Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 25 grudnia, 2019

O deckare słów kilka!

Kto z Was oglądał najsłynniejszego szwedzkiego kryminologa, Leifa GW Perssona, polecającego książki na okres świąteczny? Może zaglądacie też na deckare.pl i szukacie tam nowych tytułów, które Was mogą zainteresować? Jesteście na bieżąco z całym Millennium, nawet tym pisanym już przez Davida Lagercrantza? W takim razie pewnie chętnie poznacie trochę słownictwa, które może Wam pomóc w zrozumieniu kryminałów po szwedzku J)

Wspomniane już deckare to właśnie kryminał. Klasycznym i najstarszym rodzajem kryminału jest pusseldeckare (ang. whodunnit), który, jak nazwa wskazuje, jest rodzajem puzzli. Czytelnik rozwiązuje zagadkę (gåta) sam, poznając kolejne poszlaki (ledtrådar) wraz z bohaterami (gestalter), detektywem (detektiv), policjantem (polis).

Ważnymi słowami będą tutaj przestępstwo (brott), morderstwo (mord), oszustwo (bedrägeri), dilerka (langning), przemyt (smuggling). Jeśli czytaliście mój wpis o rodzinie, to na pewno wiecie, że bardzo rzadko używamy rodzaju ett, gdy mówimy o osobach. Jako przykłady podałam Wam ett barn i ett syskon; w tym blogu natomiast dokładam kolejne dwa: ett offer (ofiara) i ett vittne (świadek). Sami już zbrodniarze, mordercy (mördare), złodzieje (tjuvar), dilerzy (langare), fałszerze (förfalskare), zawsze będą rodzaju en.

Przestępców (brottslingar) należy zatrzymać (anhålla), przesłuchać (förhöra) i osądzić (döma)

Szwedzi słyną z rozbudowanej literatury dziecięcej, i być może nie będzie dla Was zaskoczeniem, że kryminały dla dzieci to dla nich nie nowość. Sama mistrzyni literatury dziecięcej, kultowa Astrid Lindgren, stworzyła postać detektywa Kalle Blomkvista (nie kojarzy się Wam to nazwisko z jedną z pierwszych scen z Millennium?;)). Jego przygody możemy też przeczytać po polsku. Moim ulubieńcem jest jednak Ture Sventon, sepleniący (han läspar) i niezbyt bystry detektyw zajadający się temlami (a tak serio to semlami, ale że sepleni, to wypowiada niepoprawnie również swoje własne nazwisko – Sture Svensson). Jego przeciwnikiem jest Ville Vessla, prawdziwy łotr (bov). Pojawiła się również ministeria telewizyjna pt. Ture Sventon och Bermudatriangelns hemlighet. Jeśli nie czujecie się jeszcze na siłach, żeby przeczytać tę serię w oryginale, nic straconego – na polski przetłumaczono pięć z dziewięciu książek o niezbyt bystrym detektywie.

Jeżeli interesują Was prawdziwe historie kryminalne nie tylko ze Szwecji, ale z całej Skandynawii, serdecznie polecam podcast Kryminalna Skandynawia. Zaawansowanych zapraszam do Veckans brott na SVTPlay i do każdego programu czy wywiadu z Leifem GW Perssonem.

To pewnie nie koniec naszych kryminalnych ciekawostek, tak więc śledźcie naszego bloga i quizy 😊 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej