Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 2 czerwca, 2021

Bardzo szwedzkie słowa #6

Ostatnio sporo było nowych słów i gramatyki, tak więc czas na relaksujący wpis do kawy (tretår?:)). Jeżeli myśleliście, że to już koniec serii Bardzo szwedzkie słówka, bo przecież te najbardziej szwedzkie słówka już dawno opisałam (fika, sugen, lagom, mysa, vobba), to… bardzo się myliliście : ) Bardzo szwedzkie słówka wciąż powstają, zmieniają się, zyskują na popularności. Tym samym możemy kontynuować jedną z moich ulubionych serii. Zaczynamy!

1. Skadeglädje

Jeśli znacie niemiecki, to być może przyszło Wam na myśl słowo Schadenfreude. I słusznie, bo znaczy dokładnie to samo, co szwedzkie skadeglädje, czyli radość z cudzego nieszczęścia. Mamy tu skada – szkoda, nieszczęście, strata i glädje, o którym rozmawialiśmy już w kontekście matglädje.

Jag kunde inte hjälpa att känna viss skadeglädje när mitt ex blev sjuk. Det var hans livsstil som ledde till sjukdomen. Nie mogłam powstrzymać radości z cudzego nieszczęścia (skadeglädje), gdy mój ex zachorował. To jego styl życia doprowadził do choroby.

2. Ogooglebar

To niepozorne słówko, angielskie ungoogleable, było swego czasu źródłem kontrowersji. Ogooglebar to po prostu nie do wygooglowania (niewygooglowywalne?), nie do wyszukania w Internecie. Jest to słowo na tyle zrozumiałe i uniwersalne, że możemy go używać nawet jeśli naszą domyślną wyszukiwarką nie jest Google. I stąd się bierze kontrowersja. Ogooglebar zostało oficjalnie uznane za nowe szwedzkie słowo w 2012.  Google zażądał, aby Språkrådet wycofało to słowo z listy, bo jeśli ludzie zaczną masowo używać słowa googla czy (o)googlebar, to marka straci na wartości. Coś na zasadzie nazywania pieluch „pampersami” od nazwy marki, czy nazywania tuszu do rzęs „rímel” po hiszpańsku. Språkrådet argumentowało swoją decyzję tym, że to użytkownicy języka decydują, czy i jak dane słowo jest używane. Mimo to, po długiej wymianie maili z Google, Språkrådet w końcu ugięło się pod naciskiem światowego giganta i ogooglebar zniknęło z oficjalnej listy nowych słów. Słowo na stałe jednak zagościło w języku szwedzkim, a dzięki kontrowersji z nim związanym powstały takie perełki, jak The ogooglebar song.

3. Bloggbävning

Pozostajemy w przestrzeni internetowej. Możliwe, że kojarzycie słowo jordbävning, czyli trzęsienie ziemi. Czym więc może być bloggbävning? Blogową eksplozją, sytuacją, w której wpisy na blogach są zdominowane przez jeden „gorący” temat. Bloggbävning powstało właśnie w takich okolicznościach – w 2008 głośno było o tak zwanym FRA-lagen, czyli uogólniając – prawie do podsłuchu. Temat był tak szeroko komentowany na mnóstwie blogów, że ta eksplozja postów dostała własną nazwę. Mniej popularnym, ale równie trafnym słowem jest twitterbävning – „ekspozja” na Twitterze.

4. Surströmmingspremiär

Teraz coś dla miłośników (ekstremalnej) kuchni, czyli premiera kiszonego śledzia! Innymi słowy jest to dzień, który otwiera sezon na tę legendarną już potrawę. Tradycyjnie jest to trzeci czwartek sierpnia, czyli w tym roku 19-y. Do 1998 premiera kiszonego śledzia była obwarowana sztywnymi zasadami. Kiszony śledź mógł być dopuszczony do sprzedaży detalicznej dopiero w trzeci czwartek sierpnia, w celu uniknięcia przypadków niedostatecznego skiszenia. Mimo, że ta zasada już dawno przestała obowiązywać, wielu producentów wciąż podtrzymuje tę tradycję. Czekacie na surströmmingspremiär? Macie jakieś plany?:)

5. Trädmord

Trädmord jest słowem, które powinniśmy włączyć do użytku codziennego, jeśli ekologia jest dla nas ważna. „Mord na drzewach” zaczął być często używanym sformułowaniem w 2011, kiedy sporo drzew w okolicach Sztokholmu albo uszkodzono albo otruto, przez co uschły. Trädmord nazwiemy także nadmierne zużycie papieru i kartonów.

