Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 listopada, 2021

Svenska till vardags – ogarniamy matavfall!

Ciężko mi dziś wyobrazić sobie powrót do życia bez segregowania śmieci, a przecież do wcale nie tak dawna nie było to oczywistością. Ale chociaż segregowanie śmieci jest teraz czymś obowiązkowym w Polsce, Szwecji i wielu innych miejscach, to w każdym kraju na nowo musimy się uczyć te śmieci segregować. Wierzcie, wiem coś o tym 😊) Co kraj to inne zasady, inny podział na odpady bio i „resztę”. A że dbanie o środowisko jest bardzo ważne, to dobrze by było prawidłowo sortować to, czego już nie potrzebujemy. Na naszym fanpage’u pewnie poznaliście już część słów związanych z odpadami bio, tak więc przypomnijcie je sobie i czytajcie dalej, bo dziś nauczymy się rzeczy nie tylko praktycznych językowo, ale i bardzo życiowo. Zaczynamy!

Co Szwedzi traktują jako bioodpady? Są to: matrester, både tillagade och råa:

Resztki jedzenia, zarówno przygotowane jak i surowe:

kött – mięso, ost – ser, pasta – makaron, ris – ryż, grönsaker – warzywa, rotfrukter – rośliny okopowe, frukt – owoce, bröd – chleb, kakor – ciastka, fisk – ryba, skaldjur – skorupiaki, äggskal – skorupki jajek, te (även påsar) – herbata (również torebki), kaffe (även filter) – kawa (również filtry), lite hushållspapper och servetter – trochę ręczników papierowych i serwetek

Följande avfall är INTE matavfall:

Następujące odpady NIE SĄ odpadami bio:

plast – plastik, kattsand – żwirek dla kota, blommor – kwiaty, jord – ziemia, aska – popiół, stearin – stearyna, snus – snus, cigaretter – papierosy, tuggummi – guma do żucia, tyg – materiał

Teraz poznamy kilka przydatnych wyrażeń na temat:

Vad får man slänga i matavfall? – Co można wrzucać do kosza z resztkami jedzenia?

Vad får inte slängas i matavfall? – Czego nie można wrzucać do kosza z resztkami jedzenia?

Varför ska matavfall sorteras? – Dlaczego należy segregować odpady jedzeniowe?

Lägg aldrig plast i matavfallet. – Nigdy nie wyrzucaj plastiku do kosza z resztkami jedzenia.

Packa inte matavfall i plastpåsar. – Nie wkładaj resztek jedzenia do plastikowych siatek.

Lägg allt matavfall i papperspåsen. – Wkładaj wszystkie resztki jedzenia do torebek papierowych.

A tutaj mały trik:

Hur får jag det att lukta minimalt? – Co zrobić, by zminimalizować nieprzyjemny zapach?

Låt våta rester rinna av först. – Najpierw pozwól wodzie spłynąć/odsącz wodę.

Du kan också skala t.ex. potatis direkt i ett durkslag. – Możesz też obrać np. ziemniaki bezpośrednio do durszlaka (a nie do papierowej torebki).

Även om påsen inte är full är det bra att slänga den var tredje dag. – Nawet jeśli torebka nie jest pełna, najlepiej wyrzucać ją co trzeci dzień.

Lägg lite hushållspapper eller tidningspapper i botten på påsen. – Połóż trochę ręczników papierowych lub papierów z gazet na dnie torebki.

Kasta påsen i det bruna kärlet för matavfall. – Wyrzuć torebkę do brązowego pojemnika na resztki jedzenia (odpady bio).

Vad händer om jag sorterar fel? – Co się stanie, jeśli błędnie posegreguję śmieci?

W Szwecji na pewno spotkacie się w sklepach z papierowymi torebkami, na których przeczytacie ważne wiadomości w trybie rozkazującym:

Återvänd mig! Fyll mig med frukt och grönt och ta mig hem. – Zrecykluj mnie! Wypełnij mnie owocami i warzywami i zabierz mnie do domu.

Använd mig hemma som kompostpåse för ditt matavfall. – Użyj mnie w domu jako torebkę kompostową na twoje resztki jedzeniowe.

Nie ignorujcie wiadomości od papierowych torebek, one dobrze wiedzą, co „mówią” 😊 Na koniec jeszcze dwie ciekawostki, które zainspirują Was do rozważnego kupowania i spożywania jedzenia:

Från 1 person i Sverige uppkommer cirka 80 kg matavfall per år. – Jedna osoba w Szwecji produkuje średnio 80 kg odpadów żywieniowych na rok.

Matsvinn är så kallat ”onödigt matavfall” och är mat som skulle kunna ätas om det behandlas på rätt sätt och äts upp i tid. I Sverige slänger man 28 kg matsvinn per person och år. – Marnotrawieniem żywności nazywa się tzw. „niepotrzebne odpady bio”, czyli żywność, którą przy odpowiednim przechowywaniu można było spożyć w odpowiednim czasie. W Szwecji niepotrzebnie wyrzuca się 28 kg jedzenia na osobę i rok.

Sorterar du ditt matavfall rätt? Har du lärt dig något nytt idag? Berätta!

Prawidłowo segregujesz twoje odpady? Nauczyłeś/-aś się czegoś nowego dziś? Opowiedz! A jutro quiz!:))

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #164

Jakie nowe przepisy obowiązują w Szwecji od lipca? Do jakiego lekarza specjalisty poczekamy w Szwecji najdłużej? I jak najlepiej zadbać o siebie podczas letnich upałów? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #165 Ogarniamy słówka z przepisu na zupę rabarbarową!

Kto ma ochotę na kolejną powtórkę z kulinarnego słownictwa? Zaczynamy!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #11 – Laga rabarbersoppa!

Upały nie odpuszczają, w związku z czym musimy pamiętać o częstszym niż zwykle nawadnianiu organizmu. Jeśli jednak nudzi Wam się picie samej wody i macie chęć na coś orzeźwiającego i pysznego na te gorące dni, to przygotujcie ze mną zupę rabarbarową! Nowym czytelnikom już wyjaśniam: „Gotuj z Humlą” jest serią, dzięki której nie tylko nauczycie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #163

Jakie są najbardziej znane szwedzkie piosenki o lecie? I czy jest to dobra pora roku na debiuty literackie? Oraz jak nasza osobowość wpływa na to, jak głosujemy w wyborach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #164 Ogarniamy rzeczownik w języku szwedzkim!

EN czy ETT? -AR, -OR, czy ER? Określona czy nieokreślona? Dziś sprawdzamy naszą wiedzę o rzeczowniku! Rozwiąż nasz quiz, i sprawdź, ile już umiesz, a co warto jeszcze podszkolic!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #12

Wracamy do serii z synonimami! Dziś czeka na Was wydanie specjalne, w którym po raz drugi zajmiemy się wyłącznie rzeczownikami. Poznacie 21 słów i przykłady ich zastosowań. Jeżeli będzie Wam wciąż mało, to zapraszam Was serdecznie na humlowy kurs „Ogarnij ten rzeczownik”. Zaczynamy! 1. Hemmalaget led ett svidande NEDERLAG – 0–5! – Gospodarze ponieśli bolesną […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #162

Czy emerytury w Szwecji zostaną podwyższone? Czy wzrost cen benzyny będzie miał wpływ na popularne wakacje w kamperze? I co sprawia, że książki typu feel good zyskują na świecie coraz większą popularność? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Quiz#163 Ogarniamy szwedzkie przysłowia!

Jak to dobrze, że przynajmniej niektóre szwedzkie przysłowia można dosłownie przetłumaczyć z polskiego! Czasem to naprawdę usprawnia naukę. Macie ochotę na powtórkę słówek z pierwszej części serii poświęconej właśnie przysłowiom? No to lecimy z quizem!

Czytaj więcej

Szwedzkie przysłowia – svenska ordspråk #1

Hejsan! Niedawno zapoznaliśmy się ze szwedzkimi idiomami, które mają dosłowne tłumaczenie na polski. Dzisiaj poczytamy o przysłowiach, które też na pewno znacie po polsku 😊 Dowiecie się, co dosłownie znaczą te ordspråk, jakie jest ich przenośne znaczenie oraz jak to znaczenie wytłumaczyć po szwedzku. Vi kör! 1. Alla vägar bär till Rom. – dosł. ”Wszystkie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #161

Czy szwedzka młodzież kupuje podróbki? Kiedy masz prawo do odszkodowania za odwołany lot? I po co istnieją kleszcze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język szwedzki. […]

Czytaj więcej

Quiz #162 Ogarniamy TOP 5 szwedzkich wykonawców muzycznych wg Billboard HOT100

Zdziwiła Was pierwsza piątka szwedzkich wykonawców wg Billboardu? Macie ochotę sprawdzić, ile o nich zapamiętaliście? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzcy artyści na Billboard HOT100

Szwedzki rynek muzyczny jest jednym z największych na świecie. Całe mnóstwo artystów, których anglojęzyczne hity słyszymy w radio, to właśnie Szwedzi. Na pewno nie raz zdarzyło się Wam przeżyć niemałe zdziwienie, gdy dowiadywaliście się o pochodzeniu zespołu Roxette, Cardigans czy Europe. Może doświadczyliście tego zdziwienia właśnie teraz 😊 Tak więc dziś robimy sobie odpoczynek od […]

Czytaj więcej