Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 24 września, 2019

Kommer att, ska eller presens? W końcu ogarnę ten czas przyszły!

Odkąd uczysz się szwedzkiego, pewnie nie raz na Twojej drodze pojawiło się już to zbijające z tropu pytanie, kommer att czy ska? I skąd wiadomo kiedy którego użyć? I co z tym wszystkim wspólnego ma presens? No właśnie! Pytań jest sporo, czas je więc wyjaśnić.

Jeśli na Twojej drodze pojawiło się kommer att i ska, to zapewne jesteś już przy czasie przyszłym. I zanim zaczniesz myśleć nad tym którą wersję tego czasu wybrać, przyjmij radę, która ułatwi Ci komunikację w języku szwedzkim JUŻ NA ZAWSZE.

Jeśli po prostu, najzwyczajniej w świecie, chcesz poinformować swojego rozmówcę o tym, że coś wydarzy się w przyszłości i w dodatku jesteś tak precyzyjna/y, że podajesz określenie czasowe wskazujące na tą przyszłość, np. nästa vecka albo  på fredag, albo i höst. TO POWIEDZ TO W CZASIE TERAŹNIEJSZYM czyli presens. Tak! Dobrze widzisz! W CZASIE TERAŹNIEJSZYM. To najlepszy i najbardziej neutralny w przekazie sposób poinformowania kogoś o tym, że coś się wydarzy w przyszłości.

Jag åker till Danmark på fredag. – Jadę w piątek do Danii.

Jag börjar ett nytt jobb nästa vecka. – Zaczynam w przyszłym tygodniu nową pracę.

Jag flyttar till Warszawa i höst. – Przeprowadzam się tej jesieni do Warszawy.

Używając czasu teraźniejszego presens przekazujesz suche neutralne informacje.

Jeśli natomiast w tych samych informacjach chcesz jednocześnie podkreślić, że to jest Twój plan, zamiar, to TY decydujesz i czynność w pełni jest zależna od ciebie użyj SKA.

Jag ska åka till Danmark på fredag. – Pojadę w piątek do Danii/ Mam zamiar jechać w piątek do Danii.

Jag ska börja ett nytt jobb nästa vecka. – Zacznę nową pracę w przyszłym tygodniu./ Mam plan zacząć nową pracę w przyszłym tygodniu.

Jag  ska flytta till Warszawa i höst. – Przeprowadzę się tej jesieni do Warszawy. W planie mam przeprowadzkę do Warszawy tej jesieni.

Po polsku różnica jest prawie żadna. Zwłaszcza jeśli spojrzy się na pierwszą wersję tłumaczenia zdań ze ska. Po szwedzku natomiast różnica jest ZASADNICZA.  Używając ska, tracisz neutralność w swoich wypowiedziach.

Jak widzisz wszystkie przykłady, które wybrałam do zobrazowania użycia ska są z JAG. Bo jeśli już ska używać bezpiecznie, to prawie zawsze i wyłącznie opowiadając o sobie. Wtedy zachowujemy regułę opowiadania o planach.

Jeśli natomiast ska użyjemy z DU, to sprawa zmienia się diametralnie i nagle z opowiadania o planach i zamiarach, zaczynamy się szarogęsić  i wydawać polecenia.

Du ska inte tro du är bättre än vi. – Niech ci się nie wydaje, że jesteś lepszy od nas. ( Jantelagen).

Du ska sitta tyst när jag pratar. – Siedź cicho, gdy ja mówię.

Jak widzisz, nie będziemy najmilsi używając ska w stosunku od kogoś innego niż my sami.

A co z kommer att? Kiedy możesz użyć kommer att?

Gdy opowiadasz o naturalnym procesie, który zachodzi bez Twojego wpływu, logicznej konsekwencji wynikającej z przebiegu rzeczy oraz prognozie. Podmiot z zdaniu z kommer att nie decyduje ani nie planuje.

Du kommer att bli sjuk om du inte klär på dig. – Będziesz chory, jak się nie ubierzesz. (logiczna konsekwencja).

Maten kommer att bli kall om du inte äter den nu.- Jedzenie wystygnie, jeśli nie zaczniesz jeść teraz. ( naturalny proces).

Arbetslösheten  kommer att sjunka. – Bezrobocie spadnie. (prognoza).

W żadnej z tych sytuacji podmiot w zdaniu nie ma wpływu na to co się dzieje.

Jak widzisz, w podanych powyżej przykładach z kommer att  opisujemy raczej tego, co się dzieje wokół nas niż to co robimy sami.

I to jest dobra zasada do zapamiętania.

Ska jest bardziej skierowane na samego mówiącego, kommer att natomiast na otaczający świat.

Jest jednak jeden przypadek, w którym kommer att odnosi się bezpośrednio do mówiącego i często wprowadza zamęt w głowach uczących się. Jaki? UCZUCIA! No pewnie, że tak! Cóż innego wprowadziłoby taki zamęt!

Pamiętaj, żeby opowiadając o uczuciach swoich i innych ludzi używać kommer att.

Jag kommer att sakna dig när du är borta.  – Będę za Tobą tęsknić, gdy wyjedziesz.

Han kommer att gråta om hon lämnar honom. – On będzie płakał, jeśli ona go zostawi.

Hon kommer att bli arg, när hon får veta om allt.  – Ona będzie zła, jak się o tym dowie.

Nad uczuciami nie zapanujesz! Więc nie ma mowy, aby mogło tu wystąpić skaJ

I jak? Rozjaśniło się trochę w głowie? No to dorzucam jeszcze na koniec małą bombkę!

SKĄD W KOMENTARZACH, KTÓRE POJAWIAJĄ SIĘ CZĘSTO NA FORACH JĘZYKOWYCH, ZWŁASZCZA WŚRÓD OSÓB, KTÓRE UCZYŁY SIĘ W SZWECJI WYSTĘPUJE DOKŁADNIE ODWROTNE TŁUMACZENIE UŻYCIA SKA I KOMMER ATT?

Długo zastanawiałam się, czy w ogóle napisać ten ostatni fragment. Bo niestety istnieje duuuuża szansa, że namiesza Ci on w głowie NA AMEN!

Ale co tam! Jakby co, to pamiętaj, że wszystko przed ostatnim pytaniem pisanym wielkimi literami to ŚWIĘTA PRAWDA,  a już po to moje domniemania. A po 15 latach w uczenia myślę, że mogę sobie na nie pozwolić. J

Pamiętasz jak we wcześniejszym punkcie o kommer att pisałam, że to niezależny od nas naturalny proces, logiczna konsekwencja oraz prognoza? – Jak myślisz, jakie jest prawdopodobieństwo, że jedzenie wystygnie, jeśli go nie zjesz ( maten kommer att bli kall om du inte äter den)? No raczej 100%.  A czy jeśli sobie zaplanujesz, że w piątek masz zamiar pojechać do Danii (  du ska åka till Danmark på fredag), to może się zdarzyć, że nie pojedziesz? PEWNIE, ŻE TAK!

Więc co jest pewniejsze? Kommer att czy ska? Dla Szweda to co wynika z jakiegoś procesu i konsekwencji, dla nas Polaków, często to co sobie zaplanujemy. Różnice kulturowe dopadły gramatykę!

I wszystko byłoby dobrze, gdyby używać tych form w odpowiednich przykładach. A to niestety nie przychodzi nam już tak łatwo.

Więc na koniec po zapamiętajcie: naturalny proces, logiczna konsekwencja, prognoza – tu używajcie kommer att.  Plan i zamiar – to SKA.

A do zwykłego opisywania tego co ma się wydarzyć w konkretnym czasie, o którym dodatkowo wspominacie – PRESENS PANIE PRESENS!

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej