Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 20 sierpnia, 2020

Rozgrzany owsianką, czyli szwedzki slang z Alexandrem Skarsgårdem #2

Tjena! Läget? 😉 Dziś kontynuujemy naukę potocznych wyrażeń i slangu, a naszym nauczycielem będzie Alexander Skarsgård! Ciekawe, ile z tych słów kojarzyliście już wcześniej, a ile z nich znacie z innych moich wpisów o szwedzkim : ) Vi kör!

Zaczynamy od piosenek, które zapewne kojarzycie, jeśli zdarzyło się Wam kiedyś pić ze Szwedami coś wysokoprocentowego. Helan går, sjung hopp farellallan lallan lej i tego typu sympatyczne melodie, śpiewane przed wypiciem sznapsu (Aquavit), to snapsvisor. Od snaps – sznaps i visa (en visa, 2 visor) – piosenka. Helan går jest najpopularniejszą sznapsową przyśpiewką, choć nie jedyną. Snapsvisor są krótkie, proste i łatwe do nauczenia się, a śpiewa się je w całej Skandynawii. Szwedzkojęzyczni Finowie również od nich nie stronią 😊 Pozostając w biesiadnym klimacie:

Sup dig snygg! Dosłownie ”upij się na przystojnego/piękną”. Jeśli ktoś miał zły dzień i potrzebuje relaksu, możemy mu zaproponować pójście do pubu i powiedzieć właśnie sup dig snygg, żeby poprawić komuś humor. Zrobiliście tak kiedyś?

– Jag har haft en riktig dålig dag.

– Sup dig snygg!

– Miałem naprawdę zły dzień.

– Upij się na ciacho!

Kolejnym słowem związanym z piciem, ale już nie alkoholu, to zapewne znana Wam dobrze fika, którą opisywałam już wcześniej. Ska vi ta en fika? Pójdziemy na kawę?

Sockergris to urocze słowo, dosłownie znaczące świnię cukrową. Czyli kogoś, kto ma bzika na punkcie słodyczy ; ) Min pappa är en riktig sockergris. Mój tata ma bzika na punkcie słodyczy. Och du? Är du en sockergris? Pamiętajcie o rodzajniku en, bo jeśli go nie wstawicie, to tak, jakbyście nazywali kogoś DOSŁOWNIE cukrową świnią. Tak samo powiemy np. du är en ängel, czyli jesteś aniołem, ale nie dosłownie. Porównajcie to z du är programmerare bez rodzajnika. Niby taka subtelna różnica, ale zupełnie nam zmienia wydźwięk zdania 😉

Dra mig baklänges – dosłownie „pociągnij mnie do tyłu”. Jeżeli zdziwią nas czyjeś słowa, możemy wyrazić to zdziwienie słowami „Men vad?! Vad säger du?! Dra mig baklänges!”, czyli mniej więcej ”Ale że co? Co ty mówisz? Weź, przestań!”.

Het på gröten będzie znaczyło mniej więcej ”rozgrzany owsianką”, czyli natrętny, narzucający się, zbyt szybki. Jeżeli np. idziemy z kimś na randkę i ten ktoś chce zbyt dużo zbyt szybko i wprawia nas w dyskomfort, możemy powiedzieć „Han/hon var lite het på gröten”. Nasze „w gorącej wodzie kąpany”.

Dochodzimy do mojego absolutnego faworyta: Du har satt din sista potatis! Opisywałam już to wyrażenie w innym wpisie, do którego Was odsyłam, tu natomiast krótko wytłumaczę: dosłownie „posadziłeś swojego ostatniego ziemniaka!”, to ni mniej ni więcej, jak „miarka się przebrała!”. Nie wiem, jak Wy, ale ja jestem w du har satt din sista potatis zakochana.

W tym samym wpisie, do którego Was właśnie odesłałam, pojawiło się też wyrażenie ana ugglor i mossen, czyli dosłownie wyczuwać sowy na bagnie. Zajrzyjcie do wpisu o śmiesznych szwedzkich powiedzeniach, jeśli chcecie przeczytać trochę więcej na ten temat, a dla pozostałych zostawię to: coś nam śmierdzi, coś jest nie tak.

Kolejne opisane już przeze mnie super szwedzkie słowo to lagom, czyli nie za dużo, nie za mało, a w sam raz. Słowo opisuje rzeczywistość, w której Szwedzi się ponoć najlepiej odnajdują.

Ingen fara på taket – zero zagrożenia na dachu, czyli luz, nie przejmuj się, wszystko jest ok.

För allt smör i Småland – za całe masło w Småland. Szwedzki region Småland słynie z produkcji masła, a że Szwedzi masło uwielbiają, to powiedzenie jag skulle inte göra det för allt smör i Småland, jest niezwykle mocne. Nie zrobię tego nawet za wszystkie masło w Småland. Naszym odpowiednikiem byłoby „nie zrobię tego za żadne skarby” albo „nie zrobię tego za Chiny”… i tu Was zostawię, bo muszę sprawdzić etymologię tego w sumie niezwykłego powiedzenia w języku polskim.

Jutro widzimy się w quizie, mam nadzieję, że nauczyliście się czegoś nowego i że zajrzycie do moich poprzednich wpisów związanych z tematem. Jeśli ominęliście część pierwszą szwedzkiego slangu – ingen fara på taket! Podaję Wam link do szwedzkiego slangu z Alicią Vikander 😊 Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej