlamentet har […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #155

Czy młodzież jeździ w Szwecji komunikacją miejską za darmo? Dlaczego w Szwecji zamyka się tyle bibliotek? I czy stan zdrowia psychicznego człowieka można wyczytać z krwi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #156 Ogarniamy falska vänner! #2

Czy przyprawiliśmy Was już o mętlik w głowie kolejną porcją fałszywych przyjaciół w szwedzkim? Macie ochotę powtórzyć, co tak naprawdę znaczy po szwedzku kind, smäll, kiss, dricks i hugga? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Ogarniamy falska vänner #2!

Witajcie w drugiej części serii o fałszywych przyjaciołach – słówkach, które brzmią i wyglądają łudząco podobnie do wyrazów znanych nam z innych języków, ale znaczą coś kompletnie innego. Omówiliśmy poprzednio takie słówka, jak slut, fart, czy bra. Dziś przychodzę do Was z nową porcją słów wywołujących zabawne nieporozumienia. Być może uratuję Was od epickiego faux […]

Czytaj więcej