Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 16 grudnia, 2020

Ogarniamy liczebniki porządkowe!

Podejrzewam, że wielu z Was odlicza już dni, które zostały do Świąt. Zastanawiam się, czy robicie to po polsku, czy może próbujecie po szwedzku, żeby w oczekiwania na Święta wpleść jeszcze odrobinę nauki szwedzkiego. Jeśli widzieliście już ten mały wstęp do tematu na fanpage’u Humli, to doskonale wiecie, czym się dziś zajmiemy. Dziś bierzemy na warsztat liczebniki porządkowe i ich szerokie zastosowanie!

1:a första, 2:a andra, 3:e tredje, 4:e fjärde, 5:e femte, 6:e sjätte, 7:e sjunde, 8:e åttonde, 9:e nionde, 10:e tionde, 11:e elfte, 12:e tolfte, 13:e trettonde, 14:e fjortonde, 15:e femtonde, 16:e sextonde, 17:e sjuttonde, 18:e artonde, 19:e nittonde, 20:e tjugonde, 21:a tjugoförsta

Zakładam, że już zetknęliście się z liczebnikami porządkowymi w szwedzkim, jeśli zaś nie, odsyłam jeszcze raz na nasz fanpage. To, co jest dla nas ważne i bardzo ułatwia naukę to fakt, że w szwedzkim odmieniamy tylko ostatnią cyfrę. Nie mówimy pięćdziesiąty piąty, a pięćdziesiąt piąty (femtiofemte). Od razu prościej 😊 Inną ważną uwagą jest wymowa artonde vs. åttonde. Posłuchajcie uważnie i powtarzajcie, bo te dwa liczebniki są często mylone.

Liczebnik porządkowy wskazuje nam coś albo kogoś konkretnego, dlatego używamy po nim formy określonej zarówno przymiotnika, jak i rzeczownika.

Jag bor på femte våningen. – Mieszkam na piątym piętrze.

Harry Potter och fången från Azkaban är den tredje boken om Harry. – Harry Potter i więzień z Azkabanu to trzecia książka o Harrym.

Fjärde killen till vänster är min pojkvän. – Czwarty chłopak na lewo jest moim chłopakiem.

Jak już wiecie, zaimek dzierżawczy anuluje formę określoną rzeczownika.

Han är hennes andra man. – On jest jej drugim mężem.

Det är mitt första jobb. – To moja pierwsza praca.

Liczebników porządkowych możemy też używać do podawania dat. I tu będziemy mieli dwie opcje, z czego druga może się Wam wydać nieco dziwna. Dziwna, bo zamiast np. drugiego maja powiemy drugiego w piątym (miesiącu). Spójrzcie na przykłady:

Det är den sextonde december idag.

Det är den sextonde i tolfte idag. – Dziś jest szesnastego grudnia.

Jag fyller år den tjugonde maj.

Jag fyller år den tjugonde i femte. – Mam urodziny dwudziestego maja.

Ważne jest też poprawne czytanie tytułów władców, prezydentów, czy papieży. Dzieje się tu ciekawa rzecz – jak już wiecie, liczebniki porządkowe mają końcówkę –e, poza dwoma pierwszymi, czyli första i andra. Tak się jednak utarło, że jeżeli mówimy o jakimś władcy czy innej ważnej postaci historycznej płci męskiej, to końcówki w första i andra możemy zmienić na –e. Czyli förste i andre. Ważne! Działa to tylko w jedną stronę i tylko w przypadku tych dwóch liczebników. Nigdy nie zmienimy np. sjunde na sjunda!

Mieszko I – Mieszko den förste – Mieszko I

Johannes Paulus II – Johannes Paulus den andre – Jan Paweł II

Gustav VI Adolf – Gustav den sjätte Adolf – Gustaw VI Adolf

I jeszcze jeden ważny temat – co drugi, co trzeci, co czwarty, etc. W zależności od rodzaju rzeczownika, co drugi powiemy varannan (np. varannan vecka – co drugi tydzień) albo vartannat (vartannat barn – co drugie dziecko). Każde kolejne powiemy z var/vart i liczebnikiem porządkowym, np. var fjärde, var femte, var sjätte, etc.

Jag besöker min familj varannan månad. – Odwiedzam moją rodzinę co drugi miesiąc.

Min pojkvän åker till Spanien var fjärde månad. – Mój chłopak jeździ do Hiszpanii co czwarty miesiąc.

Åsa reser till Japan vartannat eller vart tredje år. – Åsa podróżuje do Japonii co drugi lub co trzeci rok.

Läs vart tionde ord om du vill läsa det gömda meddelandet! – Przeczytaj co dziesiąte słowo, jeśli chcesz przeczytać ukrytą wiadomość!

Na dzisiaj kończymy, mam nadzieję, że znajdziecie czas, aby sprawdzić się jutro w naszym quizie 😊) Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej