Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 12 sierpnia, 2020

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #9 FÅ

Witam miłośników partikelverb po długiej przerwie! Dziś przyjrzymy się czasownikowi, który sprawia uczniom chyba najwięcej problemów, ze względu na mnogość znaczeń. Jest to czasownik dość intuicyjny, przy pomocy którego spytamy o pozwolenie, powiemy, że coś dostaliśmy, albo, że musieliśmy czekać… już Wam świta, co to za gagatek? Tak, to nasz nieszczęsny , który, mam nadzieję, polubicie po tym wpisie!

Słowem wstępu, żeby rozwiać Wasze wątpliwości: jeżeli po będziemy mieli rzeczownik, to na 99% ten czasownik będzie oznaczał „dostać”.

Jag fick en present. Hår du fått mitt brev? – Dostałam prezent. Czy dostałeś mój list?

Jeżeli natomiast pojawi się tam czasownik, to mamy dwie opcje. Kluczowy jest tu kontekst.

Får man röka här? Får jag prata med herr Svensson? – Czy można/czy jest dozwolone tu palić? Czy mogę porozmawiać z panem Svenssonem?

W powyższych przypadkach pytamy o pozwolenie. Natomiast tu:

Jag fick vänta. Jag fick betala. – Musiałam czekać. Musiałam zapłacić.

Używamy słowa jako musieć. Nie jako – mogłam czekać, mogłam zapłacić. Ale! To nie koniec!

Få höra, få se, få veta oznaczają kolejno: usłyszeć, zobaczyć, dowiedzieć się. Czyli np. jag fick veta att min kompis har ljugit för mig. – dowiedziałam się, że mój kolega mnie okłamał. I wyrażenie, które na pewno Wam się przyda: vi får se – zobaczymy.

Mam nadzieję, że chociaż trochę rozjaśniłam Wam temat. Zajmijmy się teraz przykładami najważniejszych partikelverb z .

få ngn fast – ująć, złapać kogoś; dorwać coś

Jag lovar dig att vi ska få fast vem som gjorde detta. – Obiecuję ci, że złapiemy tego, kto to zrobił.

Jag kan få fast tjänst efter examen. – Mogę załapać się na etat po egzaminie.

få fram – zdobyć; wydobyć

Det tog mig månader att få fram denna information. – Zdobycie tej informacji zajęło mi miesiące.

Att få fram energi är en av de största utmaningarna i dagens samhälle. – Pozyskiwanie/wydobywanie energii jest jednym z największych wyzwań w dzisiejszym społeczeństwie.

Jag kunde inte få fram ett ord. – Nie mogłam wydobyć z siebie ani słowa.

få för sig – wyobrazić sobie, ubzdurać sobie, wpaść na pomysł

Folk kan få för sig att de har löst problemet, men det är inte sant. – Ludzie mogą sobie myśleć, że rozwiązali problem, ale to nieprawda.

Hur kunde hon då få för sig att du skulle ringa…? – Jak mogła sobie ubzdurać, że zadzwonisz…?

få i sig – połykać, przyjmować (np. lekarstwa, witaminy)

få i sig en massa dumheter – łykać głupstwa do głowy

När man håller en lågkaloridiet är det viktigt att få i sig nödvändiga mineraler, vitaminer och protein. – Przy diecie niskokalorycznej jest bardzo ważne, żeby przyjmować potrzebne minerały, witaminy i proteiny.

Han fick i sig en massa dumheter när han hade läst böcker om teorier om en platt jord. – Nałykał się głupot, gdy przeczytał książki o teorii płaskiej ziemi.

få upp – podnieść; rozsupłać, otworzyć

Få upp bron och säkra den! – Podnieście most i zabezpieczcie (zaryglujcie) go!

Kan du försöka få upp dörren? Jag vill inte stanna här hela dagen. – Czy możesz spróbować otworzyć (odblokować) drzwi? Nie chcę tu być cały dzień.

få ut sin lön – otrzymać pensję

Jag fick ut min lön sista vecka. – Otrzymałam pensję w zeszłym tygodniu.

Jak widzicie, wyrażenia z mają wiele znaczeń, a mój wpis to zaledwie zalążek tego tematu. Jeśli chcielibyście przeczytać drugą część wyrażeń z , dajcie znać w komentarzach! Och, jeszcze na samiutki koniec: słowo oznacza też „niewiele”… Dobra, koniec z tym mętlikiem, mam nadzieję, że wyniesiecie z tego wpisu ciekawe i przydatne informacje, które jutro sprawdzimy razem w quizie! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz.

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej