Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 5 czerwca, 2019

Sveriges nationaldag

Ci z Was, którzy mieszkają w Szwecji, na pewno nie mogą doczekać się długiego weekendu, który zaczyna się jutro. A ci, którzy w Szwecji nie mieszkają, i tak pewnie słyszeli o słynnym dniu flagi, czy narodowym święcie Szwecji. Braliście kiedyś udział w jego obchodach? Wiecie, kiedy ten dzień ustanowiono i z jakiego powodu? Dziś opowiemy Wam, jak to święto wygląda w Szwecji.

Może Was zaskoczyć fakt, że szwedzki dzień narodowy świętuje się oficjalnie dopiero od 1983. Tak, tylko 36 lat! A dopiero od 2005 jest on „czerwonym” świętem “(röd dag), t.j. wolnym od pracy. Same obchody 6-ego czerwca trwają od 1893, nazywano je wtedy Gustafsdagen (w starej pisowni szwedzkiej: )). 6-ego czerwca 1523 Gustaw Waza (Gustav Vasa) został wybrany na króla Szwecji, a Szwecja wyszła z Unii Kalmarskiej (Kalmarunionen) z Danią i Norwegię i stała się tym samym niepodległym, niezależnym państwem. 6-ego czerwca 1809 również był ważnym dniem w historii Szwecji, bo wtedy podpisano reformę rządu, która była bazą dla nowej, nowoczesnej Szwecji. Od 1916 mówi się o dniu flagi (flaggans dag), a od wspomnianego 1983, o święcie narodowym. Lite komplicerat, eller hur? 😀

Nie tak łatwo było uzyskać ten czerwony kolor w kalendarzu. Może się nam wydawać to dziwne, bo Szwecja przecież nie była pod komunistycznym reżimem, nikt jej nie zabraniał ustanawiać swoich świąt. Zresztą to był jeden z powodów dla ustanowienia tego dnia świętem narodowym – imigranci (invandrare) byli zaskoczeni, że Szwedzi nie świętowali tego dnia. Powodem było to, że Szwedzi uważali, iż nie stać ich było na kolejne święto wolne od pracy, tudzież, że Gustaw Waza wcale nie był jakimś wybitnym przykładem (förebild) i istnieją inne dni wymagające więcej uwagi. Wreszcie, w 2005, udało się ustanowić Sveriges nationaldag dniem wolnym od pracy. I to nie byle jakim kosztem – trzeba było odwołać inne święto. Wybór padł na drugi dzień Zielonych Świątek. Gdyby nie to, stracony dzień pracy w narodowe święto Szwecji kosztowałoby między trzema a niemal dziewięcioma miliardami koron!

Przebrnęliśmy przez wstęp historyczny i sprawy finansowe, to teraz porozmawiajmy trochę o tym, co się w ten dzień robi. Chyba żadne święto nie może się obejść bez jakiegoś tradycyjnego jedzenia. 6-ego czerwca może nie jemy niczego stricte tradycyjnego, bardziej zwyczajowego – w zależności od pogody, grillujemy (grillning), piknikujemy (picknick), albo fikujemy na świeżym powietrzu (fika i det gröna). Niezależnie od pogody możemy się cieszyć tortem kanapkowym – smörgåstårta. Jedzenie zwykle ozdabiamy szwedzkimi flagami na małych patyczkach czy wykałaczkach albo niebiesko-żółtymi wstążkami i serwetkami. Fajne przepisy na przekąski i dania możecie znaleźć na stronie hungrig.nu. Jeśli o jedzeniu mowa, to 6-ego czerwca świętujemy też färskpotatisens dag – dzień świeżego ziemniaka i sillens dag – dzień śledzia 😀

Gazeta Metro przygotowała ciekawy artykuł na temat pięciu powodów, dla których nie powinno się świętować 6-ego czerwca. Zainteresowanych i zaawansowanych w języku pasjonatów Szwecji zachęcamy do lektury🙂

Szwedzi nie są zbyt zaangażowani w swoje święto narodowe. Tak naprawdę świętuje je około jedna trzecia całego narodu. Żeby zachęcić Szwedów do obchodów święta, odkąd jest ono dniem wolnym od pracy, zwiedzanie dużej części Stockholms slott jest darmowa. W większości gmin organizuje się lokalne eventy (evenemang). Wiele komun ma też specjalne ceremonie powitalne dla nowych mieszkańców (medborgare) Szwecji, w tym też imigrantów. Sztokholm organizuje większe obchody święta w Skansen. Ale, jak sami widzicie, raczej nie uraczymy hucznych parad i patriotycznych imprez, do których jesteśmy przyzwyczajeni w Polsce. A przynajmniej nie na taką skalę.

A poza tym każdy świętuje tak, jak chce – odpoczywając, spotykając się z przyjaciółmi, korzystając z pięknej (oby!) pogody. Szwedzi po prostu cieszą się wolnym dniem od pracy : ) A jak Wy, mieszkający w Szwecji, świętujecie 6-ego czerwca? A Wy, którzy w Szwecji nie mieszkacie, jak wyobrażaliście sobie ten dzień? Jak chcielibyście go spędzić? Dajcie nam znać!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej