Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 grudnia, 2019

Jag lägger boken eller jag ligger boken…? W końcu się tego nauczysz!

Czy czujecie bezsilność, gdy po raz któryś myli Wam się sätta z sitta? Nie rozumiecie, dlaczego mówimy jag lägger boken på bordet, ale już nie jag ligger boken? O co w tym wszystkim chodzi? Czy te czasowniki tylko wyglądają tak podobnie, czy wiążą się z sobą bardziej, niż nam się wydaje? Witajcie w świecie transitiva i intransitiva verb!

Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie to jeden z tematów, który najbardziej spędza nam sen z powiek. Te szwedzkie różnią się od polskich – w polskim czasowniki przechodnie mają zarówno stronę bierną, jak i czynną (np. czesać / jest czesany), a nieprzechodnie tylko czynną (jechać / jest jechany już nie bardzo J). W szwedzkim wszystko zależy od tego, czy czasownik potrzebuje dopełnienia (objekt), czy nie. Już tłumaczymy.

Możemy powiedzieć samo jag ligger jako zdanie: leżę. Ale jeśli już chcemy użyć lägger, to musimy dodać coś po, nie możemy napisać samego „Jag lägger.” (ja kładę.). Tak więc po szwedzku czasowniki nieprzechodnie to takie, które nie potrzebują dopełnienia, a przechodnie to te, które dopełnienie mają. Dopełnienie to ta osoba czy rzecz, na której wykonujemy czynność – budzimy syna, sta wiamy rower, itp. Ale już jeśli powiemy leżę w łóżku, to „w łóżku” nie jest dopełnieniem. Po prostu leżymy, ta czynność leżenia „dzieje się” tylko nam, łóżko jest miejscem.  Nadążacie?

W poniższej tabelce z parami najbardziej popularnych transitiva i intransitiva możecie dostrzec pewną prawidłowość.

Jak widzicie, czasowniki przechodnie, transitiva, w zasadzie zawsze mają ä albo ö, podczas gdy nieprzechodnie przeważnie dysponują samogłoskami, które rozpoznajemy w polskim. Na zasadzie tego skojarzenia być może szybciej przyswoicie te czasownikiJ

To teraz podamy Wam kilka przykładów.

vakna/väcka (budzić/budzić się)

Jag vaknar kl. 10 varje dag. – Budzę się codziennie o 10.

Mina katter väcker mig alltid kl. 7 på morgonen, för de vill äta. – Moje koty zawsze (kogo?) mnie budzą o 7 rano, bo chcą jeść.

sova/söva (spać/uśpić)

Min hund sover ganska mycket. – Mój pies dość dużo śpi.

Narkosläkare måste söva patienten.- Anestezjolog musiał uśpić (kogo?) pacjenta.

ligga/lägga (leżeć/kłaść)

Idag vill jag bara ligga i sängen och läsa någon bra deckare. – Dziś chcę tylko leżeć w łóżku i przeczytać jakiś dobry kryminał.

Lägg inte fötterna på bordet! – Nie kładź (czego?) stóp na stole!

sitta/sätta (siedzieć/kłaść, wkładać )

Du sitter bara i ditt rum och gör ingenting! Hjälp mig, snälla! – Ty tylko siedzisz w swoim pokoju i nic nie robisz! Proszę, pomóż mi!

Kan du sätta blommorna i vattnet?  – Mógłbyś wstawić (co?) kwiaty do wody?

stå/ställa (stać/wstawić)

Alla mina böcker står i bokhyllan i mina föräldrars rum. – Wszystkie moje książki stoją na regale w pokoju moich rodziców.

Var kan jag ställa min cykel? – Gdzie mogę wstawić (co?) mój rower?

brinna/bränna (palić się/palić)

Det brinner i köket! Ring brandkåren! – Pali się w kuchni! Dzwoń po straż pożarną!

Jocke bränner alla gamla kärleksbrev. – Jocke pali/spala (co?) wszystkie stare listy miłosne.

