Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 19 listopada, 2019

Promota, brainstorma och dissa czyli svengelska w natarciu!

                To że przeciętny Szwed mówi bardzo dobrze po angielsku nikogo już nie zdumiewa. Wg badań English Proficiency Index Szwecja od lat utrzymuje się w pierwszej trójce krajów mówiących najlepiej właśnie w tym języku obcym. Takie wyniki Szwedzi osiągają nie tylko dlatego, że poziom nauczania języka w szkołach jest całkiem niezły- jedną z głównych przyczyn upatruje się również w szwedzkiej telewizji, która od lat wspomaga nauczanie poprzez tzw. nieprzeszkadzanie, czyli niezagłuszanie oryginalnego języka lektorem. W każdej telewizji wszechobecne są napisy, czasem nawet przy programach produkcji szwedzkiej, co również nie bardzo dziwi ze względu na mnogość dialektów i  ilość imigrantów mieszkających w tym kraju.

                Angielski bardzo płynnie wszedł też do codziennego języka mówionego młodych Szwedów i  ma się tam świetnie . Coola ner, chilla ner, dissa, flippa, promota, aprocha, crazy, mobba,  skanna, joina, tajta, timing, supporter, brainstorma, keps, pusha, peptalk to tylko niektóre z najbardziej popularnych ostatnio angielskich słówek w Szwecji.  Nawet jeśli w  większości tych słówek  Szwedzi wykazali się inwencją twórczą i w jakiś sposób dopasowali je do szwedzkiego, np. poprzez rdzennie szwedzką końcówkę czasownika  -ar ( dissar, flippar, mobbar, brainstormar)  lub „zeszwedczoną” wymowę to są one nadal bardzo łatwe do zrozumienia dla  każdego mówiącemu po angielsku, a nie mającemu zielonego pojęcia o szwedzkim.  

                Co ciekawe, Szwedzi tak bardzo polubili angielskie zapożyczenia, że uciekają się nawet do pseudoanglicyzmów i  wymyślają  już nawet angielsko brzmiące nazwy, które żadnemu Anglikowi  lub Amerykaninowi nic by nie powiedziały- nie występują bowiem w angielskim.  Takimi przykładami mogą być wyrażenie after work, określające wspólne wyjście po pracy np. na piwo, playback, znany również u nas z konstrukcji „śpiewać z playbacku”, który w rzeczywistości po angielsku nazywa się lip sync, oraz niezwykle modna w Szwecji fryzura,  zwana backslick, wywodząca się w swojej nazwie z angielskiej slick back.

               Czy Szwedzi traktują zapożyczenia z angielskiego jako zagrożenie dla ich rodzimego języka? Raczej nie. Rada Języka Szwedzkiego, główny organ regulujący w sposób formalny rozwój języka szwedzkiego, uważa, że dopóki ilość osób mówiących po szwedzku się nie zmniejsza to rzeczywistego zagrożenia nie ma. Co więcej,  w nowych przepisach dotyczących poprawnej pisowni, wydanych przez Radę, uznana została w końcu angielska końcówka liczby mnogiej –s. Koniec więc z odwiecznymi problemami z odmianą takich słów jak story, avokado czy mango.  I tutaj znów nie można Szwedom odmówić kreatywności,  ponieważ samo avokado w zależności od stopnia zaawansowania wyszukiwania w Google daje nam przykładowe końcówki liczby mnogiej  –s ,- or, -ar.  Moim ulubieńcem pozostaje jednak niezmiennie wspomniane już wyżej słówko keps, oznaczające czapkę z daszkiem. Obecnie funkcjonująca w szwedzkim forma  liczby pojedynczej en keps jest  już w rzeczywistości liczbą mnogą w angielskim. Aby stworzyć szwedzką liczbę mnogą dodajemy więc do niej jeszcze jedną, tym razem szwedzką końcówkę –ar otrzymując  formę kepsar z  dwoma właściwie końcówkami –s  i –ar.

                Od lat niezmiennie zadziwia mnie też fakt jak bardzo czasem Szwedzi potrafią sobie utrudnić życie i zamiast przyswoić powszechne na całym świeci anglicyzmy, właśnie tam postanawiają wrzucić swoje trzy grosze, czyli właśnie totalnie szwedzka formę: en dator- komputer,   ett snedsträck- backslash,  en livvakt- bodyguard, en teletjänstcentral – call center,  utbränd- burnout,  en robotfilter- captcha, ett fall – case,  en matleverans- catering, en formgivning- design, en e-post- email, en smink- make-up, uppkopplad- online.

Helt crazy! -jakby to powiedział przeciętny Szwed.

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #141

Czy w szwedzkie dzieciaki uczą się też we wakacje i ferie? Jak wykorzystać sztuczną inteligencję przy odzyskiwaniu starych nagrań filmowych? I czy wielu Szwedów ma nadwagę? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #142 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej po szwedzku!

Anmoda, befästa, snedvriden – wiecie, jakich innych słówek możemy użyć zamiast tych? Jeśli nie jesteście pewni, to zajrzyjcie do naszego ostatniego wpisu o synonimach. A jeśli już go przeczytaliście to zapraszamy na powtórkę w quizie.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #10

Hejsan! Dziś zajmiemy się już po raz dziesiąty synonimami w języku szwedzkim!:) Ostatnio skupiliśmy się na rzeczowniku, tak więc czas na poszerzenie słownictwa czasownikowego. Poznacie (albo powtórzycie😊) 21 czasowników i wyrażeń odczasownikowych, które wzbogacą Wasz szwedzki. Wpis jest kierowany głównie do osób na poziomie średniozaawansowanym, ale oczywiście wszystkich Was zachęcam do lektury😊 Zaczynamy! 1. Ägaren […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #140

Czy palenie jest w Szwecji popularne? Gdzie w ostatnich dniach można było w Szwecji oglądać zorzę polarną? W jakim wieku Szwedki decydują się na dzieci? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #141 Ogarniamy słówka z disneyowskiej piosenki Vad jag kan nå!

W zeszłym tygodniu zabraliśmy Was w muzyczną podróż po Polinezji, gdzie mogliście poznać nieustraszoną Vaianę. Dziś czas powtórzyć słówka, których nauczyliśmy się z jej piosenki Vad jag kan nå. Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #17 – Vad jag kan nå

Witajcie ponownie w kąciku piosenki disneyowskiej! Dziś, aby trochę ocieplić klimat, przeniesiemy się do hitu z 2016 – do filmu Vaiana (tudzież Moana, w zależności od kraju) o dzielnej polinezyjskiej księżniczce. Film był jednym z największych sukcesów wytwórni Disney w ostatnich latach. Jest w pewnym sensie nową Pocahontas, o której niedawno dla Was pisałam, bo […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #139

Kiedy Molly Sandén wyruszy w najbliższą trasę koncertową? W jaki sposób papierowy strajk w Finlandii zagraża Szwecji? I czy rok 2021 był dobry dla czytelnictwa w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #140 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SLÅ!

Co zrobić, żeby te koszmarne partikel w partikelverb się jednak nie myliły? Najlepiej przetrenować je w konkretnych zdaniach. Zaczynamy nasz quiz! Chodźcie sprawdzić, ile zapamiętaliście z partikelverb ze SLÅ!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #14 SLÅ

Witam Was bardzo gramatycznie w tym Nowym Roku 2022! Jak już zobaczyliście w tytule, dziś wracamy do naszych długo nie omawianych partikelverb – czyli czasowników z akcentowanymi partykułami. To nasze czternaste spotkanie w serii. Mam nadzieję, że porządnie odpoczęliście w święta, bo zaczynamy intensywnie 😊 Przyjrzymy się czasownikowi slå, czyli uderzać i jego wielu innym […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #138

Jakie nowe przepisy zaczną obowiązywać w Szwecji w 2022 roku? Jakie książki najczęściej wypożyczano z bibliotek w minionym roku? Jakie zagadki kryje w sobie kamień runiczny z Rök? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #139 Ogarniamy słownictwo ze szwedzkich kolęd!

Mamy nadzieję, że udało Wam się chociaż na chwilę przysłuchać wczoraj naszej kolędowej propozycji ze Szwecji – Midnatt råder. Wszelkiego typu teksty śpiewane to idealny sposób na uczenie się nowych słówek. Macie ochotę sprawdzić, ile zapamiętaliście z naszej kolędy? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #1 – Midnatt råder

Święta już lada chwila, a z nimi okazja do śpiewania i… nauki szwedzkiego! Może słuchaliście jakichś znanych kolęd po szwedzku, może macie dzieci, które w szkole uczyły się typowych piosenek świątecznych. A może nie obchodzicie świąt i nie znacie szwedzkich piosenek świątecznych, ale gdzieś słyszeliście wpadające w ucho „tipp tapp, tipp tapp, tippe tippe tipp […]

Czytaj więcej