Czy znaliście któreś z powyższych słów? Może któregoś regularnie używacie? Dajcie znać i nie zapomnijcie o jutrzejszym quizie! Tymczasem!:)

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #164

Jakie nowe przepisy obowiązują w Szwecji od lipca? Do jakiego lekarza specjalisty poczekamy w Szwecji najdłużej? I jak najlepiej zadbać o siebie podczas letnich upałów? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #165 Ogarniamy słówka z przepisu na zupę rabarbarową!

Kto ma ochotę na kolejną powtórkę z kulinarnego słownictwa? Zaczynamy!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #11 – Laga rabarbersoppa!

Upały nie odpuszczają, w związku z czym musimy pamiętać o częstszym niż zwykle nawadnianiu organizmu. Jeśli jednak nudzi Wam się picie samej wody i macie chęć na coś orzeźwiającego i pysznego na te gorące dni, to przygotujcie ze mną zupę rabarbarową! Nowym czytelnikom już wyjaśniam: „Gotuj z Humlą” jest serią, dzięki której nie tylko nauczycie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #163

Jakie są najbardziej znane szwedzkie piosenki o lecie? I czy jest to dobra pora roku na debiuty literackie? Oraz jak nasza osobowość wpływa na to, jak głosujemy w wyborach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, […]

Czytaj więcej

Quiz #164 Ogarniamy rzeczownik w języku szwedzkim!

EN czy ETT? -AR, -OR, czy ER? Określona czy nieokreślona? Dziś sprawdzamy naszą wiedzę o rzeczowniku! Rozwiąż nasz quiz, i sprawdź, ile już umiesz, a co warto jeszcze podszkolic!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #12

Wracamy do serii z synonimami! Dziś czeka na Was wydanie specjalne, w którym po raz drugi zajmiemy się wyłącznie rzeczownikami. Poznacie 21 słów i przykłady ich zastosowań. Jeżeli będzie Wam wciąż mało, to zapraszam Was serdecznie na humlowy kurs „Ogarnij ten rzeczownik”. Zaczynamy! 1. Hemmalaget led ett svidande NEDERLAG – 0–5! – Gospodarze ponieśli bolesną […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #162

Czy emerytury w Szwecji zostaną podwyższone? Czy wzrost cen benzyny będzie miał wpływ na popularne wakacje w kamperze? I co sprawia, że książki typu feel good zyskują na świecie coraz większą popularność? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Quiz#163 Ogarniamy szwedzkie przysłowia!

Jak to dobrze, że przynajmniej niektóre szwedzkie przysłowia można dosłownie przetłumaczyć z polskiego! Czasem to naprawdę usprawnia naukę. Macie ochotę na powtórkę słówek z pierwszej części serii poświęconej właśnie przysłowiom? No to lecimy z quizem!

Czytaj więcej

Szwedzkie przysłowia – svenska ordspråk #1

Hejsan! Niedawno zapoznaliśmy się ze szwedzkimi idiomami, które mają dosłowne tłumaczenie na polski. Dzisiaj poczytamy o przysłowiach, które też na pewno znacie po polsku 😊 Dowiecie się, co dosłownie znaczą te ordspråk, jakie jest ich przenośne znaczenie oraz jak to znaczenie wytłumaczyć po szwedzku. Vi kör! 1. Alla vägar bär till Rom. – dosł. ”Wszystkie […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #161

Czy szwedzka młodzież kupuje podróbki? Kiedy masz prawo do odszkodowania za odwołany lot? I po co istnieją kleszcze? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język szwedzki. […]

Czytaj więcej

Quiz #162 Ogarniamy TOP 5 szwedzkich wykonawców muzycznych wg Billboard HOT100

Zdziwiła Was pierwsza piątka szwedzkich wykonawców wg Billboardu? Macie ochotę sprawdzić, ile o nich zapamiętaliście? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzcy artyści na Billboard HOT100

Szwedzki rynek muzyczny jest jednym z największych na świecie. Całe mnóstwo artystów, których anglojęzyczne hity słyszymy w radio, to właśnie Szwedzi. Na pewno nie raz zdarzyło się Wam przeżyć niemałe zdziwienie, gdy dowiadywaliście się o pochodzeniu zespołu Roxette, Cardigans czy Europe. Może doświadczyliście tego zdziwienia właśnie teraz 😊 Tak więc dziś robimy sobie odpoczynek od […]

Czytaj więcej