Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 2 kwietnia, 2022

Ogarniamy czasowniki z för-! #1

W jednym z Waszych komentarzy przeczytałam, że wszystkie czasowniki z przedrostkiem för– wyglądają tak samo. I trudno temu w pełni zaprzeczyć, zwłaszcza, gdy się pamięta swoje własne bolączki i zmagania w nauce. Jest jednak na to wszystko pewien sposób! Nie tylko czasowniki z för– i innymi sufiksami przestaną Wam się mylić, ale przy okazji poszerzycie Wasze szwedzkie słownictwo jeszcze bardziej. Brzmi dobrze? Zaczynamy!

Klucz do sukcesu jest być może mało oczywisty, ale uwierzcie, działa cuda. Powinniśmy się w pierwszej kolejności skupić nie na samym för, a na tym, co następuje później. Pomyślmy na przykład o takim flytta, które oznacza przeprowadzać się. Dodajmy teraz nieszczęsne för i wychodzi förflytta, czyli… przenieść coś! A jak dodamy sig, to wyjdzie nam förflytta sig, czyli przenieść się! Patrzcie, jak fajnie wyszło:

flytta>förflytta>förflytta sig

przeprowadzić się>przenieść>przenieść się

Bum, nagle mamy z tego trzy różne czasowniki/znaczenia! I wszystkie się pięknie łączą😊

No dobrze, powiecie, ale co z takimi czasownikami, w których ten cudowny wzór nie zadziała? Takie chociażby förstå. Przeciez stå znaczy stać, jaki jest więc związek między stać a rozumieć? No cóż. Tu trzeba by sięgnąć po gramatykę historyczną i zgłębić filozofię języków germańskich, a na to niestety niewiele z nas ma czas i możliwości, czy też potrzebę. Nie zmienia to faktu, że uczenie się czasowników z för począwszy od drugiej części słowa bardzo usprawni przyswajanie tych podobnych do siebie czasowników, rozbudzi Waszą ciekawość w szukaniu synonimów i słów z tej samej rodziny. Po wyszukaniu kilku takich słów napiszcie własne zdania po szwedzku. Pozwólcie sobie na absurd i masło maślane, działajcie na zasadzie skojarzeń. Poniżej zamieszczam siedem różnych grup słów, do których możemy dołączyć przedrostek för-. Twórzcie własne zdania!

sova – spać

försova sig – zaspać

Under de senaste veckorna har jag inte sovit bra. Därför har jag försovit mig idag. – W ciągu ostatnich tygodni nie spałam dobrze. Dlatego dziś zaspałam.

störa – przeszkadzać, przerywać komuś

störning – zakłócenie, przeszkadzanie

förstöra – zniszczyć

förstöring – zniszczenie

Varför håller du på och stör mig? Förstår du inte att en liten störning kan leda till en betydlig förstörning? Vill du att jag förstör planeten? Vill du det?? – Dlaczego ciągle mi przeszkadzasz? Nie rozumiesz, że małe zakłócenie może doprowadzić do znaczącego zniszczenia? Chcesz, żebym zniszczyła planetę? Chcesz??

sörja – opłakiwać kogoś/coś

sörja för något – troszczyć się o kogoś/coś = ha omsorg om

stąd też słowa: sorg – zmartwienie, troska, omsorg – troska, opieka

försörja – utrzymywać (np. rodzinę), czyli inaczej: troszczyć się o kogoś finansowo

försörja sig – utrzymywać się

försörjning – utrzymanie

Jag försörjer hela min familj och kan knappt försörja mig själv. Men det måste jag, min familj har alltid haft omsorg om mig, nu är det min tur att bidra till försörjningen. – Utrzymuję całą moją rodzinę i ledwo daję radę sama się utrzymać. Ale muszę to robić, moja rodzina zawsze się o mnie troszczyła, teraz moja kolej, aby dołożyć się do utrzymania.

falsk – fałszywy, podrobiony

förfalska – (s)fałszować

förfalskning – fałszerstwo

förfalskare – fałszerz

Jag känner en duktig förfalskare som har förfalskat över 100 tavlor. Hans förfalskningar är riktigt bra! Men han är också en falsk person, jag skulle aldrig vilja vara hans vän. – Znam zdolnego fałszerza, który sfałszował ponad 100 obrazów. Jego fałszerstwa są naprawdę dobre! Ale jest on też fałszywą osobą, nigdy nie chciałabym być jego przyjaciółką.

djup – głęboki

fördjupa – pogłębiać, zgłębiać

fördjupa sig – zagłębić się

fördjupning – zagłębienie

Du har otroligt djupa kunskaper i historia! Vill du fördjupa dina kunskaper ännu mer? Är en sådan fördjupning möjlig? Jag orkar inte fördjupa mig i någon bok om historia. – Masz niezwykle głęboką wiedzę historyczną! Chcesz jeszcze bardziej pogłębić twoją wiedzę? Czy takie pogłębienie jest możliwe? Ja nie daję rady zagłębić się w żadną książkę historyczną.

enkel – prosty, łatwy

förenkla – ułatwić, uprościć

förenkling – uproszczenie

Övningen var mycket enkel. Trots detta ville mina elever att jag skulle förenkla den. Jag förstår inte varför de kräver sådana förenklingar. – Ćwiczenie było bardzo proste. Mimo tego moi uczniowie chcieli, abym je uprościła. Nie rozumiem, dlaczego wymagają takich uproszczeń.

Oczywiście musnęliśmy ledwo wierzchołek góry, jaką są czasowniki z för– i innymi sufiksami, ale mimo to mam nadzieję, że podzieliłam się z Wami fajnym i skutecznym patentem. Napiszcie własne absurdalne, pełne powtórzeń zdania i podzielcie się nimi w komentarzach. A skuteczność tej metody sprawdźcie koniecznie w quizie! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #173

Od ilu już lat Szwedzi mogą korzystać ze Swisha? Jakie nowe przepisy dotyczące hulajnóg weszły w życie jesienią? I na jakie próby wystawiło nauczycieli zdalne nauczanie w Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Svenska till vardags: jag gillar musik. Vad tycker du om?

Hejsan! Dzisiaj zajmiemy się czymś prostym i przyjemnym, a przy okazji bardzo przydatnym. Nauczymy się, jak mówić o tym, co lubimy i czego nie lubimy. Dowiecie się też, jak zadać pytanie na ten temat. Zaczynamy! W języku szwedzkim mamy dwa czasowniki, które oznaczają lubić/podobać się: tycka om i gilla. Różnica w znaczeniu jest żadna, po […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #172

Który program rozrywkowy podbija szwedzką publiczność już osiemnasty sezon?Jakie larwy w Szwecji zagrażają człowiekowi? I czy wyższe wykształcenie daje gwarancję krytycznego myślenia? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej