Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 11 listopada, 2020

Ogarniamy perfekt particip! #2

Witam Was w drugiej odsłonie perfekt particip! Jeżeli śledzicie nas na Facebooku, na pewno nie ominęły Was posty na temat drugiej grupy czasowników, którą dziś się zajmiemy. Mam nadzieję, że przeczytaliście mój wpis o pierwszej grupie czasowników particip, bo dzięki nim o wiele łatwiej będzie Wam nauczyć się odmiany w grupie drugiej. Tak więc w razie potrzeby przeczytajcie jeszcze raz, albo odświeżcie sobie poprzedni wpis. Zaczynamy!

Do grupy drugiej należą czasowniki, które w czasie teraźniejszym kończą się na –er, a w presens perfekt na –t, np. köperköpt, glömmerglömt. Ich odmiana w perfekt particip będzie tylko nieco bardziej skomplikowana, niż w grupie pierwszej, bo najpierw musimy sobie odświeżyć wiedzę z podstawówki, a mianowicie dźwięczne i bezdźwięczne spółgłoski. Potrzebne nam będą następujące spółgłoski:

Spółgłoski dźwięczne g, l, m, n, r

Spółgłoski bezdźwięczne s, p, t, k, x

I teraz zasada: czasowniki z grupy 2a, czyli takie, których temat kończy się na spółgłoskę dźwięczną, np. stänger (stäng-), albo fyller (fyll-) w formie particip mają następujące końcówki: –d dla rodzaju en w liczbie pojedynczej, –t dla rodzaju ett w liczbie pojedynczej, oraz –da w liczbie mnogiej dla obu rodzajów. Formą określoną, czyli taką występującą po den, det, de, albo zaimkach dzierżawczych (min, din, hans, etc.) jest również –da. Czyli:

en stängd dörr – zamknięte drzwi

ett stängt fönster –zamknięte okno

stängda butiker – zamknięte sklepy

det stängda fönstret – (to) zamknięte okno

Temat czasowników grupy 2b kończy się natomiast na bezdźwięczną spółgłoskę: köper (köp-), växer (väx-) i dostaje następujące końcówki: –t dla rodzaju en i ett w liczbie pojedynczej i –ta w liczbie mnogiej i formie określonej.

en köpt bok – kupiona książka

ett läst brev – przeczytany list

släckta ljus – zgaszone świece/światła

min släckta lampa – moja zgaszona lampa

Odmieńmy teraz w perfekt particip kilka czasowników z grupy 2a:

stänga: stängd – stängt – stängda

glömma: glömd – glömt – glömda

gömma: gömd – gömt – gömda

fylla: fylld – fyllt – fyllda

höja: höjd – höjt – höjda

ringa: ringd – ringt – ringda

I z grupy 2b:

köpa: köpt – köpt – köpta

växa: växt – växt – växta

släcka: släckt – släckt – släckta

röka: rökt – rökt – rökta

väcka: väckt – väckt – väckta

steka: stekt – stekt – stekta

A teraz ułożymy jeszcze kilka przykładów:

Jag älskar rökt lax! – Uwielbiam wędzonego łososia!

Vi äter ofta paprikor fyllda med ris, champinjoner och lök. – Często jemy paprykę wypełnioną ryżem, pieczarkami i cebulą.

Har du prövat den stekta fisken? – Spróbowałaś tę smażoną rybę?

Vi behöver inte gå och handla, maten är redan köpt. – Nie musimy iść na zakupy, jedzenie jest już kupione.

När jag var liten blev jag skrämd av min grannes stora hund. – Gdy byłam mała wystraszyłam się (byłam przestraszona) dużego psa mojego sąsiada.

Min lille bror letar efter ett gömt skatt i vår trädgård. – Mój młodszy brat szuka ukrytego skarbu w naszym ogrodzie.

Tyle wiedzy Wam dzisiaj wystarczy 😊 Trzymam za Was kciuki w jutrzejszym quizie! Do zobaczenia w kolejnej odsłonie „Ogarniamy perfekt particip”!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

TOP 5: Szwedzkie wyspy!

Sezon urlopowy wciąż trwa, czas więc na kolejne TOP 5! Zaczęliśmy od szwedzkich parków rozrywki, dziś natomiast omówimy nasze subiektywne zestawienie najciekawszych wysp. Oczywiście, lista jest bardzo umowna, bo Szwecja jest w wyspy bardzo bogata i ciężko jest ograniczyć się do kilku „naj”. W dzisiejszym TOP 5 znajdziecie absolutne klasyki, ale też nieco mniej oczywiste […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej