Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 7 października, 2020

Jak to powiedzieć inaczej? #4

Hejsan! Jesień już na poważnie do nas przyszła i ciężko się do czegokolwiek zmotywować. Ale może w przerwie między jedną fiką, a drugą, znajdziecie chwilę na Wasz ulubiony język? 😊 Dzisiaj wracamy do synonimów w nieco luźniejszym wpisie z krótszymi zdaniami. Tak, żeby nas nie przeciążyć w te chłodne, deszczowe dni. Zaczynamy!

1. Han har FÖRTROENDE för mig. – On ma dla mnie (wobec mnie) zaufanie.

Han LITAR PÅ mig. – On mi ufa.

Jak widzicie oba zdania znaczą w zasadzie to samo, ale w pierwszym używamy rzeczownika, a w drugim czasownika. Zawsze pamiętajcie, jaką częścią mowy jest dane słowo, bo od tego zależy, czy nie musimy jakoś zmodyfikować zdania (np. dodać „har” w pierwszym zdaniu).

2. De BEVITTNADE händelsen. – Oni poświadczyli zdarzenie/ byli świadkami zdarzenia.

BEVITTNA ściśle wiąże się ze słowem VITTNE:

De var VITTNEN till händelsen. – Oni byli świadkami wydarzenia.

Ważne jest to, że VITTNE to jedno z nielicznych szwedzkich słów, opisujących ludzi, które ma rodzaj ETT. Innymi takimi słowami są  np. ETT OFFER (ofiara), ETT BARN (dziecko), ETT SYSKON (rodzeństwo). Słowo VITTNE możemy też zastąpić bardziej ogólnym:

De var ÅSKÅDARE till händelsen. – Oni byli widzami wydarzenia.

Słowo to jest na tyle ogólne, że możemy je użyć, aby opisać widownię w kinie, teatrze, na koncercie. W skrócie: ÅSKÅDARE to po prostu ktoś, kto coś widzi/ogląda (SKÅDAR).

3. Vad vill du UPPNÅ? – Co chcesz osiągnąć?

Być może kojarzycie słowo , które znaczy ”dosięgnąć”. Możemy go jednak też używać w bardziej metaforycznym znaczeniu, np. Jag vill NÅ mitt mål. Chcę osiągnąć mój cel. UPPNÅ i będą więc czasem działać jak synonimy.

Vad EFTERSTRÄVAR DU? – Do czego dążysz?

Vad STRÄVAR du EFTER? – Do czego dążysz/za czym podążasz?

Jak widzicie, obie konstrukcje składają się w zasadzie z tych samych słów, z tym że raz są złączone z czasownikiem, a raz nie. Oba te czasowniki różnią się w zasadzie tylko budową. Jeżeli chcielibyśmy powiedzieć „dążę do dobrej pracy”, to użylibyśmy ich w ten sposób:

Jag EFTERSTRÄVAR ett bra jobb / att ha ett bra jobb.

Jag STRÄVAR EFTER ett bra jobb / att ha ett bra jobb.

4. De har flera PRIVILEGIER (ETT PRIVILEGIUM). – Mają wiele przywilejów.

A to dopiero dziwne słowo! PRIVILEGIUM nie brzmi nawet jak szwedzkie słowo. Brzmi tak jakoś… łacińsko? W szwedzkim mamy niewiele słów z końcówką –UM, ale większość z nich obowiązuje prosta zasada: te słowa mają rodzaj ETT, a w liczbie mnogiej –UM zamienia się w –ER. Stąd np. ETT MUSEUMMUSEER, ETT GYMNASIUMGYMNASIER, czy właśnie ETT PRILIVEGIUMPRIVILEGIER. Już nie takie straszne, prawda? 😊 Ale wróćmy do synonimów.

De har flera FÖRMÅNER. – Oni mają wiele przywilejów/korzyści.

De har stor NYTTA (av det). – Oni mają dużą korzyść (z tego).

5. Han är FÖRTVIVLAD. – On jest zrozpaczony.

W liczbie mnogiej – FÖRTVIVLADE, jeśli nie wiecie czemu, odświeżcie sobie mój wpis o perfekt particip 😊

Han är DJUPT OLYCKLIG. – On jest głęboko nieszczęśliwy.

6. Jag ska ÖVERVÄGA ditt förslag. – Rozważę/rozpatrzę twoją propozycję.

Jag ska TÄNKA IGENOM ditt förslag noga. – Przemyślę dokładnie twoją propozycję.

Ok, to teraz przerwa na fikę 😊 Uczcie się pilnie i koniecznie zajrzyjcie jutro do naszego quizu i podzielcie się swoim wynikiem! Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej