Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 2 kwietnia, 2022

Ogarniamy czasowniki z för-! #1

W jednym z Waszych komentarzy przeczytałam, że wszystkie czasowniki z przedrostkiem för– wyglądają tak samo. I trudno temu w pełni zaprzeczyć, zwłaszcza, gdy się pamięta swoje własne bolączki i zmagania w nauce. Jest jednak na to wszystko pewien sposób! Nie tylko czasowniki z för– i innymi sufiksami przestaną Wam się mylić, ale przy okazji poszerzycie Wasze szwedzkie słownictwo jeszcze bardziej. Brzmi dobrze? Zaczynamy!

Klucz do sukcesu jest być może mało oczywisty, ale uwierzcie, działa cuda. Powinniśmy się w pierwszej kolejności skupić nie na samym för, a na tym, co następuje później. Pomyślmy na przykład o takim flytta, które oznacza przeprowadzać się. Dodajmy teraz nieszczęsne för i wychodzi förflytta, czyli… przenieść coś! A jak dodamy sig, to wyjdzie nam förflytta sig, czyli przenieść się! Patrzcie, jak fajnie wyszło:

flytta>förflytta>förflytta sig

przeprowadzić się>przenieść>przenieść się

Bum, nagle mamy z tego trzy różne czasowniki/znaczenia! I wszystkie się pięknie łączą😊

No dobrze, powiecie, ale co z takimi czasownikami, w których ten cudowny wzór nie zadziała? Takie chociażby förstå. Przeciez stå znaczy stać, jaki jest więc związek między stać a rozumieć? No cóż. Tu trzeba by sięgnąć po gramatykę historyczną i zgłębić filozofię języków germańskich, a na to niestety niewiele z nas ma czas i możliwości, czy też potrzebę. Nie zmienia to faktu, że uczenie się czasowników z för począwszy od drugiej części słowa bardzo usprawni przyswajanie tych podobnych do siebie czasowników, rozbudzi Waszą ciekawość w szukaniu synonimów i słów z tej samej rodziny. Po wyszukaniu kilku takich słów napiszcie własne zdania po szwedzku. Pozwólcie sobie na absurd i masło maślane, działajcie na zasadzie skojarzeń. Poniżej zamieszczam siedem różnych grup słów, do których możemy dołączyć przedrostek för-. Twórzcie własne zdania!

sova – spać

försova sig – zaspać

Under de senaste veckorna har jag inte sovit bra. Därför har jag försovit mig idag. – W ciągu ostatnich tygodni nie spałam dobrze. Dlatego dziś zaspałam.

störa – przeszkadzać, przerywać komuś

störning – zakłócenie, przeszkadzanie

förstöra – zniszczyć

förstöring – zniszczenie

Varför håller du på och stör mig? Förstår du inte att en liten störning kan leda till en betydlig förstörning? Vill du att jag förstör planeten? Vill du det?? – Dlaczego ciągle mi przeszkadzasz? Nie rozumiesz, że małe zakłócenie może doprowadzić do znaczącego zniszczenia? Chcesz, żebym zniszczyła planetę? Chcesz??

sörja – opłakiwać kogoś/coś

sörja för något – troszczyć się o kogoś/coś = ha omsorg om

stąd też słowa: sorg – zmartwienie, troska, omsorg – troska, opieka

försörja – utrzymywać (np. rodzinę), czyli inaczej: troszczyć się o kogoś finansowo

försörja sig – utrzymywać się

försörjning – utrzymanie

Jag försörjer hela min familj och kan knappt försörja mig själv. Men det måste jag, min familj har alltid haft omsorg om mig, nu är det min tur att bidra till försörjningen. – Utrzymuję całą moją rodzinę i ledwo daję radę sama się utrzymać. Ale muszę to robić, moja rodzina zawsze się o mnie troszczyła, teraz moja kolej, aby dołożyć się do utrzymania.

falsk – fałszywy, podrobiony

förfalska – (s)fałszować

förfalskning – fałszerstwo

förfalskare – fałszerz

Jag känner en duktig förfalskare som har förfalskat över 100 tavlor. Hans förfalskningar är riktigt bra! Men han är också en falsk person, jag skulle aldrig vilja vara hans vän. – Znam zdolnego fałszerza, który sfałszował ponad 100 obrazów. Jego fałszerstwa są naprawdę dobre! Ale jest on też fałszywą osobą, nigdy nie chciałabym być jego przyjaciółką.

djup – głęboki

fördjupa – pogłębiać, zgłębiać

fördjupa sig – zagłębić się

fördjupning – zagłębienie

Du har otroligt djupa kunskaper i historia! Vill du fördjupa dina kunskaper ännu mer? Är en sådan fördjupning möjlig? Jag orkar inte fördjupa mig i någon bok om historia. – Masz niezwykle głęboką wiedzę historyczną! Chcesz jeszcze bardziej pogłębić twoją wiedzę? Czy takie pogłębienie jest możliwe? Ja nie daję rady zagłębić się w żadną książkę historyczną.

enkel – prosty, łatwy

förenkla – ułatwić, uprościć

förenkling – uproszczenie

Övningen var mycket enkel. Trots detta ville mina elever att jag skulle förenkla den. Jag förstår inte varför de kräver sådana förenklingar. – Ćwiczenie było bardzo proste. Mimo tego moi uczniowie chcieli, abym je uprościła. Nie rozumiem, dlaczego wymagają takich uproszczeń.

Oczywiście musnęliśmy ledwo wierzchołek góry, jaką są czasowniki z för– i innymi sufiksami, ale mimo to mam nadzieję, że podzieliłam się z Wami fajnym i skutecznym patentem. Napiszcie własne absurdalne, pełne powtórzeń zdania i podzielcie się nimi w komentarzach. A skuteczność tej metody sprawdźcie koniecznie w quizie! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #158

Jakich zawodów potrzeba w Szwecji więcej? Czy reklamy na platformach streamingowych mają szansę przetrwać? Jakie badania nad spektrum autyzmu prowadzone są w Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #159 Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Nigdy w życiu! To puste słowa! Białe kłamstwo, ściany mają uszy – wiesz, jak te idiomy brzmią po szwedzku? Masz ochotę sprawdzić się w naszym quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Hej! Dostałam od kogoś z Was komentarz z prośbą o wpis na temat idiomów. Zanim osoby początkujące wyłączą bloga, ważna sprawa – idiomy są bardzo ważną częścią nauki języka na wyższym poziomie, świadczą o naszej płynności językowej i obeznaniu w kulturze. Ale nie oznacza to, że zaczynając naukę szwedzkiego powinniśmy idiomów unikać! Zwłaszcza, gdy macie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #157

Czy Szwecja wstąpi do NATO? Jak możesz zaoszczędzić na śniadaniu? Czy przeskakiwanie między językami u nowo przybyłych do Szwecji dzieci to zaleta, czy wada? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #158 Ogarniamy słówka z piosenki ABBY Waterloo!

Waterloo – jag är besegrad, nu ger jag mig….! Czy z ABBĄ warto się uczyć nowych słówek? Oczywiście, że tak! Dziś mała powtórka ze słownictwa z Waterloo właśnie. Zaczynamy!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #4 – Waterloo

Hejsan! Witam gorąco wszystkich fanów śpiewania szwedzkich hitów pod prysznicem! Tak się składa, że jesteśmy w trakcie eurowizyjnego tygodnia, co jest idealnym pretekstem do wspomnienia pierwszej wygranej Szwecji. Chodzi oczywiście o zespół ABBA i ich kultowe Waterloo z 1974. I pewnie pomyślicie – chwila, przecież z tej piosenki nie nauczymy się szwedzkiego. Wręcz przeciwnie! ABBA […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #156

Kto będzie w tym roku reprezentował Szwecję na Eurowizji? Muzykę którego szwedzkiego zespołu wykorzysta opera w Malmö? I jak w łatwy sposób wyliczyć wpływ wakacyjnego wyjazdu na klimat?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #157 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej?

URSINIG, NÖDVÄNDIG, URVAL, IGEN – wiesz już, jak to powiedzieć w inny sposób? Masz ochotę się sprawdzić? Zrób w takim razie quiz i sam/a się przekonaj! A jeśli wolisz jeszcze wcześniej powtórzyć słówka, to zapraszamy na nasz kolejny wpis o synonimach.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #11

Witajcie, miłośnicy synonimów, którzy chcą wzbogacić swoje zaawansowane słownictwo! Dziś już po raz jedenasty przedstawię Wam siedem być może nowych dla Was słów, oraz pasujące do nich synonimy. Przygotujcie więc coś do notowania, zaczynamy!  1. Europaparlamentet har ÅNYO uttryckt sitt stöd för Galileoprojektet. – Parlament  Europejski ponownie wyraził swoje poparcie dla programu Galileo. Europaparlamentet har […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #155

Czy młodzież jeździ w Szwecji komunikacją miejską za darmo? Dlaczego w Szwecji zamyka się tyle bibliotek? I czy stan zdrowia psychicznego człowieka można wyczytać z krwi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #156 Ogarniamy falska vänner! #2

Czy przyprawiliśmy Was już o mętlik w głowie kolejną porcją fałszywych przyjaciół w szwedzkim? Macie ochotę powtórzyć, co tak naprawdę znaczy po szwedzku kind, smäll, kiss, dricks i hugga? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Ogarniamy falska vänner #2!

Witajcie w drugiej części serii o fałszywych przyjaciołach – słówkach, które brzmią i wyglądają łudząco podobnie do wyrazów znanych nam z innych języków, ale znaczą coś kompletnie innego. Omówiliśmy poprzednio takie słówka, jak slut, fart, czy bra. Dziś przychodzę do Was z nową porcją słów wywołujących zabawne nieporozumienia. Być może uratuję Was od epickiego faux […]

Czytaj więcej