Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 22 maja, 2019

Oto Muminki!

Pa-pa-pa-pa-pa-pa-papapa… pamiętacie? Muminki zawładnęły sercami widzów i czytelników na całym świecie. Książki o tych uroczych istotach zostały przetłumaczone na ponad trzydzieści języków, powstało wiele sztuk teatralnych, ponad pięćdziesiąt komiksów, słuchowiska radiowe, seriale telewizyjne (w tym polsko-austriackie Opowiadania Muminków z lat 1977-1982), filmy… jest w czym wybierać. W fińskim mieście Tampere możemy też odwiedzić muzeum Muminków, a Naantali nieopodal Turku (Åbo) rozerwiemy się w parku rozrywki „Dolina Muminków”.

No tak, ale czemu akurat w Finlandii? Tak się składa, że autorka Muminków, Tove Jansson, pochodziła właśnie z Finlandii, i to z samej stolicy – Helsinek (Helsingfors). Jej rodzice byli szwedzkojęzycznymi Finami, tak więc i ona posługiwała się językiem szwedzkim (czy też finlandssvenska, fińską odmianą szwedzkiego), również w swojej twórczości literackiej.

A kim tak właściwie są Muminki? Co to za dziwne, sympatyczne stwory? Właśnie tutaj przyda nam się szwedzki oryginał: mumintroll. Tak, Muminki, choć wyglądają tak niepozornie, są właśnie trollami! Główny bohater, po polsku Muminek, to po szwedzku Mumintrollet. Mama i tata Muminka to odpowiednio Muminmamman i Muminpappan. Mała Mi po szwedzku też nie sprawi nam problemu – Lilla My. Hatifnaty też łatwo rozpoznać: Hattifnattar. Warto jest zatrzymać się nad pochodzeniem tej nazwy, bo o ile po polsku hatifnat nic konkretnego nie znaczy, o tyle po szwedzku fnatt to oszaleć, a hatta to wahać się, nie móc się zdecydować, czy latać tam i z powrotem. I w zasadzie na tym kończą się podobne do polskich imiona. Filifjonka i Too-tiki to Filifjonkan i Tooticki. Czy ktoś zgadnie, kim jest Snusmumriken? To słynny Włóczykij. Jego polskie imię brzmi sympatycznie, podczas gdy szwedzki oryginał odnosi się do niechlujnego, starego gawędziarza. Mój osobisty faworyt, Paszczak, tak naprawdę nazywa się Hemulen. Po szwedzku hemul jest terminem prawnym, oznaczającym uzasadnienie albo podstawę czegoś. Uroczy Ryjek to Sniff (sniffa – węszyć), a wdzięczna panna Migotka to Snorkfröken (fröken – panna). Migotek to po prostu Snorken (od snorkig – przemądrzały)

Natomiast postrach dzieci na całym świecie, przerażająca Buka, to w szwedzkim oryginale… Mårran. Po szwedzku morra oznacza warczeć. Mam nadzieję, że nikogo nie przeszedł niemiły dreszcz na wspomnienie o Buce 😀

Pamiętacie intro do serialu animowanego o Muminkach? Papapapapapa i tak dalej? Posłuchajcie w takim razie oryginalnej wersji tego utworu :

Vem kommer i vår ruta här?            
Jo visst det Mumintrollet är
Med sammetsnos och liten svans
Det bästa troll som nånsin fanns
Det är ju Mumin
Det är ju Mumin  
I Mumindalens trygga ro
I muminhus vi se dem bo
En skön familj där var och en    
Har sammetsnos och korta ben       
Sådär som Mumin  
Pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa-pa
Ma-ma-ma-ma-ma-ma-ma-ma-ma
Pa-pa-pa-pa-pa Ma-ma-ma-ma
Om du är ensam i ditt rum  
Och kvällen kommer tyst och skum
Och ingen leker med dig mer      
Du ett tu tre i rutan ser               
En riktig Mumin                              
En riktig Mumin    
Och Mumin sträcker ut sin hand
Och säger kom till Muminland  
Du tvekar inte en sekund             
Och själv du är i nästa stund                          
en ruta – kwadrat, ekran
   
en nos – tu: ryjek; en svans – ogon
najlepszy troll, jaki kiedyś istniał  


 
en dal – dolina, trygg – bezpieczny

var och en – każdy
korta ben (ett) – krótkie nogi    



jeśli jesteś sam w twoim pokoju
tyst – cichy; skum – mroczny  
i nikt się z tobą więcej nie bawi
ett, tu, tre – raz, dwa, trzy
riktig – prawdziwy  

a Muminek wyciąga rękę
kom – chodź!
tveka – wahać się  

Tekst: Anna Hamanowicz
Zdjęcie: Widokówka z Muminkami zakupiona na Gotlandii:)

Pozostałe posty

Quiz #130 Ogarniamy słownictwo z przepisu na dyniową lazanię!

Nie ma to, jak trenować słownictwo na materiałach autentycznych, które w dodatku mogą nam cudownie napełnić brzuchy! Przepis na dyniową lazanię podbija internety, a my sprawdzamy, czy wiemy jak ją przyrządzić po szwedzku! Wpadajcie na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #6 – Laga Pumpalasagne!

Halloween zbliża się wielkimi krokami i nawet jeśli nie bawią Was klimaty z horrorów czy przebieranie się za potwory, to warto skorzystać z sezonu na dynię. A skoro o sezonie na dynię mowa, to dobrze byłoby połączyć miłe z pożytecznym i nauczyć się nowych słów i powtórzyć tryb rozkazujący w szwedzkim!:) Za chwilę poznacie przepis […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #128

Czy u dziewczynek trudniej wykryć autyzm? Gdzie można zobaczyć najstarszy na świecie gatunek zwierzęcia? I jak adoptowane dzieci zachowują w sobie ślady swojego pierwszego języka? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #129 Ogarniamy znaki drogowe po szwedzku!

Wczoraj uczyliśmy się najważniejszych znaków drogowych po szwedzku, dziś czas na solidną powtórkę! Zaczynamy nasz quiz!

Czytaj więcej

Svenska till vardags – vägskyltar

Znaki drogowe. Coś, co niektórzy przyswoili bez problemu, inni zaś każdą kartkówkę z tematu pisali na tróję (jak niżej podpisana). Niezależnie jednak czy macie prawo jazdy, kartę rowerową czy motorowerową, czy może jak ja głównie poruszacie się pieszo albo tramwajem, znaków drogowych nie unikniecie. Czyhają na nas wszędzie. Co ciekawe, znaki drogowe nieco się różnią […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #127

W jaki sposób Szwecja wspiera młodzież? Jaką nagrodę otrzymała ostatnio Robyn? I jakie kryteria należy spełnić, by dostać Nagrodę Nobla? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć […]

Czytaj więcej

Quiz #128 Ogarniamy szwedzkie wynalazki!

Szwedzi to wspaniali innowatorzy i wiele ulepszeń, z którymi mamy teraz na co dzień do czynienia wyszło właśnie spod ich rąk. Macie ochotę sprawdzić, ile wiecie o szwedzkich wynalazkach? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie wynalazki

Na pewno nieobce są Wam nazwiska Nikoli Tesli, Aleksandra Grahama Bella czy Thomasa Edisona. Pewnie słyszeliście też o Linneuszu czy Celsjuszu, ale może niekoniecznie o tym, że byli oni Szwedami. Dzisiaj w TOP 5 dowiecie się o tym, jak powstały jedne z najlepszych, najważniejszych i najpopularniejszych szwedzkich wynalazków. 1. Säkerhetständstickan Zapałka sama w sobie nie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #126

Dla kogo kurs wiedzy o Szwecji? Czy psy mogą występować w operze? I co Saamowie maja wspólnego z Jamesem Bondem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć […]

Czytaj więcej

Quiz #127 Ogarniamy słówka z piosenek Disneya!

Kolejna porcja słówek z piosenek Disneya już na Was czeka. Tym razem, dzięki piosence z Toy Story nauczycie się opisywać swojego najlepszego przyjaciela. Lecimy!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #15 – Jag är din bäste vän

Nie wiem, jak Wy, ale ja lubię od czasu przygotować kubek gorącej czekolady, zawinąć się w koc, i zupełnie się wyłączyć, oglądając jakiś film animowany, który pamiętam z dzieciństwa. Nawet jeśli nie jest to Wasza ulubiona forma spędzania czasu, to może lubią to Wasze dzieci. A jeśli ani tego nie lubicie, ani nie macie dzieci […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #125

Czym zajmuje się Datalspelakuten, czyli pogotowie dla graczy? Co znajdziemy na najnowszej wystawie Bokäventyret w Skara? I jak zabawa pozwala zwiększyć poczucie bezpieczeństwa u dzieci z innej kultury społecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej