Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 22 grudnia, 2021

Śpiewaj z Humlą! #1 – Midnatt råder

Święta już lada chwila, a z nimi okazja do śpiewania i… nauki szwedzkiego! Może słuchaliście jakichś znanych kolęd po szwedzku, może macie dzieci, które w szkole uczyły się typowych piosenek świątecznych. A może nie obchodzicie świąt i nie znacie szwedzkich piosenek świątecznych, ale gdzieś słyszeliście wpadające w ucho „tipp tapp, tipp tapp, tippe tippe tipp tapp”. Każdy z Was na pewno skorzysta na nauczeniu się poniższej piosenki 😊) Midnatt råder jest jedną z najbardziej znanych szwedzkich piosenek świątecznych. Została opublikowana w 1898 roku i do dziś cieszy się niesłabnącą popularnością – głównie wśród dzieci. Opowiada o skrzatach świątecznych (tomtenissar), które skradają się do pokoju, jedzą świąteczne jedzenie, skaczą po talerzykach, tańczą naokoło choinki, po czym po sobie sprzątają i znikają z powrotem w kątach. Jest to bardzo uroczy utwór, idealny na zimny, ciemny grudniowy wieczór przy lampkach. Znane „tipp tapp” to nic innego, jak odgłos cichych, malutkich kroczków tomtenissar. W tekście zobaczycie kilka dziwnych form znanych Wam czasowników – äro zamiast är, sova zamiast sover. Są to formy, których jeszcze sto lat temu używano w szwedzkim dla liczby mnogiej. Dziś, jak wiecie, każdy czasownik ma tylko jedną formę osobową, niezależnie od liczby i rodzaju.

Dajcie się porwać magii tego ponad stuletniego szwedzkiego hitu. Czytamy tekst!

Midnatt råder

Midnatt råder, tyst det är i husen, tyst i husen
Alla sova, släckta äro ljusen, äro ljusen
Tipp-tapp, tipp-tapp,tippe-tippe-tipp-tapp
Tipp, tipp, tapp


Se, då krypa tomtar upp ur vrårna, upp ur vrårna
Lyssna, speja, trippa fram på tårna, fram på tårna
Tipp-tapp . .


Snälla folket låtit maten rara, maten rara
Stå på bordet åt en tomteskara, tomteskara
Tipp-tapp . .


Hur de mysa, hoppa upp bland faten, upp bland faten
Tissla, tassla: „God är julematen, julematen” Tipp-tapp . .
Gröt och skinka, lilla äppelbiten, äppelbiten Tänk så rart det smakar
Nisse liten, Nisse liten
Tipp-tapp . .


Nu till lekar, glada skrattet klingar, skrattet klingar
Runt om granen skaran muntert svingar, muntert svingar
Tipp-tapp . .


Natten lider. Snart de tomtar snälla, tomtar snälla
Kvickt och näpet allt i ordning ställa, i ordning ställa
Tipp-tapp . .


Sedan åter in i tysta vrårna, tysta vrårna Tomteskaran tassar nätt på tårna, nätt på tårna
Tipp-tapp . .
midnatt (en, -er) – północ,
tyst – cicho sova (IV) – spać,
släckt (=, -a) – zgaszony,
äro= är  

krypa (IV) – pełzać, czołgać się,
vrå (en, -r) – kąt  
speja (I) – wypatrywać ,
trippa (I) – skradać się,
(en, -r) – palec u stopy  

rar (-t, -a) – miły tomte (en, -ar) – krasnal,
skara (en, -or) – grupka


mysa (IIb/IV) – spędzić czas w przytulny sposób; uśmiechnąć się przyjaźnie,
fat (ett, =) – talerzyk
tissla (I) – szeptać,
tassla (I) – szeptać  
gröt (en, -) – kasza,
skinka (en, -or) – szynka


nisse – skrzat/elf świąteczny  
lek (en, -ar) – gra, zabawa,
klinga (I) – brzmieć, dzwonić
(jul)gran (en, -ar) – choinka,
muntert – radośnie,
svinga (I) – chustać się, kiwać się
 

lida (IV) – cierpieć, tu: płynąć (tiden lider = czas płynie), kvickt – prędko,
näpet – uroczo
ställa (IIa) i ordning – ustawić w porządku  


åter – z powrotem,
tassa (I) – iść na palcach
nätt – uroczo

Czy Wam też tipp tapp nie chce wyjść teraz z głowy? 😊 Śpiewajcie, cieszcie się tą pocieszną piosenką i koniecznie nauczcie się nowych słówek, bo jeszcze jutro zakradniemy się do Was z quizem😊 A tymczasem – wszystkiego dobrego, odpocznijcie, zjedzcie coś dobrego i wróćcie do nas z nowymi siłami na naukę szwedzkiego. God jul!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #178

Czy osobom potrzebującym tłumacza zostanie odebrane prawo do niego w sytuacjach urzędowych i zdrowotnych? Czy szwedzkie badania nad psychodelikami pomogą w zwalczaniu depresji? I dlaczego kwestia walki o klimat zniknęła ze szwedzkiej debaty wyborczej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, […]

Czytaj więcej