Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 2 czerwca, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #6

Ostatnio sporo było nowych słów i gramatyki, tak więc czas na relaksujący wpis do kawy (tretår?:)). Jeżeli myśleliście, że to już koniec serii Bardzo szwedzkie słówka, bo przecież te najbardziej szwedzkie słówka już dawno opisałam (fika, sugen, lagom, mysa, vobba), to… bardzo się myliliście : ) Bardzo szwedzkie słówka wciąż powstają, zmieniają się, zyskują na popularności. Tym samym możemy kontynuować jedną z moich ulubionych serii. Zaczynamy!

1. Skadeglädje

Jeśli znacie niemiecki, to być może przyszło Wam na myśl słowo Schadenfreude. I słusznie, bo znaczy dokładnie to samo, co szwedzkie skadeglädje, czyli radość z cudzego nieszczęścia. Mamy tu skada – szkoda, nieszczęście, strata i glädje, o którym rozmawialiśmy już w kontekście matglädje.

Jag kunde inte hjälpa att känna viss skadeglädje när mitt ex blev sjuk. Det var hans livsstil som ledde till sjukdomen. Nie mogłam powstrzymać radości z cudzego nieszczęścia (skadeglädje), gdy mój ex zachorował. To jego styl życia doprowadził do choroby.

2. Ogooglebar

To niepozorne słówko, angielskie ungoogleable, było swego czasu źródłem kontrowersji. Ogooglebar to po prostu nie do wygooglowania (niewygooglowywalne?), nie do wyszukania w Internecie. Jest to słowo na tyle zrozumiałe i uniwersalne, że możemy go używać nawet jeśli naszą domyślną wyszukiwarką nie jest Google. I stąd się bierze kontrowersja. Ogooglebar zostało oficjalnie uznane za nowe szwedzkie słowo w 2012.  Google zażądał, aby Språkrådet wycofało to słowo z listy, bo jeśli ludzie zaczną masowo używać słowa googla czy (o)googlebar, to marka straci na wartości. Coś na zasadzie nazywania pieluch „pampersami” od nazwy marki, czy nazywania tuszu do rzęs „rímel” po hiszpańsku. Språkrådet argumentowało swoją decyzję tym, że to użytkownicy języka decydują, czy i jak dane słowo jest używane. Mimo to, po długiej wymianie maili z Google, Språkrådet w końcu ugięło się pod naciskiem światowego giganta i ogooglebar zniknęło z oficjalnej listy nowych słów. Słowo na stałe jednak zagościło w języku szwedzkim, a dzięki kontrowersji z nim związanym powstały takie perełki, jak The ogooglebar song.

3. Bloggbävning

Pozostajemy w przestrzeni internetowej. Możliwe, że kojarzycie słowo jordbävning, czyli trzęsienie ziemi. Czym więc może być bloggbävning? Blogową eksplozją, sytuacją, w której wpisy na blogach są zdominowane przez jeden „gorący” temat. Bloggbävning powstało właśnie w takich okolicznościach – w 2008 głośno było o tak zwanym FRA-lagen, czyli uogólniając – prawie do podsłuchu. Temat był tak szeroko komentowany na mnóstwie blogów, że ta eksplozja postów dostała własną nazwę. Mniej popularnym, ale równie trafnym słowem jest twitterbävning – „ekspozja” na Twitterze.

4. Surströmmingspremiär

Teraz coś dla miłośników (ekstremalnej) kuchni, czyli premiera kiszonego śledzia! Innymi słowy jest to dzień, który otwiera sezon na tę legendarną już potrawę. Tradycyjnie jest to trzeci czwartek sierpnia, czyli w tym roku 19-y. Do 1998 premiera kiszonego śledzia była obwarowana sztywnymi zasadami. Kiszony śledź mógł być dopuszczony do sprzedaży detalicznej dopiero w trzeci czwartek sierpnia, w celu uniknięcia przypadków niedostatecznego skiszenia. Mimo, że ta zasada już dawno przestała obowiązywać, wielu producentów wciąż podtrzymuje tę tradycję. Czekacie na surströmmingspremiär? Macie jakieś plany?:)

5. Trädmord

Trädmord jest słowem, które powinniśmy włączyć do użytku codziennego, jeśli ekologia jest dla nas ważna. „Mord na drzewach” zaczął być często używanym sformułowaniem w 2011, kiedy sporo drzew w okolicach Sztokholmu albo uszkodzono albo otruto, przez co uschły. Trädmord nazwiemy także nadmierne zużycie papieru i kartonów.

