Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 11 listopada, 2020

Ogarniamy perfekt particip! #2

Witam Was w drugiej odsłonie perfekt particip! Jeżeli śledzicie nas na Facebooku, na pewno nie ominęły Was posty na temat drugiej grupy czasowników, którą dziś się zajmiemy. Mam nadzieję, że przeczytaliście mój wpis o pierwszej grupie czasowników particip, bo dzięki nim o wiele łatwiej będzie Wam nauczyć się odmiany w grupie drugiej. Tak więc w razie potrzeby przeczytajcie jeszcze raz, albo odświeżcie sobie poprzedni wpis. Zaczynamy!

Do grupy drugiej należą czasowniki, które w czasie teraźniejszym kończą się na –er, a w presens perfekt na –t, np. köperköpt, glömmerglömt. Ich odmiana w perfekt particip będzie tylko nieco bardziej skomplikowana, niż w grupie pierwszej, bo najpierw musimy sobie odświeżyć wiedzę z podstawówki, a mianowicie dźwięczne i bezdźwięczne spółgłoski. Potrzebne nam będą następujące spółgłoski:

Spółgłoski dźwięczne g, l, m, n, r

Spółgłoski bezdźwięczne s, p, t, k, x

I teraz zasada: czasowniki z grupy 2a, czyli takie, których temat kończy się na spółgłoskę dźwięczną, np. stänger (stäng-), albo fyller (fyll-) w formie particip mają następujące końcówki: –d dla rodzaju en w liczbie pojedynczej, –t dla rodzaju ett w liczbie pojedynczej, oraz –da w liczbie mnogiej dla obu rodzajów. Formą określoną, czyli taką występującą po den, det, de, albo zaimkach dzierżawczych (min, din, hans, etc.) jest również –da. Czyli:

en stängd dörr – zamknięte drzwi

ett stängt fönster –zamknięte okno

stängda butiker – zamknięte sklepy

det stängda fönstret – (to) zamknięte okno

Temat czasowników grupy 2b kończy się natomiast na bezdźwięczną spółgłoskę: köper (köp-), växer (väx-) i dostaje następujące końcówki: –t dla rodzaju en i ett w liczbie pojedynczej i –ta w liczbie mnogiej i formie określonej.

en köpt bok – kupiona książka

ett läst brev – przeczytany list

släckta ljus – zgaszone świece/światła

min släckta lampa – moja zgaszona lampa

Odmieńmy teraz w perfekt particip kilka czasowników z grupy 2a:

stänga: stängd – stängt – stängda

glömma: glömd – glömt – glömda

gömma: gömd – gömt – gömda

fylla: fylld – fyllt – fyllda

höja: höjd – höjt – höjda

ringa: ringd – ringt – ringda

I z grupy 2b:

köpa: köpt – köpt – köpta

växa: växt – växt – växta

släcka: släckt – släckt – släckta

röka: rökt – rökt – rökta

väcka: väckt – väckt – väckta

steka: stekt – stekt – stekta

A teraz ułożymy jeszcze kilka przykładów:

Jag älskar rökt lax! – Uwielbiam wędzonego łososia!

Vi äter ofta paprikor fyllda med ris, champinjoner och lök. – Często jemy paprykę wypełnioną ryżem, pieczarkami i cebulą.

Har du prövat den stekta fisken? – Spróbowałaś tę smażoną rybę?

Vi behöver inte gå och handla, maten är redan köpt. – Nie musimy iść na zakupy, jedzenie jest już kupione.

När jag var liten blev jag skrämd av min grannes stora hund. – Gdy byłam mała wystraszyłam się (byłam przestraszona) dużego psa mojego sąsiada.

Min lille bror letar efter ett gömt skatt i vår trädgård. – Mój młodszy brat szuka ukrytego skarbu w naszym ogrodzie.

Tyle wiedzy Wam dzisiaj wystarczy 😊 Trzymam za Was kciuki w jutrzejszym quizie! Do zobaczenia w kolejnej odsłonie „Ogarniamy perfekt particip”!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #141

Czy w szwedzkie dzieciaki uczą się też we wakacje i ferie? Jak wykorzystać sztuczną inteligencję przy odzyskiwaniu starych nagrań filmowych? I czy wielu Szwedów ma nadwagę? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #142 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej po szwedzku!

Anmoda, befästa, snedvriden – wiecie, jakich innych słówek możemy użyć zamiast tych? Jeśli nie jesteście pewni, to zajrzyjcie do naszego ostatniego wpisu o synonimach. A jeśli już go przeczytaliście to zapraszamy na powtórkę w quizie.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #10

Hejsan! Dziś zajmiemy się już po raz dziesiąty synonimami w języku szwedzkim!:) Ostatnio skupiliśmy się na rzeczowniku, tak więc czas na poszerzenie słownictwa czasownikowego. Poznacie (albo powtórzycie😊) 21 czasowników i wyrażeń odczasownikowych, które wzbogacą Wasz szwedzki. Wpis jest kierowany głównie do osób na poziomie średniozaawansowanym, ale oczywiście wszystkich Was zachęcam do lektury😊 Zaczynamy! 1. Ägaren […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #140

Czy palenie jest w Szwecji popularne? Gdzie w ostatnich dniach można było w Szwecji oglądać zorzę polarną? W jakim wieku Szwedki decydują się na dzieci? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #141 Ogarniamy słówka z disneyowskiej piosenki Vad jag kan nå!

W zeszłym tygodniu zabraliśmy Was w muzyczną podróż po Polinezji, gdzie mogliście poznać nieustraszoną Vaianę. Dziś czas powtórzyć słówka, których nauczyliśmy się z jej piosenki Vad jag kan nå. Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #17 – Vad jag kan nå

Witajcie ponownie w kąciku piosenki disneyowskiej! Dziś, aby trochę ocieplić klimat, przeniesiemy się do hitu z 2016 – do filmu Vaiana (tudzież Moana, w zależności od kraju) o dzielnej polinezyjskiej księżniczce. Film był jednym z największych sukcesów wytwórni Disney w ostatnich latach. Jest w pewnym sensie nową Pocahontas, o której niedawno dla Was pisałam, bo […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #139

Kiedy Molly Sandén wyruszy w najbliższą trasę koncertową? W jaki sposób papierowy strajk w Finlandii zagraża Szwecji? I czy rok 2021 był dobry dla czytelnictwa w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #140 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SLÅ!

Co zrobić, żeby te koszmarne partikel w partikelverb się jednak nie myliły? Najlepiej przetrenować je w konkretnych zdaniach. Zaczynamy nasz quiz! Chodźcie sprawdzić, ile zapamiętaliście z partikelverb ze SLÅ!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #14 SLÅ

Witam Was bardzo gramatycznie w tym Nowym Roku 2022! Jak już zobaczyliście w tytule, dziś wracamy do naszych długo nie omawianych partikelverb – czyli czasowników z akcentowanymi partykułami. To nasze czternaste spotkanie w serii. Mam nadzieję, że porządnie odpoczęliście w święta, bo zaczynamy intensywnie 😊 Przyjrzymy się czasownikowi slå, czyli uderzać i jego wielu innym […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #138

Jakie nowe przepisy zaczną obowiązywać w Szwecji w 2022 roku? Jakie książki najczęściej wypożyczano z bibliotek w minionym roku? Jakie zagadki kryje w sobie kamień runiczny z Rök? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #139 Ogarniamy słownictwo ze szwedzkich kolęd!

Mamy nadzieję, że udało Wam się chociaż na chwilę przysłuchać wczoraj naszej kolędowej propozycji ze Szwecji – Midnatt råder. Wszelkiego typu teksty śpiewane to idealny sposób na uczenie się nowych słówek. Macie ochotę sprawdzić, ile zapamiętaliście z naszej kolędy? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #1 – Midnatt råder

Święta już lada chwila, a z nimi okazja do śpiewania i… nauki szwedzkiego! Może słuchaliście jakichś znanych kolęd po szwedzku, może macie dzieci, które w szkole uczyły się typowych piosenek świątecznych. A może nie obchodzicie świąt i nie znacie szwedzkich piosenek świątecznych, ale gdzieś słyszeliście wpadające w ucho „tipp tapp, tipp tapp, tippe tippe tipp […]

Czytaj więcej