Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 16 grudnia, 2020

Ogarniamy liczebniki porządkowe!

Podejrzewam, że wielu z Was odlicza już dni, które zostały do Świąt. Zastanawiam się, czy robicie to po polsku, czy może próbujecie po szwedzku, żeby w oczekiwania na Święta wpleść jeszcze odrobinę nauki szwedzkiego. Jeśli widzieliście już ten mały wstęp do tematu na fanpage’u Humli, to doskonale wiecie, czym się dziś zajmiemy. Dziś bierzemy na warsztat liczebniki porządkowe i ich szerokie zastosowanie!

1:a första, 2:a andra, 3:e tredje, 4:e fjärde, 5:e femte, 6:e sjätte, 7:e sjunde, 8:e åttonde, 9:e nionde, 10:e tionde, 11:e elfte, 12:e tolfte, 13:e trettonde, 14:e fjortonde, 15:e femtonde, 16:e sextonde, 17:e sjuttonde, 18:e artonde, 19:e nittonde, 20:e tjugonde, 21:a tjugoförsta

Zakładam, że już zetknęliście się z liczebnikami porządkowymi w szwedzkim, jeśli zaś nie, odsyłam jeszcze raz na nasz fanpage. To, co jest dla nas ważne i bardzo ułatwia naukę to fakt, że w szwedzkim odmieniamy tylko ostatnią cyfrę. Nie mówimy pięćdziesiąty piąty, a pięćdziesiąt piąty (femtiofemte). Od razu prościej 😊 Inną ważną uwagą jest wymowa artonde vs. åttonde. Posłuchajcie uważnie i powtarzajcie, bo te dwa liczebniki są często mylone.

Liczebnik porządkowy wskazuje nam coś albo kogoś konkretnego, dlatego używamy po nim formy określonej zarówno przymiotnika, jak i rzeczownika.

Jag bor på femte våningen. – Mieszkam na piątym piętrze.

Harry Potter och fången från Azkaban är den tredje boken om Harry. – Harry Potter i więzień z Azkabanu to trzecia książka o Harrym.

Fjärde killen till vänster är min pojkvän. – Czwarty chłopak na lewo jest moim chłopakiem.

Jak już wiecie, zaimek dzierżawczy anuluje formę określoną rzeczownika.

Han är hennes andra man. – On jest jej drugim mężem.

Det är mitt första jobb. – To moja pierwsza praca.

Liczebników porządkowych możemy też używać do podawania dat. I tu będziemy mieli dwie opcje, z czego druga może się Wam wydać nieco dziwna. Dziwna, bo zamiast np. drugiego maja powiemy drugiego w piątym (miesiącu). Spójrzcie na przykłady:

Det är den sextonde december idag.

Det är den sextonde i tolfte idag. – Dziś jest szesnastego grudnia.

Jag fyller år den tjugonde maj.

Jag fyller år den tjugonde i femte. – Mam urodziny dwudziestego maja.

Ważne jest też poprawne czytanie tytułów władców, prezydentów, czy papieży. Dzieje się tu ciekawa rzecz – jak już wiecie, liczebniki porządkowe mają końcówkę –e, poza dwoma pierwszymi, czyli första i andra. Tak się jednak utarło, że jeżeli mówimy o jakimś władcy czy innej ważnej postaci historycznej płci męskiej, to końcówki w första i andra możemy zmienić na –e. Czyli förste i andre. Ważne! Działa to tylko w jedną stronę i tylko w przypadku tych dwóch liczebników. Nigdy nie zmienimy np. sjunde na sjunda!

Mieszko I – Mieszko den förste – Mieszko I

Johannes Paulus II – Johannes Paulus den andre – Jan Paweł II

Gustav VI Adolf – Gustav den sjätte Adolf – Gustaw VI Adolf

I jeszcze jeden ważny temat – co drugi, co trzeci, co czwarty, etc. W zależności od rodzaju rzeczownika, co drugi powiemy varannan (np. varannan vecka – co drugi tydzień) albo vartannat (vartannat barn – co drugie dziecko). Każde kolejne powiemy z var/vart i liczebnikiem porządkowym, np. var fjärde, var femte, var sjätte, etc.

Jag besöker min familj varannan månad. – Odwiedzam moją rodzinę co drugi miesiąc.

Min pojkvän åker till Spanien var fjärde månad. – Mój chłopak jeździ do Hiszpanii co czwarty miesiąc.

Åsa reser till Japan vartannat eller vart tredje år. – Åsa podróżuje do Japonii co drugi lub co trzeci rok.

Läs vart tionde ord om du vill läsa det gömda meddelandet! – Przeczytaj co dziesiąte słowo, jeśli chcesz przeczytać ukrytą wiadomość!

Na dzisiaj kończymy, mam nadzieję, że znajdziecie czas, aby sprawdzić się jutro w naszym quizie 😊) Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #91

Dlaczego ceny jedzenia kupowanego online rosną? Jak żyje się szwedzkim dwunastolatkom? I czy sztuczna inteligencja pomoże rozszyfrować tajemnicę procesu twórczego Astrid Lindgren? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Ogarniamy idiomy ze zwierzętami!

Ciekawe, które wyrażenie z wczorajszego wpisu o idiomach ze zwierzętami przypadło Wam najbardziej do gustu! Macie ochotę potrenować, ile zapamiętaliście? Zróbcie quiz!

Czytaj więcej

Idiomy ze zwierzętami

Dawno już nie pisałam Wam o wyrażeniach idiomatycznych, tak więc najwyższy czas do nich wrócić : ) Pisałam już dla Was o wyrażeniach z włosami, kolorami, częściami ciała i słowem hand. Dziś zajmiemy się ośmioma idiomami związanymi ze zwierzętami. Część z nich Was nie zaskoczy, część będzie dla Was intuicyjna, ale pewnie też część okaże […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #90

Skąd wzięły się garnki podczas szwedzkich protestów? Gdzie zobaczymy, jak wygląda codzienna praca policji w Malmö? Oraz co może nam pomóc zasnąć w nocy? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #90 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem BLI!

Po wczorajszym wpisie o partikelverb z czasownikiem BLI czas na porzadną powtórkę! Zapraszamy!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #10 BLI

Kto się stęsknił za partikelverb? Wracamy po długiej przerwie! Trzeba rozgrzać nieco szare komórki w tym nowym roku : ) Bohaterem dzisiejszego wpisu jest czasownik bli! Bli to jeden z pierwszych czasowników, jakich się uczymy. Oznacza on być, stawać się. Ma szerokie zastosowanie w mowie potocznej i najróżniejszych wyrażeniach. Dziś poznamy jego dodatkowy atut, a […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #89

Jakie nowe książki o Saamach pojawiają się na szwedzkim rynku? Czy list w butelce może dotrzeć do swojego nadawcy? I jak język szwedzki zainfekować się koronavirusem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #89 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka #4

Czy po wczorajszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach wiecie już czym jest mångata? I jak powiedzieć, że mamy na coś ochotę? W ramach powtórki zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #4

Witajcie w nowym roku! Mam nadzieję, że wśród Waszych postanowień noworocznych znajduje się nauka szwedzkiego. Ja postanowiłam sobie pisać dla Was nowe, ciekawe teksty, dlatego bez zbędnego przeciągania ruszamy z czwartą już odsłoną bardzo szwedzkich słówek! 1. Sugen To słowo możecie kojarzyć ze wczesnych lekcji szwedzkiego. Być może tak jak ja nie zastanawialiście się zbyt […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #88

Która lubiana przez Szwedów książka doczekała się kolejnej ekranizacji? Czy nostalgiczni ludzie są też bardziej kreatywni? I dlaczego zagraniczne audiobooki tak trudno dostać w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #88 Ogarniamy perfekt particip #3

Ostatni moment na małą powtórkę szwedzkiego tym roku! Przed świętami wrzuciliśmy Wam artykuł o tym jak zbudować perfekt particip w grupie trzeciej czasowników, a dziś dokładamy do tego praktyczny quiz! A jeśli masz chwilę czasu, to wpadnij powtórzyć też teorię do perfekt participu grupy pierwszej i drugiej oraz quizy do grupy pierwszej i drugiej. No […]

Czytaj więcej

Ogarniamy perfekt particip! #3

Wiem, że już wszyscy wyczekujecie wolnych dni i barszczu z uszkami, ale zostańcie z nami jeszcze dziś. Na naszym fanpage’u widzieliście już pewnie informacje na temat trzeciej grupy czasowników. Wiecie, co to oznacza – dziś ogarniamy trzecią grupę perfekt particip! Jeśli nie czytaliście pierwszej i drugiej części tej serii, to chwilę na Was zaczekam. Czasowniki […]

Czytaj więcej