Czy znaliście któreś z powyższych słów? Może któregoś regularnie używacie? Dajcie znać i nie zapomnijcie o jutrzejszym quizie! Tymczasem!:)

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Jesienne deckare, czyli co oglądać po szwedzku #4

Lato, jak to zwykle bywa, zbyt szybko się skończyło, i ponownie musimy zmierzyć się z jesiennym bluesem. Istnieje jednak coś, co świetnie się w jesienny klimat wplata i może nam go w pewien sposób umilić. Tak, oczywiście chodzi o deckare, szwedzkie kryminały, których popularność nie słabnie. Dziś jednak nie w formie książkowej, a serialowej, żeby […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! 124

Czy w Szwecji żyły kiedyś dinozaury? Czy emeryci korzystają z cyfrowych wydarzeń kulturalnych? I jak zmiany klimatyczne zagrażają dziedzictwu kulturowemu? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć […]

Czytaj więcej

Quiz #125 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem GÖRA!

Wczoraj przygotowaliśmy dla Was solidną dawkę wiedzy na temat czasownika GÖRA, czyli robić. Dziś czas więc na powtórkę w quizie. Zaczynamy!

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #13 GÖRA

Witam ponownie (już po raz trzynasty!) miłośnikow partikelverb! Kolejny raz odkryjemy ukryte znaczenie czasownika, który zdawał nam się dobrze znany. Dziś zajmiemy się göra, czyli robić, które wraz z akcentowaną partykułą totalnie zmieni znaczenie. Ważne – w dzisiejszym wpisie znajdziecie kilka uwag co do, wydawałoby się, tych samych wyrażeń, ale z nieakcentowaną partykułą. Czyli np.: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #123

Gdzie znajduje się jeden z najwyższych na świecie budynków z drewna? Jaka nowa e-liga zaczyna się w tym roku w Szwecji? I które szwedzkie słówko jest najsprytniejsze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #124 Ogarniamy słówka kulinarne z Kalles kaviar!

Wczorajszy post o Kalles kaviar podzielił Was dość mocno! Jak widać mamy tu ogromnych fanów tej pasty, jak również zaciętych wrogów. Mam nadzieję, że to że nie wszystkim Kalles kaviar podchodzi, nie przeszkodzi Wam w quizowej powtórce kulinarnych słówek. Zaczynamy!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #5 – Laga något med Kalles kaviar!

Hejsan! Nie wiem jak Wy, ale ja jestem fanką Kalles kaviar. Czasem z nostalgią wspominam zimowe, ciemne poranki w Sztokholmie i moje śniadanie – chrupki chleb żytni z solonym masłem i kawiorem Kalle (rågknäckebröd med saltat smör och Kalles kaviar). Połączenie składników wynikało z ich bardzo przystępnej dla studentki ceny. Okazało się, że szukając najtańszych […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #122

Czy za głośną muzykę można w Szwecji dostać mandat? Kim jest hemmasittare? I jak brzmią nowe hity ABBY? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język szwedzki. […]

Czytaj więcej

Quiz #123 Ogarniamy bardzo szwedzkie słowa! #8

Jak się czujecie po kolejnej dawce bardzo szwedzkich słówek? Przydałaby się powtórka? No to lecimy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #8

Hejsan, hoppsan! Wakacje w zasadzie za nami, w Szwecji już od kilku tygodni, co oznacza powrót do szkoły, do intensywnej nauki. Nie chcę jednak rzucić Was od razu na głęboką wodę, tak więc zaczniemy od niewielkiej ilości słów, za to bardzo ciekawych: witam w kolejnym odcinku Bardzo szwedzkich słówek! Już po raz ósmy poznacie szwedzkie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #121

Gdzie w Szwecji znajdziecie składowiska odpadów z elektrowni jądrowych? Kim była Gunilla Bergström? I gdzie znajduje się najbardziej na północ wysunięta osada saamska? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji […]

Czytaj więcej

Quiz #122 Ogarniamy wyrażenia związane ze szkołą!

Od początku tygodnia dużo mówimy o szkole i powrocie do nauki. Teraz czas na powtórkę szkolnego słownictwa! Jesteście gotowi? Zaczynamy!

Czytaj więcej