Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 16 października, 2019

Jadę, jadę, jadę! A może jednak idę? Ogarniamy går, åker i kör!

To tak, jag åker bil, jadę samochodem, ok. No to wtedy bilen åker… Co? Jak to, dlaczego nie åker, dlaczego bilen går? Przecież samochód jedzie? Co tu się dzieje? Bez paniki, przychodzimy Wam dziś z pomocą, żeby raz na zawsze rozwiać wątpliwości co do użycia går, åker i kör!

Zaczynamy od går.

GÅR

Dosłownie tłumaczymy je jako ”iść”, to znaczenie zapewne znacie. Wykorzystamy je w następujących zdaniach:

Min syster kunde gå när hon var sju månader.

Moja siostra umiała chodzić, gdy miała siedem miesięcy.

Cyklar du till jobbet eller går du?

Jeździsz na rowerze do pracy, czy idziesz (spacerujesz)?

Te zdania są dość oczywiste. Co natomiast zrobić z następującym fantem:

Måste du åka redan? Ja, min buss går om fem minuter.

Musisz już jechać? Tak, mój autobus odjeżdża za pięć minut.

Dlaczego w drugim zdaniu nie powiemy åker? A to dlatego, że w przypadku podobnego dylematu musimy się zastanowić, kto jest podmiotem i dla kogo ta czynność jazdy jest naturalna. Już tłumaczę.

Dla człowieka naturalnym sposobem poruszania się jest chód. Tak więc jag går snabbt – szybko chodzę.

Dla autobusu, pociągu, tramwaju, samolotu, łodzi, etc., ich sposób przemieszczania się – jazda, lot, płynięcie – też jest naturalny. Stąd też flyget/bussen/tåget/färjan/spårvagnen/bilen går! Tak więc kojarzmy går z naturalnym sposobem przemieszczania się dla podmiotu.

Flyget går klockan sju på kvällen.

Samolot odlatuje o siódmej wieczorem.

Färjan till Helsingfors går om femton minuter, vi måste skynda oss!

Prom do Helsinek odpływa za piętnaście minut, musimy się pospieszyć!

ÅKER

To już nienaturalny sposób przemieszczania się, czyli np. przy użyciu maszyny czy pojazdu.

Åker du bil eller buss till jobbet?

Jedziesz samochodem czy autobusem do pracy?

Jag åker båt till jobbet; jag jobbar på ett hotell som ligger på en ö.

Płynę łodzią do pracy; pracuję w hotelu, który leży na wyspie.

Min kusin bor i USA, så jag brukar åka dit och besöka henne vartannat år.

Moja kuzynka mieszka w USA, więc zwykle latam tam i odwiedzam ją co drugi rok.

Min pappa åker bill till och med när han vill handla i butiken. Jag föredrar att gå och få lite motion.

Mój tata jeździ samochodem nawet, gdy chce zrobić małe zakupy. Ja wolę się przejść i trochę poruszać.

Częstym błędem jest ”jag går till Spanien på semester”. Mówię wtedy zawsze, że tak powiemy tylko, jeśli serio chcemy przemierzyć jakiś znaczny dystans pieszo, np. idąc na pielgrzymkę.

Vart vill du åka på semester? Jag vill åka till Spanien! Jag drömmer om att gå hela den spanska pilgrimsleden från Pyrenéerna till Santiago de Compostela.

Dokąd chcesz jechać na urlop? Chcę pojechać do Hiszpanii! Marzę o tym, żeby przejść cały hiszpański szlak pielgrzymkowy od Pirenejów, aż do Santiago de Compostela.

Min mamma har gått från Gdansk till Czestochowa två gånger.

Moja mama dwa razy przeszła od Gdańska do Częstochowy.

KÖR

To jak w tym układzie wypada kör? Jest chyba najmniej problematycznym z trzech omawianych dziś czasowników, gdyż oznacza prowadzić samochód (czy też jechać, ale pod warunkiem, że podmiot jest kierowcą), albo podwozić gdzieś kogoś.

Annika kör en Volvo och gillar inte att köra Jonas Toyota.

Annika prowadzi Volvo i nie lubi powadzić Toyoty Jonasa.

Mina föräldrar körde mig till flygplatsen.

Moi rodzice podwieźli mnie na lotnisko.

Kan du köra mig till stationen? Annars hinner jag inte till universitetet!

Możesz mnie podwieźć na stację? W innym przypadku nie zdążę na uniwerek! (UWAGA! Nie powiemy „kan du åka mig till stationen?”)

Emil älskar att köra taxi, men han gillar inte att köra på nätterna.

Emil kocha prowadzić taksówkę, ale nie lubi jeździć w nocy.

UWAGA! Emil älskar att åka taxi, men han gillar inte att åka på nätterna. – Emil kocha jeździć taksówką, ale nie lubi jeździć w nocy. W tym zdaniu Emil może być po prostu pasażerem taksówki, natomiast w zdaniu z kör jest kierowcą.

Mamy nadzieję, że rozjaśniliśmy Wam temat 😀 Macie jeszcze jakieś pytania, albo przykłady? Åker ni bil till jobbet eller går ni? Arbetar ni hemifrån? Går ni fortfarande till skolan eller universitetet? Kör ni Volvo? 😀 Berätta! A w czwartek widzimy się w quizie z dzisiejszego tematu!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej