Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 12 sierpnia, 2020

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #9 FÅ

Witam miłośników partikelverb po długiej przerwie! Dziś przyjrzymy się czasownikowi, który sprawia uczniom chyba najwięcej problemów, ze względu na mnogość znaczeń. Jest to czasownik dość intuicyjny, przy pomocy którego spytamy o pozwolenie, powiemy, że coś dostaliśmy, albo, że musieliśmy czekać… już Wam świta, co to za gagatek? Tak, to nasz nieszczęsny , który, mam nadzieję, polubicie po tym wpisie!

Słowem wstępu, żeby rozwiać Wasze wątpliwości: jeżeli po będziemy mieli rzeczownik, to na 99% ten czasownik będzie oznaczał „dostać”.

Jag fick en present. Hår du fått mitt brev? – Dostałam prezent. Czy dostałeś mój list?

Jeżeli natomiast pojawi się tam czasownik, to mamy dwie opcje. Kluczowy jest tu kontekst.

Får man röka här? Får jag prata med herr Svensson? – Czy można/czy jest dozwolone tu palić? Czy mogę porozmawiać z panem Svenssonem?

W powyższych przypadkach pytamy o pozwolenie. Natomiast tu:

Jag fick vänta. Jag fick betala. – Musiałam czekać. Musiałam zapłacić.

Używamy słowa jako musieć. Nie jako – mogłam czekać, mogłam zapłacić. Ale! To nie koniec!

Få höra, få se, få veta oznaczają kolejno: usłyszeć, zobaczyć, dowiedzieć się. Czyli np. jag fick veta att min kompis har ljugit för mig. – dowiedziałam się, że mój kolega mnie okłamał. I wyrażenie, które na pewno Wam się przyda: vi får se – zobaczymy.

Mam nadzieję, że chociaż trochę rozjaśniłam Wam temat. Zajmijmy się teraz przykładami najważniejszych partikelverb z .

få ngn fast – ująć, złapać kogoś; dorwać coś

Jag lovar dig att vi ska få fast vem som gjorde detta. – Obiecuję ci, że złapiemy tego, kto to zrobił.

Jag kan få fast tjänst efter examen. – Mogę załapać się na etat po egzaminie.

få fram – zdobyć; wydobyć

Det tog mig månader att få fram denna information. – Zdobycie tej informacji zajęło mi miesiące.

Att få fram energi är en av de största utmaningarna i dagens samhälle. – Pozyskiwanie/wydobywanie energii jest jednym z największych wyzwań w dzisiejszym społeczeństwie.

Jag kunde inte få fram ett ord. – Nie mogłam wydobyć z siebie ani słowa.

få för sig – wyobrazić sobie, ubzdurać sobie, wpaść na pomysł

Folk kan få för sig att de har löst problemet, men det är inte sant. – Ludzie mogą sobie myśleć, że rozwiązali problem, ale to nieprawda.

Hur kunde hon då få för sig att du skulle ringa…? – Jak mogła sobie ubzdurać, że zadzwonisz…?

få i sig – połykać, przyjmować (np. lekarstwa, witaminy)

få i sig en massa dumheter – łykać głupstwa do głowy

När man håller en lågkaloridiet är det viktigt att få i sig nödvändiga mineraler, vitaminer och protein. – Przy diecie niskokalorycznej jest bardzo ważne, żeby przyjmować potrzebne minerały, witaminy i proteiny.

Han fick i sig en massa dumheter när han hade läst böcker om teorier om en platt jord. – Nałykał się głupot, gdy przeczytał książki o teorii płaskiej ziemi.

få upp – podnieść; rozsupłać, otworzyć

Få upp bron och säkra den! – Podnieście most i zabezpieczcie (zaryglujcie) go!

Kan du försöka få upp dörren? Jag vill inte stanna här hela dagen. – Czy możesz spróbować otworzyć (odblokować) drzwi? Nie chcę tu być cały dzień.

få ut sin lön – otrzymać pensję

Jag fick ut min lön sista vecka. – Otrzymałam pensję w zeszłym tygodniu.

Jak widzicie, wyrażenia z mają wiele znaczeń, a mój wpis to zaledwie zalążek tego tematu. Jeśli chcielibyście przeczytać drugą część wyrażeń z , dajcie znać w komentarzach! Och, jeszcze na samiutki koniec: słowo oznacza też „niewiele”… Dobra, koniec z tym mętlikiem, mam nadzieję, że wyniesiecie z tego wpisu ciekawe i przydatne informacje, które jutro sprawdzimy razem w quizie! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz.

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej