Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 listopada, 2021

Svenska till vardags – ogarniamy matavfall!

Ciężko mi dziś wyobrazić sobie powrót do życia bez segregowania śmieci, a przecież do wcale nie tak dawna nie było to oczywistością. Ale chociaż segregowanie śmieci jest teraz czymś obowiązkowym w Polsce, Szwecji i wielu innych miejscach, to w każdym kraju na nowo musimy się uczyć te śmieci segregować. Wierzcie, wiem coś o tym 😊) Co kraj to inne zasady, inny podział na odpady bio i „resztę”. A że dbanie o środowisko jest bardzo ważne, to dobrze by było prawidłowo sortować to, czego już nie potrzebujemy. Na naszym fanpage’u pewnie poznaliście już część słów związanych z odpadami bio, tak więc przypomnijcie je sobie i czytajcie dalej, bo dziś nauczymy się rzeczy nie tylko praktycznych językowo, ale i bardzo życiowo. Zaczynamy!

Co Szwedzi traktują jako bioodpady? Są to: matrester, både tillagade och råa:

Resztki jedzenia, zarówno przygotowane jak i surowe:

kött – mięso, ost – ser, pasta – makaron, ris – ryż, grönsaker – warzywa, rotfrukter – rośliny okopowe, frukt – owoce, bröd – chleb, kakor – ciastka, fisk – ryba, skaldjur – skorupiaki, äggskal – skorupki jajek, te (även påsar) – herbata (również torebki), kaffe (även filter) – kawa (również filtry), lite hushållspapper och servetter – trochę ręczników papierowych i serwetek

Följande avfall är INTE matavfall:

Następujące odpady NIE SĄ odpadami bio:

plast – plastik, kattsand – żwirek dla kota, blommor – kwiaty, jord – ziemia, aska – popiół, stearin – stearyna, snus – snus, cigaretter – papierosy, tuggummi – guma do żucia, tyg – materiał

Teraz poznamy kilka przydatnych wyrażeń na temat:

Vad får man slänga i matavfall? – Co można wrzucać do kosza z resztkami jedzenia?

Vad får inte slängas i matavfall? – Czego nie można wrzucać do kosza z resztkami jedzenia?

Varför ska matavfall sorteras? – Dlaczego należy segregować odpady jedzeniowe?

Lägg aldrig plast i matavfallet. – Nigdy nie wyrzucaj plastiku do kosza z resztkami jedzenia.

Packa inte matavfall i plastpåsar. – Nie wkładaj resztek jedzenia do plastikowych siatek.

Lägg allt matavfall i papperspåsen. – Wkładaj wszystkie resztki jedzenia do torebek papierowych.

A tutaj mały trik:

Hur får jag det att lukta minimalt? – Co zrobić, by zminimalizować nieprzyjemny zapach?

Låt våta rester rinna av först. – Najpierw pozwól wodzie spłynąć/odsącz wodę.

Du kan också skala t.ex. potatis direkt i ett durkslag. – Możesz też obrać np. ziemniaki bezpośrednio do durszlaka (a nie do papierowej torebki).

Även om påsen inte är full är det bra att slänga den var tredje dag. – Nawet jeśli torebka nie jest pełna, najlepiej wyrzucać ją co trzeci dzień.

Lägg lite hushållspapper eller tidningspapper i botten på påsen. – Połóż trochę ręczników papierowych lub papierów z gazet na dnie torebki.

Kasta påsen i det bruna kärlet för matavfall. – Wyrzuć torebkę do brązowego pojemnika na resztki jedzenia (odpady bio).

Vad händer om jag sorterar fel? – Co się stanie, jeśli błędnie posegreguję śmieci?

W Szwecji na pewno spotkacie się w sklepach z papierowymi torebkami, na których przeczytacie ważne wiadomości w trybie rozkazującym:

Återvänd mig! Fyll mig med frukt och grönt och ta mig hem. – Zrecykluj mnie! Wypełnij mnie owocami i warzywami i zabierz mnie do domu.

Använd mig hemma som kompostpåse för ditt matavfall. – Użyj mnie w domu jako torebkę kompostową na twoje resztki jedzeniowe.

Nie ignorujcie wiadomości od papierowych torebek, one dobrze wiedzą, co „mówią” 😊 Na koniec jeszcze dwie ciekawostki, które zainspirują Was do rozważnego kupowania i spożywania jedzenia:

Från 1 person i Sverige uppkommer cirka 80 kg matavfall per år. – Jedna osoba w Szwecji produkuje średnio 80 kg odpadów żywieniowych na rok.

Matsvinn är så kallat ”onödigt matavfall” och är mat som skulle kunna ätas om det behandlas på rätt sätt och äts upp i tid. I Sverige slänger man 28 kg matsvinn per person och år. – Marnotrawieniem żywności nazywa się tzw. „niepotrzebne odpady bio”, czyli żywność, którą przy odpowiednim przechowywaniu można było spożyć w odpowiednim czasie. W Szwecji niepotrzebnie wyrzuca się 28 kg jedzenia na osobę i rok.

Sorterar du ditt matavfall rätt? Har du lärt dig något nytt idag? Berätta!

Prawidłowo segregujesz twoje odpady? Nauczyłeś/-aś się czegoś nowego dziś? Opowiedz! A jutro quiz!:))

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #178

Czy osobom potrzebującym tłumacza zostanie odebrane prawo do niego w sytuacjach urzędowych i zdrowotnych? Czy szwedzkie badania nad psychodelikami pomogą w zwalczaniu depresji? I dlaczego kwestia walki o klimat zniknęła ze szwedzkiej debaty wyborczej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, […]

Czytaj więcej

Rozpętało się piekło, czyli ogarniamy idiomy ze słowem HELVETE!

Hejsan! Poznaliście już szwedzkie idiomy związane ze słowem HIMMEL (a jeśli nie, to koniecznie nadróbcie zaległości!), tak więc najwyższy czas na idiomy z HELVETE! Uważajcie, bo samo słowo helvete jest przekleństwem ciężkiego kalibru w języku szwedzkim (napiszę dla Was na ten temat), tak więc raczej nie używajcie go jako pojedynczego słowa, a właśnie w wyrażeniach […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #177

Czy Szwedzi żyją coraz dłużej? Który szwedzki gigant odzieżowy zapowiada zwolnienia? Co zagraża pastwiskom reniferów? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język szwedzki. W ten sposób […]

Czytaj więcej

Szwedzkie przysłowia – svenska ordspråk #2

Witajcie w drugiej odsłonie szwedzkich przysłów, które mają niemal bezpośrednie przełożenie na polski! Poznacie siedem przysłów, ich dosłowne znaczenie, oraz ich polskie odpowiedniki. Chcecie zaskoczyć Waszych szwedzkich znajomych? Zapraszam do dzisiejszego wpisu! 1. Allt är inte guld som glimmar. – dosł. „Nie wszystko, co się błyszczy, jest złotem.” czyli: pozory mylą, nie można sugerować się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #175

Kto w roku 2023 poprowadzi Melodifestivalen? Czy w Szwecji wzrośnie również cena wody? I czy samochody elektryczne to zawsze dobry wybór? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #6 – Bara få va mig själv

Macie chęć na pogodną i dającą siłę muzykę w te jesienne dni? To świetnie się składa, bo dziś zaśpiewamy razem Bara få va mig själv jednej z najpopularniejszych szwedzkich artystek – LALEH. Laleh Pourkarim urodziła się w 1982 roku w Bandar-e Anzali w Iranie i mieszka w Szwecji od dziesiątego roku życia. Jest piosenkarką, tekściarką, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #174

Jakie prawo zapewnia wszystkim Szwedom dostęp do natury? Czy wzrosną czynsze wynajmu mieszkań komunalnych? Czy Szwedzi są zgodni co do pisowni DE i DEM? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Być w siódmym niebie, czyli ogarniamy idiomy ze słowem HIMMEL!

Zastanawialiście się kiedyś, czy w szwedzkim istnieją odpowiedniki idiomów „być w siódmym niebie” albo „poruszyć niebo i ziemię”? To dobrze, bo dziś rozwieję Wasze wątpliwości 😊 Poznacie siedem idiomów związanych ze słowem himmel, które wniosą poziom Waszych konwersacji w szwedzkim na wyższy poziom! Zaczynamy! vara i sjunde himlen – dosł. być w siódmym niebie – […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #173

Od ilu już lat Szwedzi mogą korzystać ze Swisha? Jakie nowe przepisy dotyczące hulajnóg weszły w życie jesienią? I na jakie próby wystawiło nauczycieli zdalne nauczanie w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Svenska till vardags: jag gillar musik. Vad tycker du om?

Hejsan! Dzisiaj zajmiemy się czymś prostym i przyjemnym, a przy okazji bardzo przydatnym. Nauczymy się, jak mówić o tym, co lubimy i czego nie lubimy. Dowiecie się też, jak zadać pytanie na ten temat. Zaczynamy! W języku szwedzkim mamy dwa czasowniki, które oznaczają lubić/podobać się: tycka om i gilla. Różnica w znaczeniu jest żadna, po […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #172

Który program rozrywkowy podbija szwedzką publiczność już osiemnasty sezon?Jakie larwy w Szwecji zagrażają człowiekowi? I czy wyższe wykształcenie daje gwarancję krytycznego myślenia? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej