Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 listopada, 2021

Svenska till vardags – ogarniamy matavfall!

Ciężko mi dziś wyobrazić sobie powrót do życia bez segregowania śmieci, a przecież do wcale nie tak dawna nie było to oczywistością. Ale chociaż segregowanie śmieci jest teraz czymś obowiązkowym w Polsce, Szwecji i wielu innych miejscach, to w każdym kraju na nowo musimy się uczyć te śmieci segregować. Wierzcie, wiem coś o tym 😊) Co kraj to inne zasady, inny podział na odpady bio i „resztę”. A że dbanie o środowisko jest bardzo ważne, to dobrze by było prawidłowo sortować to, czego już nie potrzebujemy. Na naszym fanpage’u pewnie poznaliście już część słów związanych z odpadami bio, tak więc przypomnijcie je sobie i czytajcie dalej, bo dziś nauczymy się rzeczy nie tylko praktycznych językowo, ale i bardzo życiowo. Zaczynamy!

Co Szwedzi traktują jako bioodpady? Są to: matrester, både tillagade och råa:

Resztki jedzenia, zarówno przygotowane jak i surowe:

kött – mięso, ost – ser, pasta – makaron, ris – ryż, grönsaker – warzywa, rotfrukter – rośliny okopowe, frukt – owoce, bröd – chleb, kakor – ciastka, fisk – ryba, skaldjur – skorupiaki, äggskal – skorupki jajek, te (även påsar) – herbata (również torebki), kaffe (även filter) – kawa (również filtry), lite hushållspapper och servetter – trochę ręczników papierowych i serwetek

Följande avfall är INTE matavfall:

Następujące odpady NIE SĄ odpadami bio:

plast – plastik, kattsand – żwirek dla kota, blommor – kwiaty, jord – ziemia, aska – popiół, stearin – stearyna, snus – snus, cigaretter – papierosy, tuggummi – guma do żucia, tyg – materiał

Teraz poznamy kilka przydatnych wyrażeń na temat:

Vad får man slänga i matavfall? – Co można wrzucać do kosza z resztkami jedzenia?

Vad får inte slängas i matavfall? – Czego nie można wrzucać do kosza z resztkami jedzenia?

Varför ska matavfall sorteras? – Dlaczego należy segregować odpady jedzeniowe?

Lägg aldrig plast i matavfallet. – Nigdy nie wyrzucaj plastiku do kosza z resztkami jedzenia.

Packa inte matavfall i plastpåsar. – Nie wkładaj resztek jedzenia do plastikowych siatek.

Lägg allt matavfall i papperspåsen. – Wkładaj wszystkie resztki jedzenia do torebek papierowych.

A tutaj mały trik:

Hur får jag det att lukta minimalt? – Co zrobić, by zminimalizować nieprzyjemny zapach?

Låt våta rester rinna av först. – Najpierw pozwól wodzie spłynąć/odsącz wodę.

Du kan också skala t.ex. potatis direkt i ett durkslag. – Możesz też obrać np. ziemniaki bezpośrednio do durszlaka (a nie do papierowej torebki).

Även om påsen inte är full är det bra att slänga den var tredje dag. – Nawet jeśli torebka nie jest pełna, najlepiej wyrzucać ją co trzeci dzień.

Lägg lite hushållspapper eller tidningspapper i botten på påsen. – Połóż trochę ręczników papierowych lub papierów z gazet na dnie torebki.

Kasta påsen i det bruna kärlet för matavfall. – Wyrzuć torebkę do brązowego pojemnika na resztki jedzenia (odpady bio).

Vad händer om jag sorterar fel? – Co się stanie, jeśli błędnie posegreguję śmieci?

W Szwecji na pewno spotkacie się w sklepach z papierowymi torebkami, na których przeczytacie ważne wiadomości w trybie rozkazującym:

Återvänd mig! Fyll mig med frukt och grönt och ta mig hem. – Zrecykluj mnie! Wypełnij mnie owocami i warzywami i zabierz mnie do domu.

Använd mig hemma som kompostpåse för ditt matavfall. – Użyj mnie w domu jako torebkę kompostową na twoje resztki jedzeniowe.

Nie ignorujcie wiadomości od papierowych torebek, one dobrze wiedzą, co „mówią” 😊 Na koniec jeszcze dwie ciekawostki, które zainspirują Was do rozważnego kupowania i spożywania jedzenia:

Från 1 person i Sverige uppkommer cirka 80 kg matavfall per år. – Jedna osoba w Szwecji produkuje średnio 80 kg odpadów żywieniowych na rok.

Matsvinn är så kallat ”onödigt matavfall” och är mat som skulle kunna ätas om det behandlas på rätt sätt och äts upp i tid. I Sverige slänger man 28 kg matsvinn per person och år. – Marnotrawieniem żywności nazywa się tzw. „niepotrzebne odpady bio”, czyli żywność, którą przy odpowiednim przechowywaniu można było spożyć w odpowiednim czasie. W Szwecji niepotrzebnie wyrzuca się 28 kg jedzenia na osobę i rok.

Sorterar du ditt matavfall rätt? Har du lärt dig något nytt idag? Berätta!

Prawidłowo segregujesz twoje odpady? Nauczyłeś/-aś się czegoś nowego dziś? Opowiedz! A jutro quiz!:))

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #140

Czy palenie jest w Szwecji popularne? Gdzie w ostatnich dniach można było w Szwecji oglądać zorzę polarną? W jakim wieku Szwedki decydują się na dzieci? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #141 Ogarniamy słówka z disneyowskiej piosenki Vad jag kan nå!

W zeszłym tygodniu zabraliśmy Was w muzyczną podróż po Polinezji, gdzie mogliście poznać nieustraszoną Vaianę. Dziś czas powtórzyć słówka, których nauczyliśmy się z jej piosenki Vad jag kan nå. Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #17 – Vad jag kan nå

Witajcie ponownie w kąciku piosenki disneyowskiej! Dziś, aby trochę ocieplić klimat, przeniesiemy się do hitu z 2016 – do filmu Vaiana (tudzież Moana, w zależności od kraju) o dzielnej polinezyjskiej księżniczce. Film był jednym z największych sukcesów wytwórni Disney w ostatnich latach. Jest w pewnym sensie nową Pocahontas, o której niedawno dla Was pisałam, bo […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #139

Kiedy Molly Sandén wyruszy w najbliższą trasę koncertową? W jaki sposób papierowy strajk w Finlandii zagraża Szwecji? I czy rok 2021 był dobry dla czytelnictwa w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #140 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SLÅ!

Co zrobić, żeby te koszmarne partikel w partikelverb się jednak nie myliły? Najlepiej przetrenować je w konkretnych zdaniach. Zaczynamy nasz quiz! Chodźcie sprawdzić, ile zapamiętaliście z partikelverb ze SLÅ!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #14 SLÅ

Witam Was bardzo gramatycznie w tym Nowym Roku 2022! Jak już zobaczyliście w tytule, dziś wracamy do naszych długo nie omawianych partikelverb – czyli czasowników z akcentowanymi partykułami. To nasze czternaste spotkanie w serii. Mam nadzieję, że porządnie odpoczęliście w święta, bo zaczynamy intensywnie 😊 Przyjrzymy się czasownikowi slå, czyli uderzać i jego wielu innym […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #138

Jakie nowe przepisy zaczną obowiązywać w Szwecji w 2022 roku? Jakie książki najczęściej wypożyczano z bibliotek w minionym roku? Jakie zagadki kryje w sobie kamień runiczny z Rök? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #139 Ogarniamy słownictwo ze szwedzkich kolęd!

Mamy nadzieję, że udało Wam się chociaż na chwilę przysłuchać wczoraj naszej kolędowej propozycji ze Szwecji – Midnatt råder. Wszelkiego typu teksty śpiewane to idealny sposób na uczenie się nowych słówek. Macie ochotę sprawdzić, ile zapamiętaliście z naszej kolędy? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #1 – Midnatt råder

Święta już lada chwila, a z nimi okazja do śpiewania i… nauki szwedzkiego! Może słuchaliście jakichś znanych kolęd po szwedzku, może macie dzieci, które w szkole uczyły się typowych piosenek świątecznych. A może nie obchodzicie świąt i nie znacie szwedzkich piosenek świątecznych, ale gdzieś słyszeliście wpadające w ucho „tipp tapp, tipp tapp, tippe tippe tipp […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #137

Ile zajmuje stworzenie nowego kozła z Gävle? Jak powstaje Słownik Akademii Szwedzkiej? Czy czas spędzany przed ekranem przez dzieci wydłużył się w czasie pandemii? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #138 Ogarniamy szwedzkie tradycje świąteczne!

Czy Wam też robi się aż ciepło na sercu na myśl o szwedzkich tradycjach świątecznych? Lucia i Kalle Anka to nasi faworyci. A jak u Was? I którą polską tradycję świąteczną przekazalibyście Szwedom?

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie tradycje świąteczne

Pewnie wiele z Was, tak jak i ja, myślami jest już trochę w okresie świątecznym. Niektórzy z Was w końcu zobaczą się z rodziną po dłuższym czasie, albo po prostu odpoczną w wolne od pracy dni. Część z Was spędzi święta w Szwecji, część w Polsce, a inni jeszcze gdzie indziej. Niezależnie od miejsca, dziś […]

Czytaj więcej