Mamy nadzieję, że coś zrozumieliście różnicę między transitiva i intransitivaJ Może spróbujecie ułożyć zdania z pozostałymi czasownikami z tabelki? Piszcie w komentarzach! A jutro czeka na Was quiz:) Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #129

Jakie dwa zasiłki chce podwyższyć szwedzki rząd? Czy Swedish house Mafia wraca na dobre? I kto pomógł w odzyskaniu skradzionych z Królewskiej Biblioteki książek? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #130 Ogarniamy słownictwo z przepisu na dyniową lazanię!

Nie ma to, jak trenować słownictwo na materiałach autentycznych, które w dodatku mogą nam cudownie napełnić brzuchy! Przepis na dyniową lazanię podbija internety, a my sprawdzamy, czy wiemy jak ją przyrządzić po szwedzku! Wpadajcie na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #6 – Laga Pumpalasagne!

Halloween zbliża się wielkimi krokami i nawet jeśli nie bawią Was klimaty z horrorów czy przebieranie się za potwory, to warto skorzystać z sezonu na dynię. A skoro o sezonie na dynię mowa, to dobrze byłoby połączyć miłe z pożytecznym i nauczyć się nowych słów i powtórzyć tryb rozkazujący w szwedzkim!:) Za chwilę poznacie przepis […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #128

Czy u dziewczynek trudniej wykryć autyzm? Gdzie można zobaczyć najstarszy na świecie gatunek zwierzęcia? I jak adoptowane dzieci zachowują w sobie ślady swojego pierwszego języka? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #129 Ogarniamy znaki drogowe po szwedzku!

Wczoraj uczyliśmy się najważniejszych znaków drogowych po szwedzku, dziś czas na solidną powtórkę! Zaczynamy nasz quiz!

Czytaj więcej

Svenska till vardags – vägskyltar

Znaki drogowe. Coś, co niektórzy przyswoili bez problemu, inni zaś każdą kartkówkę z tematu pisali na tróję (jak niżej podpisana). Niezależnie jednak czy macie prawo jazdy, kartę rowerową czy motorowerową, czy może jak ja głównie poruszacie się pieszo albo tramwajem, znaków drogowych nie unikniecie. Czyhają na nas wszędzie. Co ciekawe, znaki drogowe nieco się różnią […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #127

W jaki sposób Szwecja wspiera młodzież? Jaką nagrodę otrzymała ostatnio Robyn? I jakie kryteria należy spełnić, by dostać Nagrodę Nobla? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć […]

Czytaj więcej

Quiz #128 Ogarniamy szwedzkie wynalazki!

Szwedzi to wspaniali innowatorzy i wiele ulepszeń, z którymi mamy teraz na co dzień do czynienia wyszło właśnie spod ich rąk. Macie ochotę sprawdzić, ile wiecie o szwedzkich wynalazkach? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie wynalazki

Na pewno nieobce są Wam nazwiska Nikoli Tesli, Aleksandra Grahama Bella czy Thomasa Edisona. Pewnie słyszeliście też o Linneuszu czy Celsjuszu, ale może niekoniecznie o tym, że byli oni Szwedami. Dzisiaj w TOP 5 dowiecie się o tym, jak powstały jedne z najlepszych, najważniejszych i najpopularniejszych szwedzkich wynalazków. 1. Säkerhetständstickan Zapałka sama w sobie nie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #126

Dla kogo kurs wiedzy o Szwecji? Czy psy mogą występować w operze? I co Saamowie maja wspólnego z Jamesem Bondem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć […]

Czytaj więcej

Quiz #127 Ogarniamy słówka z piosenek Disneya!

Kolejna porcja słówek z piosenek Disneya już na Was czeka. Tym razem, dzięki piosence z Toy Story nauczycie się opisywać swojego najlepszego przyjaciela. Lecimy!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #15 – Jag är din bäste vän

Nie wiem, jak Wy, ale ja lubię od czasu przygotować kubek gorącej czekolady, zawinąć się w koc, i zupełnie się wyłączyć, oglądając jakiś film animowany, który pamiętam z dzieciństwa. Nawet jeśli nie jest to Wasza ulubiona forma spędzania czasu, to może lubią to Wasze dzieci. A jeśli ani tego nie lubicie, ani nie macie dzieci […]

Czytaj więcej