Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 2 czerwca, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #6

Ostatnio sporo było nowych słów i gramatyki, tak więc czas na relaksujący wpis do kawy (tretår?:)). Jeżeli myśleliście, że to już koniec serii Bardzo szwedzkie słówka, bo przecież te najbardziej szwedzkie słówka już dawno opisałam (fika, sugen, lagom, mysa, vobba), to… bardzo się myliliście : ) Bardzo szwedzkie słówka wciąż powstają, zmieniają się, zyskują na popularności. Tym samym możemy kontynuować jedną z moich ulubionych serii. Zaczynamy!

1. Skadeglädje

Jeśli znacie niemiecki, to być może przyszło Wam na myśl słowo Schadenfreude. I słusznie, bo znaczy dokładnie to samo, co szwedzkie skadeglädje, czyli radość z cudzego nieszczęścia. Mamy tu skada – szkoda, nieszczęście, strata i glädje, o którym rozmawialiśmy już w kontekście matglädje.

Jag kunde inte hjälpa att känna viss skadeglädje när mitt ex blev sjuk. Det var hans livsstil som ledde till sjukdomen. Nie mogłam powstrzymać radości z cudzego nieszczęścia (skadeglädje), gdy mój ex zachorował. To jego styl życia doprowadził do choroby.

2. Ogooglebar

To niepozorne słówko, angielskie ungoogleable, było swego czasu źródłem kontrowersji. Ogooglebar to po prostu nie do wygooglowania (niewygooglowywalne?), nie do wyszukania w Internecie. Jest to słowo na tyle zrozumiałe i uniwersalne, że możemy go używać nawet jeśli naszą domyślną wyszukiwarką nie jest Google. I stąd się bierze kontrowersja. Ogooglebar zostało oficjalnie uznane za nowe szwedzkie słowo w 2012.  Google zażądał, aby Språkrådet wycofało to słowo z listy, bo jeśli ludzie zaczną masowo używać słowa googla czy (o)googlebar, to marka straci na wartości. Coś na zasadzie nazywania pieluch „pampersami” od nazwy marki, czy nazywania tuszu do rzęs „rímel” po hiszpańsku. Språkrådet argumentowało swoją decyzję tym, że to użytkownicy języka decydują, czy i jak dane słowo jest używane. Mimo to, po długiej wymianie maili z Google, Språkrådet w końcu ugięło się pod naciskiem światowego giganta i ogooglebar zniknęło z oficjalnej listy nowych słów. Słowo na stałe jednak zagościło w języku szwedzkim, a dzięki kontrowersji z nim związanym powstały takie perełki, jak The ogooglebar song.

3. Bloggbävning

Pozostajemy w przestrzeni internetowej. Możliwe, że kojarzycie słowo jordbävning, czyli trzęsienie ziemi. Czym więc może być bloggbävning? Blogową eksplozją, sytuacją, w której wpisy na blogach są zdominowane przez jeden „gorący” temat. Bloggbävning powstało właśnie w takich okolicznościach – w 2008 głośno było o tak zwanym FRA-lagen, czyli uogólniając – prawie do podsłuchu. Temat był tak szeroko komentowany na mnóstwie blogów, że ta eksplozja postów dostała własną nazwę. Mniej popularnym, ale równie trafnym słowem jest twitterbävning – „ekspozja” na Twitterze.

4. Surströmmingspremiär

Teraz coś dla miłośników (ekstremalnej) kuchni, czyli premiera kiszonego śledzia! Innymi słowy jest to dzień, który otwiera sezon na tę legendarną już potrawę. Tradycyjnie jest to trzeci czwartek sierpnia, czyli w tym roku 19-y. Do 1998 premiera kiszonego śledzia była obwarowana sztywnymi zasadami. Kiszony śledź mógł być dopuszczony do sprzedaży detalicznej dopiero w trzeci czwartek sierpnia, w celu uniknięcia przypadków niedostatecznego skiszenia. Mimo, że ta zasada już dawno przestała obowiązywać, wielu producentów wciąż podtrzymuje tę tradycję. Czekacie na surströmmingspremiär? Macie jakieś plany?:)

5. Trädmord

Trädmord jest słowem, które powinniśmy włączyć do użytku codziennego, jeśli ekologia jest dla nas ważna. „Mord na drzewach” zaczął być często używanym sformułowaniem w 2011, kiedy sporo drzew w okolicach Sztokholmu albo uszkodzono albo otruto, przez co uschły. Trädmord nazwiemy także nadmierne zużycie papieru i kartonów.

Czy znaliście któreś z powyższych słów? Może któregoś regularnie używacie? Dajcie znać i nie zapomnijcie o jutrzejszym quizie! Tymczasem!:)

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #111

Jaki tytuł nosi nowy film o Lasse i Mai? Gdzie w Szwecji powstaje nowy musical o Titanicu? Jak zmienia się użycie przyimka “ni” w szwedzkim? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #112 Ogarniamy szwedzkie parki rozrywki!

W którym parku rozrywki spotkamy Emila z Lönnebergi? Gdzie znajduje się Liseberg? Jak powiemy “zarezerwować bilety” po szwedzku? Wszystko to w dzisiejszym quizie! Zaczynamy!

Czytaj więcej

TOP 5: Szwedzkie parki rozrywki!

Słońce przygrzewa, sezon urlopowy powoli się rozkręca, a coraz więcej obostrzeń zostaje zniesionych. Niektórym pewnie marzy się fajny, weekendowy wypad rodzinny, czy wycieczka z drugą połówką do miejsca, w którym można odpocząć, ale też trochę poszaleć. Wiecie, co mogłoby zaspokoić Wasz apetyt na przygodę i relaks zarazem? Nöjesparker! Szwedzkie parki rozrywki zachwycą ludzi w każdym […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #110

Kiedy Laleh wystąpi w końcu w Szwecji? Jak państwo wspiera czytelnictwo wśród dzieci w Szwecji? I jaki blef domów aukcyjnych udało się ostatnio odkryć telewizji SVT? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza […]

Czytaj więcej

Quiz #111 Ogarniamy kosmiczne słownictwo!

W naszym Układzie Słonecznym jest jedno słońce i osiem planet. Wokół każdej istniejącej gwiazdy krąży co najmniej jedna planeta. Jowisz kurczy się z prędkością 2 centymetrów na rok.   Mikołaj Kopernik opisał, jak Ziemia i inne planety krążą wokół Słońca. Wiecie, jak to wszystko powiedzieć po szwedzku? Jeśli jeszcze się wahacie, to koniecznie przeczytajcie nasz […]

Czytaj więcej

Svenska till vardags – Vi pratar om rymden!

Hejsan! Też czytaliście kiedyś namiętnie książki o UFO i marzyliście o podróżach w przestrzeni kosmicznej? A może ktoś z Was jest astronomem (pozdrowienia, Kuzynko!), albo właśnie studiuje astrofizykę? Albo po prostu lubicie E.T. albo Marsjanina? Czy też zaintrygował Was post o planetach na naszym fanpage’u? Jeśli na choć jedno z pytań odpowiedzieliście twierdząco, to świetnie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #109

Kto otrzymał aż trzy statuetki w Grammisgalan, najważniejszej narodzie szwedzkiego przemysłu muzycznego? Jak Świat Astrid Lindgren reaguje na poluzowanie restrykcji covidowych? I czy Szwedzi odprowadzają podatki z kryptowalut? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #110 Ogarniamy kolejne bardzo szwedzkie słówka!

Wiecie, dlaczego Google zainteresowało się w listą nowych słówek w języku szwedzkim w roku 2012? Bo pojawiło się na niej słowo ogooglebar! Domyślacie się, co znaczy? A skadeglädje i bloggbävning… ? Wszystkie one pojawiły się w naszym wczorajszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach. Dziś quizowa powtórka! Zapraszamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #6

Ostatnio sporo było nowych słów i gramatyki, tak więc czas na relaksujący wpis do kawy (tretår?:)). Jeżeli myśleliście, że to już koniec serii Bardzo szwedzkie słówka, bo przecież te najbardziej szwedzkie słówka już dawno opisałam (fika, sugen, lagom, mysa, vobba), to… bardzo się myliliście : ) Bardzo szwedzkie słówka wciąż powstają, zmieniają się, zyskują na […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #108

Gdzie w Szwecji znaleziono książkę, która ma czterysta lat? Jak nowa aplikacja może pomóc we wczesnym wykrywaniu demencji? I czy mikro przerwy w pracy naprawdę są takie dobre? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #109 Ogarniamy słownictwo z horoskopów!

Czy Strzelec pasuje do Wagi? A Lew do Koziorożca? I jak nie unikać wyzwań, spodziewając się jednocześnie niekończących się możliwości? Wszystko to w dzisiejszym quizie!

Czytaj więcej

Svenska till vardags – horoskop

Hejsan hoppsan miłośnicy astrologii (po szwedzku, oczywiście)! Dzisiaj coś specjalnie dla Was. W veckans vokabulär pojawiły się wczoraj nazwy znaków zodiaków. Niezależnie od tego, czy wierzycie w horoskopy, czy też nie, nauka języka przy wykorzystaniu horoskopu daje prawdziwą frajdę. Możemy poznać ciekawe wierzenia na temat naszego znaku zodiaku, a także poćwiczyć słówka i czasy gramatyczne […]

Czytaj więcej