Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 2 grudnia, 2020

Ogarniamy szwedzką fonetykę! #1 J-LJUDET

Fonetyka to jedna z rzeczy, które sprawiają nam największą trudność w nauce języka obcego. Musimy oderwać się od naszego wyuczonego latami systemu, czasem musimy wręcz zaakceptować, że w innym języku nawet zwykłe samogłoski typu a czy i będą wymawiane zupełnie inaczej, niż po polsku. Dobrze pamiętam moje przerażenie na zajęciach z fonetyki na pierwszym roku skandynawistyki, gdy nasza lektorka wyliczyła, że szwedzki to w zasadzie ma jakieś 22 warianty samogłosek… 😀 W nauce jednak niemal nie ma rzeczy niemożliwych, jeśli uczciwie pracujemy na nasz cel i regularnie ćwiczymy. Ale że zasady wymowy w szwedzkim mogą być momentami mało intuicyjne, to dziś postaram się Wam ułatwić zadanie w czytaniu j-ljudet. Każdy dzięk z dzisiejszego wpisu podlinkowałam dla Was specjalnie, by było Wam łatwiej się go nauczyć! Pamiętajcie, wymowę ćwiczymy wyłącznie mówiąc!

J-LJUDET występuje:

Jeśli po g napiszemy samogłoskę i, y, e, ä, ö:

gitarr (gitara), gissa (zgadywać)

gymnasium (szwedzkie gimnazjum)

ge (dać), genom (poprzez)

gäst (gość), gärna (chętnie)

göra (robić), Göteborg

Reszta samogłosek, czyli u, o, a będą zapisywane z j:

juli (lipiec), just (właśnie, dokładnie), jo (tak), jobba (pracować), jag (ja), januari (styczeń), jul (Boże Narodzenie)

Przed ä często napiszemy j zamiast g, co ułatwia nam życie:

järn (żelazo), jätte (bardzo, ogromnie), jämföra (porównać), jäst (drożdże)

W zapożyczeniach:

jeans (dżinsy), jetplan (odrzutowiec)

J na końcu wyrazu też zawsze przeczytamy jako J-LJUDET:

hej (cześć, dzień dobry), paj (ciasto), familj (rodzina), detalj (detal)

I tak samo zrobimy z końcowym g, które stoi po r albo l (-rg, -lj):

färg (kolor), berg (góra), arg (zły), korg (kosz)

helg (weekend), älg (łoś)

A teraz coś, co zawsze jest nieco zaskakujące dla uczniów szwedzkiego: nie ma co się bać, gdy zobaczymy dj, gj, hj czy lj, bo wszystkie te złożenia czytamy dokładnie tak samo – jako JLJUDET!

djur (zwierzę), djungel (dżungla), djup (głęboki), djävul (diabeł)

gjorde (forma preteritum od göra), gjort (forma supinum od göra), gjuta (odlewać)

hjälpa (pomagać), hjärta (serce), hjärna (mózg), hjälm (hełm), hjul (koło), hjort (jeleń)

ljud (dźwięk), ljus (światło, świeczka), ljuga (kłamać), ljum (letni), ljuvlig (cudowny)

Na koniec jeszcze parę zdań, których warto się nauczyć na pamięć : )

Vi har en gäst som tycker att brödet smakar jäst.

Mamy gościa, który uważa, że chleb smakuje drożdżami.

Vi måste byta hjul före jul.

Musimy zmienić koła przed świętami.

Jag tar gärna tåget till Järna – det är bra för min hjärna.

Chętnie jadę pociągiem do Järna – to dobre dla mojego mózgu.

En tiger åt en hjort och sa ’’Gjort är gjort’’.

Tygrys zjadł jelenia i rzekł „Co się stało, to się nie odstanie”.

Tak więc jak widzicie wymowa jest ta sama, ale ważne jest też ćwiczenie pisania, żebyśmy nie napisali wypracowania o naszych wigilijnych drożdżach z Mazur😊)

Koniecznie korzystajcie z Lexina, SAOB i Forvo w nauce wymowy. Widzimy się w jutrzejszym quizie! Hejjjj! 😀

Tworząc ten wpis opierałam się o książkę Uttalsboken. Svenskt uttal i praktik och teori Håkana Rosenqvista.

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #91

Dlaczego ceny jedzenia kupowanego online rosną? Jak żyje się szwedzkim dwunastolatkom? I czy sztuczna inteligencja pomoże rozszyfrować tajemnicę procesu twórczego Astrid Lindgren? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Ogarniamy idiomy ze zwierzętami!

Ciekawe, które wyrażenie z wczorajszego wpisu o idiomach ze zwierzętami przypadło Wam najbardziej do gustu! Macie ochotę potrenować, ile zapamiętaliście? Zróbcie quiz!

Czytaj więcej

Idiomy ze zwierzętami

Dawno już nie pisałam Wam o wyrażeniach idiomatycznych, tak więc najwyższy czas do nich wrócić : ) Pisałam już dla Was o wyrażeniach z włosami, kolorami, częściami ciała i słowem hand. Dziś zajmiemy się ośmioma idiomami związanymi ze zwierzętami. Część z nich Was nie zaskoczy, część będzie dla Was intuicyjna, ale pewnie też część okaże […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #90

Skąd wzięły się garnki podczas szwedzkich protestów? Gdzie zobaczymy, jak wygląda codzienna praca policji w Malmö? Oraz co może nam pomóc zasnąć w nocy? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #90 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem BLI!

Po wczorajszym wpisie o partikelverb z czasownikiem BLI czas na porzadną powtórkę! Zapraszamy!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #10 BLI

Kto się stęsknił za partikelverb? Wracamy po długiej przerwie! Trzeba rozgrzać nieco szare komórki w tym nowym roku : ) Bohaterem dzisiejszego wpisu jest czasownik bli! Bli to jeden z pierwszych czasowników, jakich się uczymy. Oznacza on być, stawać się. Ma szerokie zastosowanie w mowie potocznej i najróżniejszych wyrażeniach. Dziś poznamy jego dodatkowy atut, a […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #89

Jakie nowe książki o Saamach pojawiają się na szwedzkim rynku? Czy list w butelce może dotrzeć do swojego nadawcy? I jak język szwedzki zainfekować się koronavirusem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #89 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka #4

Czy po wczorajszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach wiecie już czym jest mångata? I jak powiedzieć, że mamy na coś ochotę? W ramach powtórki zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #4

Witajcie w nowym roku! Mam nadzieję, że wśród Waszych postanowień noworocznych znajduje się nauka szwedzkiego. Ja postanowiłam sobie pisać dla Was nowe, ciekawe teksty, dlatego bez zbędnego przeciągania ruszamy z czwartą już odsłoną bardzo szwedzkich słówek! 1. Sugen To słowo możecie kojarzyć ze wczesnych lekcji szwedzkiego. Być może tak jak ja nie zastanawialiście się zbyt […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #88

Która lubiana przez Szwedów książka doczekała się kolejnej ekranizacji? Czy nostalgiczni ludzie są też bardziej kreatywni? I dlaczego zagraniczne audiobooki tak trudno dostać w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #88 Ogarniamy perfekt particip #3

Ostatni moment na małą powtórkę szwedzkiego tym roku! Przed świętami wrzuciliśmy Wam artykuł o tym jak zbudować perfekt particip w grupie trzeciej czasowników, a dziś dokładamy do tego praktyczny quiz! A jeśli masz chwilę czasu, to wpadnij powtórzyć też teorię do perfekt participu grupy pierwszej i drugiej oraz quizy do grupy pierwszej i drugiej. No […]

Czytaj więcej

Ogarniamy perfekt particip! #3

Wiem, że już wszyscy wyczekujecie wolnych dni i barszczu z uszkami, ale zostańcie z nami jeszcze dziś. Na naszym fanpage’u widzieliście już pewnie informacje na temat trzeciej grupy czasowników. Wiecie, co to oznacza – dziś ogarniamy trzecią grupę perfekt particip! Jeśli nie czytaliście pierwszej i drugiej części tej serii, to chwilę na Was zaczekam. Czasowniki […]

Czytaj więcej