Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 4 września, 2019

Politik i Sverige

Polityka. Coś, czym niektórzy się bardzo interesują, inni nie wiedzą o niej prawie nic. Jest to temat budzący duże emocje, zwłaszcza że na bieżąco możemy śledzić politykę z całego świata i widzieć, jak zmieniają się nastroje i trendy. Nawet jeśli nie interesujemy się polityką, to dobrze coś w tym temacie wiedzieć, bo w Polsce zbliżają się wybory (val). Dziś prezentujemy Wam słownictwo związane właśnie z polityką i partiami politycznymi w Szwecji. 😊

Polityka (politik) polega na rządzeniu państwem (att styra ett land). Potrzebujemy do tego polityków (politiker zarówno w liczbie pojedynczej, jak i mnogiej), rządu (regering), sądu (domstol), premiera (statsminister, w Polsce premiärminister) i, w zależności od kraju – króla (kung), albo prezydenta (president;  prezydent miasta – borgmästare). Inne ważne osoby w polityce szwedzkiej to np. rzecznik (ombudsman), minister (minister), przewodniczący parlamentu (w Szwecji talman) Szwedzki parlament nazywa się Riksdag i jest systemem jednoizbowym (enkammarsystem), w odróżnieniu np. od polskiego, dwuizbowego systemu (tvåkammarsystem), dzielącego się na sejm i senat (sejmen och senaten). Ustrojem (statsskick) szwedzkim jest monarchia konstytucyjna (konstitutionell monarki), a polskim – demokracja parlamentarna (parlamentarisk demokrati).

Jeśli mieszkacie w Szwecji, albo czytacie artykuły o szwedzkiej polityce, i nie wiecie, od czego skrótem są litery przy nazwiskach polityków, poniżej zamieszczamy listę najważniejszych partii razem z polskim tłumaczeniem:

Centerpartiet (C) – Partia Centrum

Kristdemokraterna (KD) – Chrześcijańscy Demokraci

Liberalerna (L) – Liberałowie

Miljöpartiet de gröna (MP) – Partia  Zielonych

Moderata samlingspartiet (M) – Umiarkowana Partia Koalicyjna

Socialdemokraterna (S) – Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza

Sverigedemokraterna (SD) – Szwedzcy Demokaraci

Vänsterpartiet (V) – Partia Lewicy

A z jaką częstotliwością odbywają się wybory do Riksdagu?

Vart fjärde år andra söndagen i september är det val till riksdagen.

Co czwarty rok, w drugą sobotę września odbywają się wybory do Riksdagu.

Najbliższe wybory w Szwecji odbędą się 11 września 2022.

A w Polsce? No właśnie, w Polsce nie mamy riksdagsval, a parlamentsval, które ma się odbyć w oktober – październiku tego roku.

Wtedy, wszyscy pełnoletni (myndiga) Polacy, będą mogli zagłosować (rösta på) preferowaną partę (parti).

Jako ciekawostkę zamieszczamy również nazwy polskich partii posiadających mandat w sejmie, w tłumaczeniu szwedzkim, gdybyście czytali coś w szwedzkich źródłach : )

Lag och rättvisa (PiS)

Medborgarplattformen (PO)

Kukiz’15 (K’15)

Nowoczesna (N)

Polska Folkpartiet (PSL)

Jeśli chcecie zrobić eksperyment i sprawdzić, która szwedzka partia polityczna odpowiada Waszym poglądom, polecamy quiz przygotowany przez Sveriges Radio – w wersji z prostym szwedzkim i zaawansowanym.

A jutro czekamy na Was z quizem z dzisiejszego tematu 😀 Dajcie znać, czy znacie jakieś inne szwedzkie słówka, związane z polityką! Tymczasem! Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #178

Czy osobom potrzebującym tłumacza zostanie odebrane prawo do niego w sytuacjach urzędowych i zdrowotnych? Czy szwedzkie badania nad psychodelikami pomogą w zwalczaniu depresji? I dlaczego kwestia walki o klimat zniknęła ze szwedzkiej debaty wyborczej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, […]

Czytaj więcej