Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 18 grudnia, 2019

Jag lägger boken eller jag ligger boken…? W końcu się tego nauczysz!

Czy czujecie bezsilność, gdy po raz któryś myli Wam się sätta z sitta? Nie rozumiecie, dlaczego mówimy jag lägger boken på bordet, ale już nie jag ligger boken? O co w tym wszystkim chodzi? Czy te czasowniki tylko wyglądają tak podobnie, czy wiążą się z sobą bardziej, niż nam się wydaje? Witajcie w świecie transitiva i intransitiva verb!

Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie to jeden z tematów, który najbardziej spędza nam sen z powiek. Te szwedzkie różnią się od polskich – w polskim czasowniki przechodnie mają zarówno stronę bierną, jak i czynną (np. czesać / jest czesany), a nieprzechodnie tylko czynną (jechać / jest jechany już nie bardzo J). W szwedzkim wszystko zależy od tego, czy czasownik potrzebuje dopełnienia (objekt), czy nie. Już tłumaczymy.

Możemy powiedzieć samo jag ligger jako zdanie: leżę. Ale jeśli już chcemy użyć lägger, to musimy dodać coś po, nie możemy napisać samego „Jag lägger.” (ja kładę.). Tak więc po szwedzku czasowniki nieprzechodnie to takie, które nie potrzebują dopełnienia, a przechodnie to te, które dopełnienie mają. Dopełnienie to ta osoba czy rzecz, na której wykonujemy czynność – budzimy syna, sta wiamy rower, itp. Ale już jeśli powiemy leżę w łóżku, to „w łóżku” nie jest dopełnieniem. Po prostu leżymy, ta czynność leżenia „dzieje się” tylko nam, łóżko jest miejscem.  Nadążacie?

W poniższej tabelce z parami najbardziej popularnych transitiva i intransitiva możecie dostrzec pewną prawidłowość.

Jak widzicie, czasowniki przechodnie, transitiva, w zasadzie zawsze mają ä albo ö, podczas gdy nieprzechodnie przeważnie dysponują samogłoskami, które rozpoznajemy w polskim. Na zasadzie tego skojarzenia być może szybciej przyswoicie te czasownikiJ

To teraz podamy Wam kilka przykładów.

vakna/väcka (budzić/budzić się)

Jag vaknar kl. 10 varje dag. – Budzę się codziennie o 10.

Mina katter väcker mig alltid kl. 7 på morgonen, för de vill äta. – Moje koty zawsze (kogo?) mnie budzą o 7 rano, bo chcą jeść.

sova/söva (spać/uśpić)

Min hund sover ganska mycket. – Mój pies dość dużo śpi.

Narkosläkare måste söva patienten.- Anestezjolog musiał uśpić (kogo?) pacjenta.

ligga/lägga (leżeć/kłaść)

Idag vill jag bara ligga i sängen och läsa någon bra deckare. – Dziś chcę tylko leżeć w łóżku i przeczytać jakiś dobry kryminał.

Lägg inte fötterna på bordet! – Nie kładź (czego?) stóp na stole!

sitta/sätta (siedzieć/kłaść, wkładać )

Du sitter bara i ditt rum och gör ingenting! Hjälp mig, snälla! – Ty tylko siedzisz w swoim pokoju i nic nie robisz! Proszę, pomóż mi!

Kan du sätta blommorna i vattnet?  – Mógłbyś wstawić (co?) kwiaty do wody?

stå/ställa (stać/wstawić)

Alla mina böcker står i bokhyllan i mina föräldrars rum. – Wszystkie moje książki stoją na regale w pokoju moich rodziców.

Var kan jag ställa min cykel? – Gdzie mogę wstawić (co?) mój rower?

brinna/bränna (palić się/palić)

Det brinner i köket! Ring brandkåren! – Pali się w kuchni! Dzwoń po straż pożarną!

Jocke bränner alla gamla kärleksbrev. – Jocke pali/spala (co?) wszystkie stare listy miłosne.

Mamy nadzieję, że coś zrozumieliście różnicę między transitiva i intransitivaJ Może spróbujecie ułożyć zdania z pozostałymi czasownikami z tabelki? Piszcie w komentarzach! A jutro czeka na Was quiz:) Vi ses!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Dags att titta på svensk teve, czyli co słychać w szwedzkiej tv? #5

Zaczyna się jesień, a wraz z nią krótsze dnie, niższe temperatury i potrzeba zawinięcia się w kocyk z ciepłą herbatą. Jest to też najlepszy czas na zapoznanie się z nowościami w szwedzkiej telewizji. Większość poniższych tytułów ma swoją premierę w drugiej połowie września, tak więc tak więc to ostatni moment, żeby nadrobić wcześniejsze sezony. Będzie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #171

Czy chcąc zagłosować w zeszłotygodniowych wyborach Szwedzi musieli stać w kolejkach? O ile wzrosną ceny pieluch i papieru toaletowego w Szwecji? I czy u naszego północnego sąsiada też jest zanieczyszczone powietrze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #172 Ogarniamy słówka z bajki o Pinokiu!

Jeśli podobał Ci się nauka szwedzkiego z piosenek, to czas przejrzeć słówka z piosenki Pinokia. A potem najlepiej od razu powtórzyć je w praktycznym quizie!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #19 – Inga band kan binda mej!

Witam fanów piosenek z filmów Disneya! Na naszym blogu poznaliście już 18 disneyowskich klasyków, które, mam nadzieję, pomogły Wam w nauce szwedzkiego. Dziś przestudiujemy drugi po Królewnie Śnieżce długi metraż z tego studia animowanego. Zaciekawieni? Zostańcie ze mną! Pinokio (Pinocchio) opowiada historię starszego lalkarza (dockmakare), Gepetto, który z całego serca (av hela sitt hjärta) pragnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #170

Jakie trudności mogą napotkać jesienią podróżujący szwedzką koleją? I o ile wzrosną szwedzkie kredyty studenckie? Oraz jakiego odkrycia dotyczącego cukrzycy dokonali naukowcy z Karolinska Institutet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #171 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem säga!

Udało Wam się powtórzyć wyrażenia z czasownikiem säga? Macie ochotę na szybką powtórkę? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #15 SÄGA

Hejsan! Wiecie, że nasza seria partikelverb ma już piętnaście odcinków? 😊 Nadróbcie ewentualne zaległości, bo dziś zajmiemy się nowym zestawem bardzo przydatnych wyrażeń ze słówkiem säga, czyli powiedzieć. Część tych wyrażeń może już znaliście i nie wiedzieliście, że są one partikelverb! Małe przypomnienie – partikelverb to czasownik połączony z partykułą, czyli takim małym słówkiem typu […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #169

Czy sklepy bez personelu są w Szwecji popularne? Jakie zwierzęta coraz częściej pojawiają się u wybrzeży Szwecji? I czy nasi północni sąsiedzi potrzebują więcej rozwiązań w zakresie energii słonecznej? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #170 Ogarniamy szwedzką gramatykę!

Jak się czujecie już prawie po wakacjach? Wypoczęliście i nabraliście sił do dalszej nauki szwedzkiego? Może macie ochotę na małą gramatyczną powtórkę w quizie? Zaczynamy!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie gry komputerowe

Witam serdecznie miłośników gier komputerowych! Bez względu na to, czy gracie regularnie i jesteście na czasie z nowościami, czy też Wasza przygoda z graniem ogranicza się do Pasjansa, dzisiejszy wpis z pewnością Was zainteresuje! 😊 Pewnie wiedzieliście już, że super popularny Minecraft został stworzony przez Szwedów, ale może nie mieliście pojęcia, że Candy Crush Saga […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #168

Czy w Szwecji zaczyna brakować wody? Dlaczego gwałtownie wzrastają ceny podwynajmu? I co szwedzkie gospodarstwa domowe robią z plastikiem? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język […]

Czytaj więcej

Quiz #169 Ogarniamy fałszywych przyjaciół w szwedzkim! #3

Czy Wam też mylą się termin i semester i chcecie je tłumaczyć prosto z polskiego? A jak słyszycie stol, to myślicie o stole? Fałszywych przyjaciół w szwedzkim nie brakuje. Zróbmy sobie więc małą powtórkę w quizie!

Czytaj więcej