Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 2 kwietnia, 2022

Ogarniamy czasowniki z för-! #1

W jednym z Waszych komentarzy przeczytałam, że wszystkie czasowniki z przedrostkiem för– wyglądają tak samo. I trudno temu w pełni zaprzeczyć, zwłaszcza, gdy się pamięta swoje własne bolączki i zmagania w nauce. Jest jednak na to wszystko pewien sposób! Nie tylko czasowniki z för– i innymi sufiksami przestaną Wam się mylić, ale przy okazji poszerzycie Wasze szwedzkie słownictwo jeszcze bardziej. Brzmi dobrze? Zaczynamy!

Klucz do sukcesu jest być może mało oczywisty, ale uwierzcie, działa cuda. Powinniśmy się w pierwszej kolejności skupić nie na samym för, a na tym, co następuje później. Pomyślmy na przykład o takim flytta, które oznacza przeprowadzać się. Dodajmy teraz nieszczęsne för i wychodzi förflytta, czyli… przenieść coś! A jak dodamy sig, to wyjdzie nam förflytta sig, czyli przenieść się! Patrzcie, jak fajnie wyszło:

flytta>förflytta>förflytta sig

przeprowadzić się>przenieść>przenieść się

Bum, nagle mamy z tego trzy różne czasowniki/znaczenia! I wszystkie się pięknie łączą😊

No dobrze, powiecie, ale co z takimi czasownikami, w których ten cudowny wzór nie zadziała? Takie chociażby förstå. Przeciez stå znaczy stać, jaki jest więc związek między stać a rozumieć? No cóż. Tu trzeba by sięgnąć po gramatykę historyczną i zgłębić filozofię języków germańskich, a na to niestety niewiele z nas ma czas i możliwości, czy też potrzebę. Nie zmienia to faktu, że uczenie się czasowników z för począwszy od drugiej części słowa bardzo usprawni przyswajanie tych podobnych do siebie czasowników, rozbudzi Waszą ciekawość w szukaniu synonimów i słów z tej samej rodziny. Po wyszukaniu kilku takich słów napiszcie własne zdania po szwedzku. Pozwólcie sobie na absurd i masło maślane, działajcie na zasadzie skojarzeń. Poniżej zamieszczam siedem różnych grup słów, do których możemy dołączyć przedrostek för-. Twórzcie własne zdania!

sova – spać

försova sig – zaspać

Under de senaste veckorna har jag inte sovit bra. Därför har jag försovit mig idag. – W ciągu ostatnich tygodni nie spałam dobrze. Dlatego dziś zaspałam.

störa – przeszkadzać, przerywać komuś

störning – zakłócenie, przeszkadzanie

förstöra – zniszczyć

förstöring – zniszczenie

Varför håller du på och stör mig? Förstår du inte att en liten störning kan leda till en betydlig förstörning? Vill du att jag förstör planeten? Vill du det?? – Dlaczego ciągle mi przeszkadzasz? Nie rozumiesz, że małe zakłócenie może doprowadzić do znaczącego zniszczenia? Chcesz, żebym zniszczyła planetę? Chcesz??

sörja – opłakiwać kogoś/coś

sörja för något – troszczyć się o kogoś/coś = ha omsorg om

stąd też słowa: sorg – zmartwienie, troska, omsorg – troska, opieka

försörja – utrzymywać (np. rodzinę), czyli inaczej: troszczyć się o kogoś finansowo

försörja sig – utrzymywać się

försörjning – utrzymanie

Jag försörjer hela min familj och kan knappt försörja mig själv. Men det måste jag, min familj har alltid haft omsorg om mig, nu är det min tur att bidra till försörjningen. – Utrzymuję całą moją rodzinę i ledwo daję radę sama się utrzymać. Ale muszę to robić, moja rodzina zawsze się o mnie troszczyła, teraz moja kolej, aby dołożyć się do utrzymania.

falsk – fałszywy, podrobiony

förfalska – (s)fałszować

förfalskning – fałszerstwo

förfalskare – fałszerz

Jag känner en duktig förfalskare som har förfalskat över 100 tavlor. Hans förfalskningar är riktigt bra! Men han är också en falsk person, jag skulle aldrig vilja vara hans vän. – Znam zdolnego fałszerza, który sfałszował ponad 100 obrazów. Jego fałszerstwa są naprawdę dobre! Ale jest on też fałszywą osobą, nigdy nie chciałabym być jego przyjaciółką.

djup – głęboki

fördjupa – pogłębiać, zgłębiać

fördjupa sig – zagłębić się

fördjupning – zagłębienie

Du har otroligt djupa kunskaper i historia! Vill du fördjupa dina kunskaper ännu mer? Är en sådan fördjupning möjlig? Jag orkar inte fördjupa mig i någon bok om historia. – Masz niezwykle głęboką wiedzę historyczną! Chcesz jeszcze bardziej pogłębić twoją wiedzę? Czy takie pogłębienie jest możliwe? Ja nie daję rady zagłębić się w żadną książkę historyczną.

enkel – prosty, łatwy

förenkla – ułatwić, uprościć

förenkling – uproszczenie

Övningen var mycket enkel. Trots detta ville mina elever att jag skulle förenkla den. Jag förstår inte varför de kräver sådana förenklingar. – Ćwiczenie było bardzo proste. Mimo tego moi uczniowie chcieli, abym je uprościła. Nie rozumiem, dlaczego wymagają takich uproszczeń.

Oczywiście musnęliśmy ledwo wierzchołek góry, jaką są czasowniki z för– i innymi sufiksami, ale mimo to mam nadzieję, że podzieliłam się z Wami fajnym i skutecznym patentem. Napiszcie własne absurdalne, pełne powtórzeń zdania i podzielcie się nimi w komentarzach. A skuteczność tej metody sprawdźcie koniecznie w quizie! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #178

Czy osobom potrzebującym tłumacza zostanie odebrane prawo do niego w sytuacjach urzędowych i zdrowotnych? Czy szwedzkie badania nad psychodelikami pomogą w zwalczaniu depresji? I dlaczego kwestia walki o klimat zniknęła ze szwedzkiej debaty wyborczej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, […]

Czytaj więcej