Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 14 sierpnia, 2019

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #3 GE

Zastanawialiście się kiedyś nad tym, jak wiele znaczeń może mieć jeden czasownik? Gdy pomyślimy o czasowniku „dać”, możemy go użyć do powiedzenia „dać za wygraną”, „dać komuś popalić”, czy „poddać się”… Po szwedzku ten sam czasownik, ge, też ma mnóstwo ciekawych i przedziwnych znaczeń, tak więc nie przedłużając, zapraszamy do trzeciej odsłony partikelverb!

Zaczniemy od prostych, dość intuicyjnych dla Polaków zastosowań tego czasownika.

Podstawowym znaczeniem ge jest oczywiście dać, dawać.

Jag vet inte vad jag kan ge min pojkvän i julklapp. –Nie wiem, co mogę dać mojemu chłopakowi pod choinkę.

W sensie bardziej metaforycznym – wyprawić.

Kungen gav en stor bankett.– Król wyprawił duży bankiet.

Podobnie jak po polsku, za pomocą ge rozmawiamy o cenie.

Hur mycket gav du för din nya lägenhet? –Ile dałaś za twoje nowe mieszkanie?

I znowu, podobnie jak po polsku: przynosić rezultaty.

Jag tror inte att terapin har gett honom någonting.-Nie wydaje mi się, żeby terapia mu coś dała/przyniosła rezultaty.

Z czasownikiem ge możemy też być na maxa romantykami i oddać za kogoś życie:

Han älskade sin fru så mycket att han var beredd att ge sitt liv för henne.– Tak bardzo kochał swoją żonę, że był gotowy oddać za nią życie.

To teraz czas na mniej oczywiste wyrażenia z różnymi małymi słówkami.

Ge sig iväg – ruszyć

Min bästa vän gav sig iväg på segeläventyr!-Mój najlepszy przyjaciel wyruszył w żeglarską przygodę!

Ge upp – poddać się (jak angielskie give up), a także: wydać z siebie np. krzyk, które możemy też wyrazić za pomocą ger till.

Efter att ha arbetat tre år på projektet som inte var intressant för mig, gav jag upp. Jag ville göra något annat. – Po trzech latach pracy nad projektem, który nie był dla mnie ciekawy, poddałam się. Chciałam zrobić coś innego.

När hon såg en varg utanför sitt hus, gav hon upp/till ett skrik. Hon var livrädd.– Gdy zobaczyła wilka przed swoim domem, krzyknęła/wydawała z siebie krzyk. Była przerażona.

Ge upp andan to natomiast wyzionąć ducha, umrzeć. To wyrażenie kojarzone jest m.in. z Biblią:

Sedan gav Abraham upp andan och dog i god ålder, gammal och tillfreds, och samlades till sitt folk. –Później Abraham wyzionął ducha i umarł w dobrym wieku, stary i pełen zadowolenia, i został przyłączony do swego ludu.

Coś, co osoby anglojęzyczne na pewno skojarzą, to wyrażenie ta något för givettake something for granted – czyli brać coś za pewnik.

Vi ska lära oss att vara nöjda med det vi har och inte ta något för givet.– Musimy nauczyć się być zadowolonymi z tego, co mamy, i nie brać niczego za pewnik.

Ge igen to zemścić się, oddać.

Önskan att ge igen kan vara väldigt stor, men vi ska inte bete oss som de som gjorde oss illa.– Pragnienie odwetu może być bardzo silne, ale nie powinniśmy się zachowywać jak ci, którzy nas skrzywdzili.

Ge igen med samma mynt to rozwinięcie powyższego – dosłownie „oddać tą samą monetą”, czy oddać pięknym za nadobne.

Eftersom han blev bedragen av sin bästa vän, ville han ge igen med samma mynt så att vännen också skulle lida. – Ponieważ został oszukany przez swojego najlepszego przyjaciela, chciał mu odpłacić tym samym, aby przyjaciel również cierpiał.

Ge efter to przestać mówić nie, przestać się opierać.

Hans vänner försökte övertyga honom att börja ett nytt jobb och sluta lata sig. Han var mycket skeptisk i början men till sist gav han efter och började jobba på Volvo.-Jego przyjaciele próbowali go przekonać, żeby zaczął nową pracę i przestał się lenić. Na początku był bardzo sceptyczny, ale w końcu przestał się opierać i zaczął pracę w Volvo.

Ge sig på oznacza rzucić się na kogoś z pięściami albo zacząć go mocno krytykować, tudzież zacząć robić coś zupełnie nowego.

Det är fegt att ge sig på någon svagare än man själv.-Rzucenie się na kogoś słabszego od nas jest tchórzostwem.

I september ska jag ge mig på ett nytt projekt. –We wrześniu zacznę nowy projekt.

Na koniec mamy dla Was ciekawe, mocno potoczne wyrażenie, które znajdziecie m.in. w piosence Jag ger fan i allt Eddiego Meduzy.

Ge attan/tusan/katten/sjutton/fan i ngt – mieć coś gdzieś (tudzież w pewnej części ciała).

Jag ger fan i allt, jag är så trött på alla dessa dumheter.-Mam wszystko gdzieś (wulgarne), jestem już zmęczony tymi wszystkimi głupotami.

Ufff, zmęczyliście się natłokiem informacji? Ge inte upp! 😀 Znacie inne wyrażenia z ge? Używacie którychś z tych, które Wam dziś przedstawiliśmy? Dajcie znać w komentarzach! Do zobaczenia w jutrzejszym quizie sprawdzającym Waszą wiedzę!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #158

Jakich zawodów potrzeba w Szwecji więcej? Czy reklamy na platformach streamingowych mają szansę przetrwać? Jakie badania nad spektrum autyzmu prowadzone są w Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #159 Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Nigdy w życiu! To puste słowa! Białe kłamstwo, ściany mają uszy – wiesz, jak te idiomy brzmią po szwedzku? Masz ochotę sprawdzić się w naszym quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

Ogarnij idiomy z Humlą! #1

Hej! Dostałam od kogoś z Was komentarz z prośbą o wpis na temat idiomów. Zanim osoby początkujące wyłączą bloga, ważna sprawa – idiomy są bardzo ważną częścią nauki języka na wyższym poziomie, świadczą o naszej płynności językowej i obeznaniu w kulturze. Ale nie oznacza to, że zaczynając naukę szwedzkiego powinniśmy idiomów unikać! Zwłaszcza, gdy macie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #157

Czy Szwecja wstąpi do NATO? Jak możesz zaoszczędzić na śniadaniu? Czy przeskakiwanie między językami u nowo przybyłych do Szwecji dzieci to zaleta, czy wada? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #158 Ogarniamy słówka z piosenki ABBY Waterloo!

Waterloo – jag är besegrad, nu ger jag mig….! Czy z ABBĄ warto się uczyć nowych słówek? Oczywiście, że tak! Dziś mała powtórka ze słownictwa z Waterloo właśnie. Zaczynamy!

Czytaj więcej

Śpiewaj z Humlą! #4 – Waterloo

Hejsan! Witam gorąco wszystkich fanów śpiewania szwedzkich hitów pod prysznicem! Tak się składa, że jesteśmy w trakcie eurowizyjnego tygodnia, co jest idealnym pretekstem do wspomnienia pierwszej wygranej Szwecji. Chodzi oczywiście o zespół ABBA i ich kultowe Waterloo z 1974. I pewnie pomyślicie – chwila, przecież z tej piosenki nie nauczymy się szwedzkiego. Wręcz przeciwnie! ABBA […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #156

Kto będzie w tym roku reprezentował Szwecję na Eurowizji? Muzykę którego szwedzkiego zespołu wykorzysta opera w Malmö? I jak w łatwy sposób wyliczyć wpływ wakacyjnego wyjazdu na klimat?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #157 Ogarniamy, jak to powiedzieć inaczej?

URSINIG, NÖDVÄNDIG, URVAL, IGEN – wiesz już, jak to powiedzieć w inny sposób? Masz ochotę się sprawdzić? Zrób w takim razie quiz i sam/a się przekonaj! A jeśli wolisz jeszcze wcześniej powtórzyć słówka, to zapraszamy na nasz kolejny wpis o synonimach.

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #11

Witajcie, miłośnicy synonimów, którzy chcą wzbogacić swoje zaawansowane słownictwo! Dziś już po raz jedenasty przedstawię Wam siedem być może nowych dla Was słów, oraz pasujące do nich synonimy. Przygotujcie więc coś do notowania, zaczynamy!  1. Europaparlamentet har ÅNYO uttryckt sitt stöd för Galileoprojektet. – Parlament  Europejski ponownie wyraził swoje poparcie dla programu Galileo. Europaparlamentet har […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #155

Czy młodzież jeździ w Szwecji komunikacją miejską za darmo? Dlaczego w Szwecji zamyka się tyle bibliotek? I czy stan zdrowia psychicznego człowieka można wyczytać z krwi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #156 Ogarniamy falska vänner! #2

Czy przyprawiliśmy Was już o mętlik w głowie kolejną porcją fałszywych przyjaciół w szwedzkim? Macie ochotę powtórzyć, co tak naprawdę znaczy po szwedzku kind, smäll, kiss, dricks i hugga? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Ogarniamy falska vänner #2!

Witajcie w drugiej części serii o fałszywych przyjaciołach – słówkach, które brzmią i wyglądają łudząco podobnie do wyrazów znanych nam z innych języków, ale znaczą coś kompletnie innego. Omówiliśmy poprzednio takie słówka, jak slut, fart, czy bra. Dziś przychodzę do Was z nową porcją słów wywołujących zabawne nieporozumienia. Być może uratuję Was od epickiego faux […]

Czytaj więcej