Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 29 kwietnia, 2020

Jak to powiedzieć inaczej? #1

Hejsan! Jeżeli jesteście z nami na bieżąco, na pewno widzieliście nasze quizy związane z synonimami w szwedzkim. Część czytelników pytała, czy pisaliśmy już bloga na ten temat. Od dziś możemy powiedzieć, że tak!:) Ten wpis jest kierowany głównie do osób, które mają już mocną bazę w szwedzkim i wchodzą na poziom średniozaawansowany. Ale, oczywiście, zapraszamy do lektury wszystkich ciekawych. Ruszamy z pierwszą odsłoną „ Jak to powiedzieć inaczej? Czyli hur kan du säga det på ett annat sätt?”!

  1. Zaczynamy od neutralnego czasownika .

Många människor DOG i andra världskriget. – Wielu ludzi zginęło w drugiej wojnie światowej.

Skorzystamy teraz z czasownika OMKOMMA, którego używamy najczęściej w kontekście śmierci wskutek wypadku czy katastrofy naturalnej. Z tym czasownikiem możemy użyć przyimka i albo vid.

Många människor OMKOM i andra världskriget.

2. Vad är SYFTET med det? – Co to ma na celu?

Słowa SYFTE często używamy w związku z badaniami naukowymi, czy artykułami. Jeżeli pisaliście pracę dyplomową po szwedzku, to na pewno musieliście coś wspomnieć o SYFTE (ja musiałam😊). Możemy to słówko z powodzeniem zamienić na:

Vad är AVSIKTEN med det?

Jeśli chcecie utworzyć zdania informujące z tym słowami, to już widzicie, że łączą się z przyimkiem med – czyli syftet med ngt/avsikten med ngt.

3. Avtalet gäller BÅDA PARTER. – Umowa dotyczy obu stron.

Możemy użyć w zamian jednego, bardzo fajnego słowa:

Avtalet är ÖMSESIDIG. -Umowa jest obustronna.

Oczywiście, ÖMSESIDIG jest przymiotnikiem i odmienia się regularnie. Możemy mówić o ömsesidigt förtroende czy ömsesidig respekt.

4. Tänker du LÄMNA mig? – Zamierzasz mnie zostawić?

Albo jeszcze dosadniej:

Tänker du ÖVERGE mig? – Zamierzasz mnie porzucić?

Lämna będzie bardziej neutralne, bo możemy np. lämna ett meddelande. Överge to już mocne słowo, używamy go, jeśli ktoś kogoś lub coś porzucił na dobre, albo jeśli ktoś czuje się porzucony – hon känner sig övergiven.

5. Man brukar ha FÖRDOMAR om saker man inte känner. – Zwykle ma się uprzedzenia do rzeczy, których się nie zna.

Man brukar ha FÖRUTFATTADE MENINGAR om saker man inte känner. – Zwykle ma się uprzedzenia do rzeczy, których się nie zna. Dosłownie: wcześniej wyrobione zdanie.

6. Du TRÖTTAR UT dig i onödan. – Zamęczasz się na próżno.

Du ANSTRÄNGER dig i onödan. – Wysilasz się na próżno.

7. Jag vill tacka dig för din INSTATS. – Chcę ci podziękować za twój wkład.

Jag vill tacka dig för ditt BIDRAG. – Chcę ci podziękować za twój wkład.

Oba słowa znaczą wkład, udział, natomiast bidrag możemy też rozumieć jako zasiłek.

8. ÅSKÅDARNA hade svårigheter att se vad som pågick på scenen på grund av dålig belysning. – Widzowie mieli trudności z zobaczeniem, co działo się na scenie, ze względu na złe oświetlenie.

PUBLIKEN hade svårigheter att se vad som pågick på scenen på grund av dålig belysning. – Publiczność miała trudności z zobaczeniem, co działo się na scenie, ze względu na złe oświetlenie.

Jak widzimy, åskadare możemy używać zarówno w liczbie pojedynczej, jak i mnogiej, natomiast publik tylko jako rzeczownik zbiorowy, podobnie jak w polskim.

9. Man ska lyssna på sitt SAMVETE. – Należy słuchać swojego sumienia.

Man ska lyssna på sin INRE RÖST.– Należy słuchać swojego sumienia (wewnętrznego głosu).

Różnicę widzimy gołym okiem. Samvete możemy też użyć na zasadzie wyrzutów sumienia: jag har dåligt samvete. Inre röst już tak nie użyjemy.

10. De vill BEGRÄNSA våra rättigheter. – Oni chcą ograniczyć nasze prawa.

De vill INSKRÄNKA våra rättigheter. – Oni chcą ograniczyć nasze prawa.

Inskränka ma nieco szersze tłumaczenie – może oznaczać ograniczać, ale też zmniejszać, redukować, czy umniejszać.

Na dziś wystarczy 😊 Mam nadzieję, że ten wpis pomoże Wam w rozwijaniu słownictwa i pisaniu bogatych językowo tekstów. Jeżeli jesteście głodni synonimów, korzystajcie ze szwedzkiej strony synonymer.se , a ja za jakiś czas wrócę do Was z kolejną porcją synonimów. Widzimy się w jutrzejszym quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej