Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 12 sierpnia, 2020

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #9 FÅ

Witam miłośników partikelverb po długiej przerwie! Dziś przyjrzymy się czasownikowi, który sprawia uczniom chyba najwięcej problemów, ze względu na mnogość znaczeń. Jest to czasownik dość intuicyjny, przy pomocy którego spytamy o pozwolenie, powiemy, że coś dostaliśmy, albo, że musieliśmy czekać… już Wam świta, co to za gagatek? Tak, to nasz nieszczęsny , który, mam nadzieję, polubicie po tym wpisie!

Słowem wstępu, żeby rozwiać Wasze wątpliwości: jeżeli po będziemy mieli rzeczownik, to na 99% ten czasownik będzie oznaczał „dostać”.

Jag fick en present. Hår du fått mitt brev? – Dostałam prezent. Czy dostałeś mój list?

Jeżeli natomiast pojawi się tam czasownik, to mamy dwie opcje. Kluczowy jest tu kontekst.

Får man röka här? Får jag prata med herr Svensson? – Czy można/czy jest dozwolone tu palić? Czy mogę porozmawiać z panem Svenssonem?

W powyższych przypadkach pytamy o pozwolenie. Natomiast tu:

Jag fick vänta. Jag fick betala. – Musiałam czekać. Musiałam zapłacić.

Używamy słowa jako musieć. Nie jako – mogłam czekać, mogłam zapłacić. Ale! To nie koniec!

Få höra, få se, få veta oznaczają kolejno: usłyszeć, zobaczyć, dowiedzieć się. Czyli np. jag fick veta att min kompis har ljugit för mig. – dowiedziałam się, że mój kolega mnie okłamał. I wyrażenie, które na pewno Wam się przyda: vi får se – zobaczymy.

Mam nadzieję, że chociaż trochę rozjaśniłam Wam temat. Zajmijmy się teraz przykładami najważniejszych partikelverb z .

få ngn fast – ująć, złapać kogoś; dorwać coś

Jag lovar dig att vi ska få fast vem som gjorde detta. – Obiecuję ci, że złapiemy tego, kto to zrobił.

Jag kan få fast tjänst efter examen. – Mogę załapać się na etat po egzaminie.

få fram – zdobyć; wydobyć

Det tog mig månader att få fram denna information. – Zdobycie tej informacji zajęło mi miesiące.

Att få fram energi är en av de största utmaningarna i dagens samhälle. – Pozyskiwanie/wydobywanie energii jest jednym z największych wyzwań w dzisiejszym społeczeństwie.

Jag kunde inte få fram ett ord. – Nie mogłam wydobyć z siebie ani słowa.

få för sig – wyobrazić sobie, ubzdurać sobie, wpaść na pomysł

Folk kan få för sig att de har löst problemet, men det är inte sant. – Ludzie mogą sobie myśleć, że rozwiązali problem, ale to nieprawda.

Hur kunde hon då få för sig att du skulle ringa…? – Jak mogła sobie ubzdurać, że zadzwonisz…?

få i sig – połykać, przyjmować (np. lekarstwa, witaminy)

få i sig en massa dumheter – łykać głupstwa do głowy

När man håller en lågkaloridiet är det viktigt att få i sig nödvändiga mineraler, vitaminer och protein. – Przy diecie niskokalorycznej jest bardzo ważne, żeby przyjmować potrzebne minerały, witaminy i proteiny.

Han fick i sig en massa dumheter när han hade läst böcker om teorier om en platt jord. – Nałykał się głupot, gdy przeczytał książki o teorii płaskiej ziemi.

få upp – podnieść; rozsupłać, otworzyć

Få upp bron och säkra den! – Podnieście most i zabezpieczcie (zaryglujcie) go!

Kan du försöka få upp dörren? Jag vill inte stanna här hela dagen. – Czy możesz spróbować otworzyć (odblokować) drzwi? Nie chcę tu być cały dzień.

få ut sin lön – otrzymać pensję

Jag fick ut min lön sista vecka. – Otrzymałam pensję w zeszłym tygodniu.

Jak widzicie, wyrażenia z mają wiele znaczeń, a mój wpis to zaledwie zalążek tego tematu. Jeśli chcielibyście przeczytać drugą część wyrażeń z , dajcie znać w komentarzach! Och, jeszcze na samiutki koniec: słowo oznacza też „niewiele”… Dobra, koniec z tym mętlikiem, mam nadzieję, że wyniesiecie z tego wpisu ciekawe i przydatne informacje, które jutro sprawdzimy razem w quizie! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz.

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #158

Jakich zawodów potrzeba w Szwecji więcej? Czy reklamy na platformach streamingowych mają szansę przetrwać? Jakie badania nad spektrum autyzmu prowadzone są w Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #159 Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Nigdy w życiu! To puste słowa! Białe kłamstwo, ściany mają uszy – wiesz, jak te idiomy brzmią po szwedzku? Masz ochotę sprawdzić się w naszym quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Hej! Dostałam od kogoś z Was komentarz z prośbą o wpis na temat idiomów. Zanim osoby początkujące wyłączą bloga, ważna sprawa – idiomy są bardzo ważną częścią nauki języka na wyższym poziomie, świadczą o naszej płynności językowej i obeznaniu w kulturze. Ale nie oznacza to, że zaczynając naukę szwedzkiego powinniśmy idiomów unikać! Zwłaszcza, gdy macie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #157

Czy Szwecja wstąpi do NATO? Jak możesz zaoszczędzić na śniadaniu? Czy przeskakiwanie między językami u nowo przybyłych do Szwecji dzieci to zaleta, czy wada? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #158 Ogarniamy słówka z piosenki ABBY Waterloo!

Waterloo – jag är besegrad, nu ger jag mig….! Czy z ABBĄ warto się uczyć nowych słówek? Oczywiście, że tak! Dziś mała powtórka ze słownictwa z Waterloo właśnie. Zaczynamy!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #4 – Waterloo

Hejsan! Witam gorąco wszystkich fanów śpiewania szwedzkich hitów pod prysznicem! Tak się składa, że jesteśmy w trakcie eurowizyjnego tygodnia, co jest idealnym pretekstem do wspomnienia pierwszej wygranej Szwecji. Chodzi oczywiście o zespół ABBA i ich kultowe Waterloo z 1974. I pewnie pomyślicie – chwila, przecież z tej piosenki nie nauczymy się szwedzkiego. Wręcz przeciwnie! ABBA […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #156

Kto będzie w tym roku reprezentował Szwecję na Eurowizji? Muzykę którego szwedzkiego zespołu wykorzysta opera w Malmö? I jak w łatwy sposób wyliczyć wpływ wakacyjnego wyjazdu na klimat?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #157 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej?

URSINIG, NÖDVÄNDIG, URVAL, IGEN – wiesz już, jak to powiedzieć w inny sposób? Masz ochotę się sprawdzić? Zrób w takim razie quiz i sam/a się przekonaj! A jeśli wolisz jeszcze wcześniej powtórzyć słówka, to zapraszamy na nasz kolejny wpis o synonimach.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #11

Witajcie, miłośnicy synonimów, którzy chcą wzbogacić swoje zaawansowane słownictwo! Dziś już po raz jedenasty przedstawię Wam siedem być może nowych dla Was słów, oraz pasujące do nich synonimy. Przygotujcie więc coś do notowania, zaczynamy!  1. Europaparlamentet har ÅNYO uttryckt sitt stöd för Galileoprojektet. – Parlament  Europejski ponownie wyraził swoje poparcie dla programu Galileo. Europaparlamentet har […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #155

Czy młodzież jeździ w Szwecji komunikacją miejską za darmo? Dlaczego w Szwecji zamyka się tyle bibliotek? I czy stan zdrowia psychicznego człowieka można wyczytać z krwi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #156 Ogarniamy falska vänner! #2

Czy przyprawiliśmy Was już o mętlik w głowie kolejną porcją fałszywych przyjaciół w szwedzkim? Macie ochotę powtórzyć, co tak naprawdę znaczy po szwedzku kind, smäll, kiss, dricks i hugga? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Ogarniamy falska vänner #2!

Witajcie w drugiej części serii o fałszywych przyjaciołach – słówkach, które brzmią i wyglądają łudząco podobnie do wyrazów znanych nam z innych języków, ale znaczą coś kompletnie innego. Omówiliśmy poprzednio takie słówka, jak slut, fart, czy bra. Dziś przychodzę do Was z nową porcją słów wywołujących zabawne nieporozumienia. Być może uratuję Was od epickiego faux […]

Czytaj więcej