Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 17 lipca, 2019

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #2 GÅ

Ci z Was, którzy jeżdżą albo mieli okazję przejechać się sztokholmskim metrem, zapewne po jakimś czasie są w stanie wyklepać z pamięci: Nästa: T-centralen. Tänk på avståndet mellan vagn och plattform när du stiger av. Pamiętam, że podczas studiów w Szwecji, nawet moi znajomi nieznający ani słowa po szwedzku, recytowali tę formułkę. Czy wiecie, że stiger av, czyli wysiadać, możemy zamienić na går av? Tak, går nie oznacza jedynie „iść”, przy pomocy naszych ulubionych „małych słówek”, czyli partykuł, może diametralnie zmienić swoje znaczenie. Zaciekawiliśmy Was? Zapraszamy zatem na drugą część partikelverb! W roli głównej występuje jeden z podstawowych i najważniejszych szwedzkich czasowników: går.

Podobnie jak w poprzednim artykule o czasowniku står, pokażemy Wam różne zastosowania går, zarówno jako partikelverb z akcentowanym słówkiem, jak i po prostu wyrażenie idiomatyczne.

Możemy kogoś spytać, jak mu idzie w nowej pracy, dokładnie tak, jak po polsku:

Hur går det för dig på det nya jobbet?

Jeżeli chcemy powiedzieć, że coś da się zrobić (czy że coś idzie zrobić), również możemy posłużyć się går:

Det går att läsa den här lilla texten om du tar på dig glasögonen. – Da radę (idzie) przeczytać ten mały tekst, jeśli założysz okulary.

To, co jest w szwedzkim bardzo ważne, to fakt, że człowiek åker buss, ale za to bussen går. Można to zastosować do innych środków transportu, tåget går, bilen går, båten går, etc.

Możemy także powiedzieć, że film leci w kinie:

Avengers går på bio ikväll. – Avengers lecą dziś wieczorem w kinie.

Gå på znaczy też np. iść do kina – gå på bio, iść do teatru – gå på teater, iść do opery – gå på opera, iść do restauracji – gå på restaurang, etc.

Gå på ma też mniej oczywiste znaczenia. Można też używać np. do mówienia o cenach.

Klänningen gick på 300 kronor. – Sukienka kosztowała (poszła za) 300 koron.

Gå på! – dalej, prędzej!

Gå an używamy, gdy coś wypada albo pasuje. Np. det går an – to ujdzie, to przejdzie.

Gå bort używamy, by mówić o pójściu w gości, ale też… o śmierci.

De ska gå bort till sina föräldrar på lördag. – Oni idą w gości do swoich rodziców w sobotę.

Hennes farmor gick bort ifjol. – Jej babcia zmarła/odeszła rok temu.

Gå ihop to natomiast :

1. Połączenie czegoś – Hans företag ska gå ihop med någon utländsk firma. – Jego  przedsiębiorstwo połączy się z jakąś zagraniczną firmą.

2. Wiązać koniec z końcem – Jag har det svårt att få ekonomin att gå ihop. – Ciężko mi wiązać koniec z końcem.

3. Dobrze funkcjonować razem – Jag och min flickvän går bra ihop. – Ja i moja dziewczyna dobrze razem funkcjonujemy.

Gå med på något oznacza zgodzić się na coś.

Vi gick med på hans förslag – Zgodziliśmy się na jego propozycję.

Gå igen ma trzy znaczenia:

1.Powtarzać się – Historian går igen. – Historia się powtarza.

2. Zamykać się: Dörren går igen och nyckeln är kvar där inne. – drzwi się zamykają, a klucz wciąż jest w środku.

3.Straszyć, nawiedzać – På slottet finns det två vita fruar som går igen. – Na zamku są dwie białe damy, które straszą.

Gå av to, jak już wspomniałam we wstępie, wychodzić, np. z autobusu, metra czy tramwaju. Zamiennie możemy używać stiga av.

Gå av bussen på nästa station. – wysiądź z autobusu na następnej stacji.

Nasz wpis jest zaledwie zalążkiem tematu, gdyż szwedzkie czasowniki uwielbiają te wszystkie „małe” słówka – partykuły 😉. Nie przedłużając jednak, zachęcamy Was do przyswojenia tych powyższych, naszym zdaniem, bardzo przydatnych wyrażeń i do wzięcia udziału w naszym jutrzejszym quizie. Jeżeli dobrze Wam pójdzie, to przejdziecie do historii – gå till historien – mistrzów naszych quizów! 😀 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie gry komputerowe

Witam serdecznie miłośników gier komputerowych! Bez względu na to, czy gracie regularnie i jesteście na czasie z nowościami, czy też Wasza przygoda z graniem ogranicza się do Pasjansa, dzisiejszy wpis z pewnością Was zainteresuje! 😊 Pewnie wiedzieliście już, że super popularny Minecraft został stworzony przez Szwedów, ale może nie mieliście pojęcia, że Candy Crush Saga […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #168

Czy w Szwecji zaczyna brakować wody? Dlaczego gwałtownie wzrastają ceny podwynajmu? I co szwedzkie gospodarstwa domowe robią z plastikiem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język […]

Czytaj więcej

Quiz #169 Ogarniamy fałszywych przyjaciół w szwedzkim! #3

Czy Wam też mylą się termin i semester i chcecie je tłumaczyć prosto z polskiego? A jak słyszycie stol, to myślicie o stole? Fałszywych przyjaciół w szwedzkim nie brakuje. Zróbmy sobie więc małą powtórkę w quizie!

Czytaj więcej