Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 16 października, 2019

Jadę, jadę, jadę! A może jednak idę? Ogarniamy går, åker i kör!

To tak, jag åker bil, jadę samochodem, ok. No to wtedy bilen åker… Co? Jak to, dlaczego nie åker, dlaczego bilen går? Przecież samochód jedzie? Co tu się dzieje? Bez paniki, przychodzimy Wam dziś z pomocą, żeby raz na zawsze rozwiać wątpliwości co do użycia går, åker i kör!

Zaczynamy od går.

GÅR

Dosłownie tłumaczymy je jako ”iść”, to znaczenie zapewne znacie. Wykorzystamy je w następujących zdaniach:

Min syster kunde gå när hon var sju månader.

Moja siostra umiała chodzić, gdy miała siedem miesięcy.

Cyklar du till jobbet eller går du?

Jeździsz na rowerze do pracy, czy idziesz (spacerujesz)?

Te zdania są dość oczywiste. Co natomiast zrobić z następującym fantem:

Måste du åka redan? Ja, min buss går om fem minuter.

Musisz już jechać? Tak, mój autobus odjeżdża za pięć minut.

Dlaczego w drugim zdaniu nie powiemy åker? A to dlatego, że w przypadku podobnego dylematu musimy się zastanowić, kto jest podmiotem i dla kogo ta czynność jazdy jest naturalna. Już tłumaczę.

Dla człowieka naturalnym sposobem poruszania się jest chód. Tak więc jag går snabbt – szybko chodzę.

Dla autobusu, pociągu, tramwaju, samolotu, łodzi, etc., ich sposób przemieszczania się – jazda, lot, płynięcie – też jest naturalny. Stąd też flyget/bussen/tåget/färjan/spårvagnen/bilen går! Tak więc kojarzmy går z naturalnym sposobem przemieszczania się dla podmiotu.

Flyget går klockan sju på kvällen.

Samolot odlatuje o siódmej wieczorem.

Färjan till Helsingfors går om femton minuter, vi måste skynda oss!

Prom do Helsinek odpływa za piętnaście minut, musimy się pospieszyć!

ÅKER

To już nienaturalny sposób przemieszczania się, czyli np. przy użyciu maszyny czy pojazdu.

Åker du bil eller buss till jobbet?

Jedziesz samochodem czy autobusem do pracy?

Jag åker båt till jobbet; jag jobbar på ett hotell som ligger på en ö.

Płynę łodzią do pracy; pracuję w hotelu, który leży na wyspie.

Min kusin bor i USA, så jag brukar åka dit och besöka henne vartannat år.

Moja kuzynka mieszka w USA, więc zwykle latam tam i odwiedzam ją co drugi rok.

Min pappa åker bill till och med när han vill handla i butiken. Jag föredrar att gå och få lite motion.

Mój tata jeździ samochodem nawet, gdy chce zrobić małe zakupy. Ja wolę się przejść i trochę poruszać.

Częstym błędem jest ”jag går till Spanien på semester”. Mówię wtedy zawsze, że tak powiemy tylko, jeśli serio chcemy przemierzyć jakiś znaczny dystans pieszo, np. idąc na pielgrzymkę.

Vart vill du åka på semester? Jag vill åka till Spanien! Jag drömmer om att gå hela den spanska pilgrimsleden från Pyrenéerna till Santiago de Compostela.

Dokąd chcesz jechać na urlop? Chcę pojechać do Hiszpanii! Marzę o tym, żeby przejść cały hiszpański szlak pielgrzymkowy od Pirenejów, aż do Santiago de Compostela.

Min mamma har gått från Gdansk till Czestochowa två gånger.

Moja mama dwa razy przeszła od Gdańska do Częstochowy.

KÖR

To jak w tym układzie wypada kör? Jest chyba najmniej problematycznym z trzech omawianych dziś czasowników, gdyż oznacza prowadzić samochód (czy też jechać, ale pod warunkiem, że podmiot jest kierowcą), albo podwozić gdzieś kogoś.

Annika kör en Volvo och gillar inte att köra Jonas Toyota.

Annika prowadzi Volvo i nie lubi powadzić Toyoty Jonasa.

Mina föräldrar körde mig till flygplatsen.

Moi rodzice podwieźli mnie na lotnisko.

Kan du köra mig till stationen? Annars hinner jag inte till universitetet!

Możesz mnie podwieźć na stację? W innym przypadku nie zdążę na uniwerek! (UWAGA! Nie powiemy „kan du åka mig till stationen?”)

Emil älskar att köra taxi, men han gillar inte att köra på nätterna.

Emil kocha prowadzić taksówkę, ale nie lubi jeździć w nocy.

UWAGA! Emil älskar att åka taxi, men han gillar inte att åka på nätterna. – Emil kocha jeździć taksówką, ale nie lubi jeździć w nocy. W tym zdaniu Emil może być po prostu pasażerem taksówki, natomiast w zdaniu z kör jest kierowcą.

Mamy nadzieję, że rozjaśniliśmy Wam temat 😀 Macie jeszcze jakieś pytania, albo przykłady? Åker ni bil till jobbet eller går ni? Arbetar ni hemifrån? Går ni fortfarande till skolan eller universitetet? Kör ni Volvo? 😀 Berätta! A w czwartek widzimy się w quizie z dzisiejszego tematu!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej