Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 22 maja, 2019

Oto Muminki!

Pa-pa-pa-pa-pa-pa-papapa… pamiętacie? Muminki zawładnęły sercami widzów i czytelników na całym świecie. Książki o tych uroczych istotach zostały przetłumaczone na ponad trzydzieści języków, powstało wiele sztuk teatralnych, ponad pięćdziesiąt komiksów, słuchowiska radiowe, seriale telewizyjne (w tym polsko-austriackie Opowiadania Muminków z lat 1977-1982), filmy… jest w czym wybierać. W fińskim mieście Tampere możemy też odwiedzić muzeum Muminków, a Naantali nieopodal Turku (Åbo) rozerwiemy się w parku rozrywki „Dolina Muminków”.

No tak, ale czemu akurat w Finlandii? Tak się składa, że autorka Muminków, Tove Jansson, pochodziła właśnie z Finlandii, i to z samej stolicy – Helsinek (Helsingfors). Jej rodzice byli szwedzkojęzycznymi Finami, tak więc i ona posługiwała się językiem szwedzkim (czy też finlandssvenska, fińską odmianą szwedzkiego), również w swojej twórczości literackiej.

A kim tak właściwie są Muminki? Co to za dziwne, sympatyczne stwory? Właśnie tutaj przyda nam się szwedzki oryginał: mumintroll. Tak, Muminki, choć wyglądają tak niepozornie, są właśnie trollami! Główny bohater, po polsku Muminek, to po szwedzku Mumintrollet. Mama i tata Muminka to odpowiednio Muminmamman i Muminpappan. Mała Mi po szwedzku też nie sprawi nam problemu – Lilla My. Hatifnaty też łatwo rozpoznać: Hattifnattar. Warto jest zatrzymać się nad pochodzeniem tej nazwy, bo o ile po polsku hatifnat nic konkretnego nie znaczy, o tyle po szwedzku fnatt to oszaleć, a hatta to wahać się, nie móc się zdecydować, czy latać tam i z powrotem. I w zasadzie na tym kończą się podobne do polskich imiona. Filifjonka i Too-tiki to Filifjonkan i Tooticki. Czy ktoś zgadnie, kim jest Snusmumriken? To słynny Włóczykij. Jego polskie imię brzmi sympatycznie, podczas gdy szwedzki oryginał odnosi się do niechlujnego, starego gawędziarza. Mój osobisty faworyt, Paszczak, tak naprawdę nazywa się Hemulen. Po szwedzku hemul jest terminem prawnym, oznaczającym uzasadnienie albo podstawę czegoś. Uroczy Ryjek to Sniff (sniffa – węszyć), a wdzięczna panna Migotka to Snorkfröken (fröken – panna). Migotek to po prostu Snorken (od snorkig – przemądrzały)

Natomiast postrach dzieci na całym świecie, przerażająca Buka, to w szwedzkim oryginale… Mårran. Po szwedzku morra oznacza warczeć. Mam nadzieję, że nikogo nie przeszedł niemiły dreszcz na wspomnienie o Buce 😀

Pamiętacie intro do serialu animowanego o Muminkach? Papapapapapa i tak dalej? Posłuchajcie w takim razie oryginalnej wersji tego utworu :

Vem kommer i vår ruta här?            
Jo visst det Mumintrollet är
Med sammetsnos och liten svans
Det bästa troll som nånsin fanns
Det är ju Mumin
Det är ju Mumin  
I Mumindalens trygga ro
I muminhus vi se dem bo
En skön familj där var och en    
Har sammetsnos och korta ben       
Sådär som Mumin  
Pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa
Ma-ma-ma-ma-ma-ma-ma-ma-ma
Pa-pa-pa-pa-pa Ma-ma-ma-ma
Om du är ensam i ditt rum  
Och kvällen kommer tyst och skum
Och ingen leker med dig mer      
Du ett tu tre i rutan ser               
En riktig Mumin                              
En riktig Mumin    
Och Mumin sträcker ut sin hand
Och säger kom till Muminland  
Du tvekar inte en sekund             
Och själv du är i nästa stund                          
en ruta – kwadrat, ekran
   
en nos – tu: ryjek; en svans – ogon
najlepszy troll, jaki kiedyś istniał  


 
en dal – dolina, trygg – bezpieczny

var och en – każdy
korta ben (ett) – krótkie nogi    



jeśli jesteś sam w twoim pokoju
tyst – cichy; skum – mroczny  
i nikt się z tobą więcej nie bawi
ett, tu, tre – raz, dwa, trzy
riktig – prawdziwy  

a Muminek wyciąga rękę
kom – chodź!
tveka – wahać się  

Tekst: Anna Hamanowicz
Zdjęcie: Widokówka z Muminkami zakupiona na Gotlandii:)

Pozostałe posty

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie gry komputerowe

Witam serdecznie miłośników gier komputerowych! Bez względu na to, czy gracie regularnie i jesteście na czasie z nowościami, czy też Wasza przygoda z graniem ogranicza się do Pasjansa, dzisiejszy wpis z pewnością Was zainteresuje! 😊 Pewnie wiedzieliście już, że super popularny Minecraft został stworzony przez Szwedów, ale może nie mieliście pojęcia, że Candy Crush Saga […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #168

Czy w Szwecji zaczyna brakować wody? Dlaczego gwałtownie wzrastają ceny podwynajmu? I co szwedzkie gospodarstwa domowe robią z plastikiem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język […]

Czytaj więcej

Quiz #169 Ogarniamy fałszywych przyjaciół w szwedzkim! #3

Czy Wam też mylą się termin i semester i chcecie je tłumaczyć prosto z polskiego? A jak słyszycie stol, to myślicie o stole? Fałszywych przyjaciół w szwedzkim nie brakuje. Zróbmy sobie więc małą powtórkę w quizie!

Czytaj więcej