Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 17 lipca, 2019

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #2 GÅ

Ci z Was, którzy jeżdżą albo mieli okazję przejechać się sztokholmskim metrem, zapewne po jakimś czasie są w stanie wyklepać z pamięci: Nästa: T-centralen. Tänk på avståndet mellan vagn och plattform när du stiger av. Pamiętam, że podczas studiów w Szwecji, nawet moi znajomi nieznający ani słowa po szwedzku, recytowali tę formułkę. Czy wiecie, że stiger av, czyli wysiadać, możemy zamienić na går av? Tak, går nie oznacza jedynie „iść”, przy pomocy naszych ulubionych „małych słówek”, czyli partykuł, może diametralnie zmienić swoje znaczenie. Zaciekawiliśmy Was? Zapraszamy zatem na drugą część partikelverb! W roli głównej występuje jeden z podstawowych i najważniejszych szwedzkich czasowników: går.

Podobnie jak w poprzednim artykule o czasowniku står, pokażemy Wam różne zastosowania går, zarówno jako partikelverb z akcentowanym słówkiem, jak i po prostu wyrażenie idiomatyczne.

Możemy kogoś spytać, jak mu idzie w nowej pracy, dokładnie tak, jak po polsku:

Hur går det för dig på det nya jobbet?

Jeżeli chcemy powiedzieć, że coś da się zrobić (czy że coś idzie zrobić), również możemy posłużyć się går:

Det går att läsa den här lilla texten om du tar på dig glasögonen. – Da radę (idzie) przeczytać ten mały tekst, jeśli założysz okulary.

To, co jest w szwedzkim bardzo ważne, to fakt, że człowiek åker buss, ale za to bussen går. Można to zastosować do innych środków transportu, tåget går, bilen går, båten går, etc.

Możemy także powiedzieć, że film leci w kinie:

Avengers går på bio ikväll. – Avengers lecą dziś wieczorem w kinie.

Gå på znaczy też np. iść do kina – gå på bio, iść do teatru – gå på teater, iść do opery – gå på opera, iść do restauracji – gå på restaurang, etc.

Gå på ma też mniej oczywiste znaczenia. Można też używać np. do mówienia o cenach.

Klänningen gick på 300 kronor. – Sukienka kosztowała (poszła za) 300 koron.

Gå på! – dalej, prędzej!

Gå an używamy, gdy coś wypada albo pasuje. Np. det går an – to ujdzie, to przejdzie.

Gå bort używamy, by mówić o pójściu w gości, ale też… o śmierci.

De ska gå bort till sina föräldrar på lördag. – Oni idą w gości do swoich rodziców w sobotę.

Hennes farmor gick bort ifjol. – Jej babcia zmarła/odeszła rok temu.

Gå ihop to natomiast :

1. Połączenie czegoś – Hans företag ska gå ihop med någon utländsk firma. – Jego  przedsiębiorstwo połączy się z jakąś zagraniczną firmą.

2. Wiązać koniec z końcem – Jag har det svårt att få ekonomin att gå ihop. – Ciężko mi wiązać koniec z końcem.

3. Dobrze funkcjonować razem – Jag och min flickvän går bra ihop. – Ja i moja dziewczyna dobrze razem funkcjonujemy.

Gå med på något oznacza zgodzić się na coś.

Vi gick med på hans förslag – Zgodziliśmy się na jego propozycję.

Gå igen ma trzy znaczenia:

1.Powtarzać się – Historian går igen. – Historia się powtarza.

2. Zamykać się: Dörren går igen och nyckeln är kvar där inne. – drzwi się zamykają, a klucz wciąż jest w środku.

3.Straszyć, nawiedzać – På slottet finns det två vita fruar som går igen. – Na zamku są dwie białe damy, które straszą.

Gå av to, jak już wspomniałam we wstępie, wychodzić, np. z autobusu, metra czy tramwaju. Zamiennie możemy używać stiga av.

Gå av bussen på nästa station. – wysiądź z autobusu na następnej stacji.

Nasz wpis jest zaledwie zalążkiem tematu, gdyż szwedzkie czasowniki uwielbiają te wszystkie „małe” słówka – partykuły 😉. Nie przedłużając jednak, zachęcamy Was do przyswojenia tych powyższych, naszym zdaniem, bardzo przydatnych wyrażeń i do wzięcia udziału w naszym jutrzejszym quizie. Jeżeli dobrze Wam pójdzie, to przejdziecie do historii – gå till historien – mistrzów naszych quizów! 😀 Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej