Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 11 listopada, 2020

Ogarniamy perfekt particip! #2

Witam Was w drugiej odsłonie perfekt particip! Jeżeli śledzicie nas na Facebooku, na pewno nie ominęły Was posty na temat drugiej grupy czasowników, którą dziś się zajmiemy. Mam nadzieję, że przeczytaliście mój wpis o pierwszej grupie czasowników particip, bo dzięki nim o wiele łatwiej będzie Wam nauczyć się odmiany w grupie drugiej. Tak więc w razie potrzeby przeczytajcie jeszcze raz, albo odświeżcie sobie poprzedni wpis. Zaczynamy!

Do grupy drugiej należą czasowniki, które w czasie teraźniejszym kończą się na –er, a w presens perfekt na –t, np. köperköpt, glömmerglömt. Ich odmiana w perfekt particip będzie tylko nieco bardziej skomplikowana, niż w grupie pierwszej, bo najpierw musimy sobie odświeżyć wiedzę z podstawówki, a mianowicie dźwięczne i bezdźwięczne spółgłoski. Potrzebne nam będą następujące spółgłoski:

Spółgłoski dźwięczne g, l, m, n, r

Spółgłoski bezdźwięczne s, p, t, k, x

I teraz zasada: czasowniki z grupy 2a, czyli takie, których temat kończy się na spółgłoskę dźwięczną, np. stänger (stäng-), albo fyller (fyll-) w formie particip mają następujące końcówki: –d dla rodzaju en w liczbie pojedynczej, –t dla rodzaju ett w liczbie pojedynczej, oraz –da w liczbie mnogiej dla obu rodzajów. Formą określoną, czyli taką występującą po den, det, de, albo zaimkach dzierżawczych (min, din, hans, etc.) jest również –da. Czyli:

en stängd dörr – zamknięte drzwi

ett stängt fönster –zamknięte okno

stängda butiker – zamknięte sklepy

det stängda fönstret – (to) zamknięte okno

Temat czasowników grupy 2b kończy się natomiast na bezdźwięczną spółgłoskę: köper (köp-), växer (väx-) i dostaje następujące końcówki: –t dla rodzaju en i ett w liczbie pojedynczej i –ta w liczbie mnogiej i formie określonej.

en köpt bok – kupiona książka

ett läst brev – przeczytany list

släckta ljus – zgaszone świece/światła

min släckta lampa – moja zgaszona lampa

Odmieńmy teraz w perfekt particip kilka czasowników z grupy 2a:

stänga: stängd – stängt – stängda

glömma: glömd – glömt – glömda

gömma: gömd – gömt – gömda

fylla: fylld – fyllt – fyllda

höja: höjd – höjt – höjda

ringa: ringd – ringt – ringda

I z grupy 2b:

köpa: köpt – köpt – köpta

växa: växt – växt – växta

släcka: släckt – släckt – släckta

röka: rökt – rökt – rökta

väcka: väckt – väckt – väckta

steka: stekt – stekt – stekta

A teraz ułożymy jeszcze kilka przykładów:

Jag älskar rökt lax! – Uwielbiam wędzonego łososia!

Vi äter ofta paprikor fyllda med ris, champinjoner och lök. – Często jemy paprykę wypełnioną ryżem, pieczarkami i cebulą.

Har du prövat den stekta fisken? – Spróbowałaś tę smażoną rybę?

Vi behöver inte gå och handla, maten är redan köpt. – Nie musimy iść na zakupy, jedzenie jest już kupione.

När jag var liten blev jag skrämd av min grannes stora hund. – Gdy byłam mała wystraszyłam się (byłam przestraszona) dużego psa mojego sąsiada.

Min lille bror letar efter ett gömt skatt i vår trädgård. – Mój młodszy brat szuka ukrytego skarbu w naszym ogrodzie.

Tyle wiedzy Wam dzisiaj wystarczy 😊 Trzymam za Was kciuki w jutrzejszym quizie! Do zobaczenia w kolejnej odsłonie „Ogarniamy perfekt particip”!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej