Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 12 sierpnia, 2020

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #9 FÅ

Witam miłośników partikelverb po długiej przerwie! Dziś przyjrzymy się czasownikowi, który sprawia uczniom chyba najwięcej problemów, ze względu na mnogość znaczeń. Jest to czasownik dość intuicyjny, przy pomocy którego spytamy o pozwolenie, powiemy, że coś dostaliśmy, albo, że musieliśmy czekać… już Wam świta, co to za gagatek? Tak, to nasz nieszczęsny , który, mam nadzieję, polubicie po tym wpisie!

Słowem wstępu, żeby rozwiać Wasze wątpliwości: jeżeli po będziemy mieli rzeczownik, to na 99% ten czasownik będzie oznaczał „dostać”.

Jag fick en present. Hår du fått mitt brev? – Dostałam prezent. Czy dostałeś mój list?

Jeżeli natomiast pojawi się tam czasownik, to mamy dwie opcje. Kluczowy jest tu kontekst.

Får man röka här? Får jag prata med herr Svensson? – Czy można/czy jest dozwolone tu palić? Czy mogę porozmawiać z panem Svenssonem?

W powyższych przypadkach pytamy o pozwolenie. Natomiast tu:

Jag fick vänta. Jag fick betala. – Musiałam czekać. Musiałam zapłacić.

Używamy słowa jako musieć. Nie jako – mogłam czekać, mogłam zapłacić. Ale! To nie koniec!

Få höra, få se, få veta oznaczają kolejno: usłyszeć, zobaczyć, dowiedzieć się. Czyli np. jag fick veta att min kompis har ljugit för mig. – dowiedziałam się, że mój kolega mnie okłamał. I wyrażenie, które na pewno Wam się przyda: vi får se – zobaczymy.

Mam nadzieję, że chociaż trochę rozjaśniłam Wam temat. Zajmijmy się teraz przykładami najważniejszych partikelverb z .

få ngn fast – ująć, złapać kogoś; dorwać coś

Jag lovar dig att vi ska få fast vem som gjorde detta. – Obiecuję ci, że złapiemy tego, kto to zrobił.

Jag kan få fast tjänst efter examen. – Mogę załapać się na etat po egzaminie.

få fram – zdobyć; wydobyć

Det tog mig månader att få fram denna information. – Zdobycie tej informacji zajęło mi miesiące.

Att få fram energi är en av de största utmaningarna i dagens samhälle. – Pozyskiwanie/wydobywanie energii jest jednym z największych wyzwań w dzisiejszym społeczeństwie.

Jag kunde inte få fram ett ord. – Nie mogłam wydobyć z siebie ani słowa.

få för sig – wyobrazić sobie, ubzdurać sobie, wpaść na pomysł

Folk kan få för sig att de har löst problemet, men det är inte sant. – Ludzie mogą sobie myśleć, że rozwiązali problem, ale to nieprawda.

Hur kunde hon då få för sig att du skulle ringa…? – Jak mogła sobie ubzdurać, że zadzwonisz…?

få i sig – połykać, przyjmować (np. lekarstwa, witaminy)

få i sig en massa dumheter – łykać głupstwa do głowy

När man håller en lågkaloridiet är det viktigt att få i sig nödvändiga mineraler, vitaminer och protein. – Przy diecie niskokalorycznej jest bardzo ważne, żeby przyjmować potrzebne minerały, witaminy i proteiny.

Han fick i sig en massa dumheter när han hade läst böcker om teorier om en platt jord. – Nałykał się głupot, gdy przeczytał książki o teorii płaskiej ziemi.

få upp – podnieść; rozsupłać, otworzyć

Få upp bron och säkra den! – Podnieście most i zabezpieczcie (zaryglujcie) go!

Kan du försöka få upp dörren? Jag vill inte stanna här hela dagen. – Czy możesz spróbować otworzyć (odblokować) drzwi? Nie chcę tu być cały dzień.

få ut sin lön – otrzymać pensję

Jag fick ut min lön sista vecka. – Otrzymałam pensję w zeszłym tygodniu.

Jak widzicie, wyrażenia z mają wiele znaczeń, a mój wpis to zaledwie zalążek tego tematu. Jeśli chcielibyście przeczytać drugą część wyrażeń z , dajcie znać w komentarzach! Och, jeszcze na samiutki koniec: słowo oznacza też „niewiele”… Dobra, koniec z tym mętlikiem, mam nadzieję, że wyniesiecie z tego wpisu ciekawe i przydatne informacje, które jutro sprawdzimy razem w quizie! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz.

Pozostałe posty

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #178

Czy osobom potrzebującym tłumacza zostanie odebrane prawo do niego w sytuacjach urzędowych i zdrowotnych? Czy szwedzkie badania nad psychodelikami pomogą w zwalczaniu depresji? I dlaczego kwestia walki o klimat zniknęła ze szwedzkiej debaty wyborczej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, […]

Czytaj więcej