Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 16 września, 2020

Är du en riktig sömntuta? Rozmawiamy o śnie i pobudce po szwedzku!

Dni powoli się skracają, a co za tym idzie – robimy się bardziej senni (sömniga). Rano nie zawsze słyszymy budzik (väckarklocka), a przecież często musimy obudzić (väcka) też kogoś… Z tych nerwów może nam być ciężko zasnąć (somna) w nocy, przez co potem z paniką odkrywamy, że zaspaliśmy (försöva sig) do pracy, szkoły… Ale wiecie, co? Od dziś przynajmniej jeden stres Wam odejdzie. Bo dziś poznacie z nami najważniejsze czasowniki związane ze snem i budzeniem się, żeby łatwiej Wam było opisać okoliczności spóźnienia😊. Nauczycie się też ich odmiany w różnych czasach i poczytacie przykłady, które pomogą Wam zapamiętać te czasowniki w odpowiednim kontekście. Zaczynamy!

ZASYPIAĆ:  SOMNA – SOMNAR – SOMNADE – SOMNAT 

Jag somnade sent igår och därför kände jag mig sömnig hela dagen. – Zasnąłem wczoraj późno i dlatego dziś jestem senny cały dzień.

Min väninna ringde mig mitt i natten. Sedan var det svårt för mig att somna om. – Moja przyjaciółka zadzwoniła w środku nocy. Potem trudno było mi na nowo zasnąć.

Tar du sömntabletter? Jag kan inte somna utan dem. – Bierzesz tabletki na sen? Nie mogę bez nich zasnąć.

Min man är en riktig sömntuta, han somnar klockan 10 och vaknar klockan 9! – Mój mąż jest prawdziwym śpiochem, zasypia o 10-ej i budzi się o 9-ej!

Jak widzicie, poza czasownikiem somna, pojawiły się tu nam słowa sömnig, sömntuta i sömntabletter (od sömn – sen). Koniecznie zapiszcie je sobie razem z tym nowym czasownikiem!

SPAĆ: SOVA – SOVER – SOV – SOVIT

När jag kommer hem ska jag lägga mig på soffan och försöka sova en stund. – Kiedy przyjdę do domu, położę się na sofie i spróbuję chwilę pospać.

Jag är jättetrött idag för jag sov nästan inte alls i natt.  Jestem dziś strasznie zmęczony, bo prawie w ogóle nie spałem w nocy.

Vill du dela min sovsäck eller föredrar du att sova på golvet? – Chcesz się podzielić moim śpiworem, czy wolisz spać na podłodze?

Tutaj słówkiem od czasownika sova jest sovsäck – śpiwór. Zapisujemy!:)

ZASPAĆ:  FÖRSOVA SIG – FÖRSOVER SIG – FÖRSOV SIG – FÖRSOVIT SIG

Försov dig inte till jobbet bara! – Tylko nie zaśpij do pracy!

UŚPIĆ, USYPIAĆ: SÖVA – SÖVER – SÖVDE – SÖVT

Zanim podam Wam przykłady zastosowania söva, mam ważną uwagę: SÖVA różni się od SOVA tylko jedną samogłoską, a obie te samogłoski mogą być dla nas dość trudne do wymówienia. Dlatego koniecznie ćwiczcie wymowę, żeby potem nie było nieporozumień 😊 To teraz przejdźmy do przykładów.

Innan Ola skulle opereras sövde narkosläkaren honom. – Zanim Ola został zoperowany, anestezjolog uśpił go (podał mu narkozę).

Jag kan inte ringa dig just nu. Jag måste söva min baby först. – Nie mogę do ciebie teraz zadzwonić. Muszę najpierw uśpić mojego dzidziusia.

Att söva och operera en gammal hund är ett riskfyllt projekt och man vet aldrig riktigt hur det kommer att gå. – Uśpienie i operowanie starego psa jest ryzykownym przedsięwzięciem, nigdy nie wiadomo, jak pójdzie.

Jak widzicie czasownik ”usypiać” może mieć różne znaczenia, dlatego też niektórzy przy usypianiu dzieci używają zamiennego czasownika natta, -ar.

To teraz, żeby Was trochę obudzić, przećwiczymy sobie czasowniki opisujące budzenie, budzenie się i czuwanie w nocy  : )

BUDZIĆ SIĘ: VAKNA – VAKNAR – VAKNADE – VAKNAT

Jag vaknade alldeles för sent i morse. – Dziś rano zbudziłam się o wiele za późno.

Vakna! Klockan är redan 10! – Budź się! Jest już dziesiąta!

I dla kontrastu:

BUDZIĆ KOGOŚ: VÄCKA – VÄCKER – VÄCKTE – VÄCKT

Kan du väcka mig kl. 7? Jag är rädd för att jag inte kommer att höra väckarklockan. – Możesz mnie zbudzić o 7-ej? Boję się, że nie usłyszę budzika.

Jak widzicie, väckarklockan pochodzi od czasownika väcka. Jeśli macie problem z zapamiętaniem różnicy między vakna i väcka, to pomyślcie o budziku, który Was budzi – Väckarklockan väcker mig och jag vaknar.

CZUWAĆ: VAKA – VAKAR – VAKADE – VAKAT

Barnen var sjuka och föräldrarna hade vakat hela natten.  Dzieci były chore i rodzice czuwali całą noc.

Igår vakade jag hela natten för jag ville se matchen som sändes klockan tre på morgonen. – Wczoraj czuwałem (nie spałem) całą noc, bo chciałem obejrzeć mecz, który nadawali o 3-ej rano.

Uff, ile nowych wiadomości! Det räcker för idag, annars somnar vi 😊)) Widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #102

Jaka jest przyszłość kolei w Szwecji? Które zwierzęta fascynują Szwedów tak bardzo, że aż w telewizji pojawia się livestream z ich wędrówki do letnich pastwisk? I jakie nowe słówko pojawiło się w języku szwedzkim?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz […]

Czytaj więcej

Quiz #103 Ogarniamy przyimki z uczuciami! #2

MOT, ÖVER i FÖR nie będzie już miało przed nami żadnych tajemnic! Zwłaszcza po tym quizie!

Czytaj więcej

Przyimki z KÄNSLOR, del 2

Dziś wracamy do tematu uczuć i towarzyszących im przyimków w szwedzkim. W poprzednim wpisie na temat nauczyliśmy się używać przyimków på, i oraz med. Dziś czas na över, för i mot! Tak więc odświeżcie sobie część pierwszą i czytajcie dzisiejszy przewodnik po przyimkach z känslor 😊 ÖVER – wyraża zdziwienie chockad (zszokowany), förvånad (zdziwiony), häpen […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #101

Czy żurawie przyleciały już do Szwecji? W jakim filmie zagra Zlatan Ibrahimovic? I kim jest Sofia Jannok i dlaczego warto ją znać? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli […]

Czytaj więcej

Quiz #102 Ogarniamy partikelverb z czasownikiem SE!

Sama teoria na wiele się nie zda, jeśli nie przełożymy jej na praktykę! Co to dla nas oznacza? Że czas przetrenować SE w konkretnych użyciach 🙂 Zapraszamy więc na quiz.

Czytaj więcej

Nie taki diabeł straszny, jak go malują! Czyli jak oswoić partikelverb? #11 SE

To już nasze jedenaste spotkanie z partikelverb! Jeżeli nie pamiętacie, czym są, albo trafiliście tu po raz pierwszy, to w skrócie: partikelverb to czasowniki, które łączą się z partykułami (to te krótkie słowa, typu in, efter, på, över, etc.) i zupełnie zmieniają swoje znaczenie. Partykuła będzie zawsze akcentowana. Dziś zajmiemy się czasownikiem se, czyli widzieć, […]

Czytaj więcej

Quiz #101 Ogarniamy słownictwo z przepisów kulinarnych!

Wprawiamy się już w prawdziwie świąteczny nastrój i zabieramy się na poważnie za przygotowania ziemniaczanej zapiekanki Janssons frestelse! A żeby nie pogubić się w oryginalnym szwedzkim przepisie, powtórzmy najpierw słówka! Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #2 Laga Janssons frestelse!

Witajcie z powrotem, drodzy kucharze!;) Widzieliśmy się ostatnio przy okazji Gwiazdki i pieczenia pepparkakor. Minęło już sporo czasu od tamtego przepisu, a że zbliża się Wielkanoc, to najwyższy już czas na kolejną szwedzką potrawę, którą zaskoczycie bliskich i może też siebie. Nie ma znaczenia, czy świętujecie Wielkanoc, czy nie, każda wymówka jest dobra do udoskonalenia […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #100

Czy w Szwecji można pracować jako smok? Jak sobie radzą księgarnie w pandemii? I jaki nowy program rozrywkowy dotarł do Szwecji? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Quiz #100 Ogarniamy szwedzki slang! #3

Czy Wy to widzicie? To już nasz setny quiz dla Was! Jak ten czas leci! Dziś powtarzamy słówka z kultowego już filmiku z Zarą Larrson, w którym wyjaśnia ona slangowe szwedzkie słówka.

Czytaj więcej

Sprośny homar, czyli szwedzki slang z Zarą Larsson #3

Tjena! Nie wiem jak Wy, ale ja mam dziś chęć na odrobinę relaksu, a mało co tak relaksuje, jak nie wysilanie się na oficjalny, sztywny ton. Mówienie slangiem, używanie języka potocznego i, co dla nas ważne – połączenie tego z nauką szwedzkiego to przyjemne z pożytecznym. Zapraszam na trzecią część szwedzkiego slangu, tym razem naszą […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #99

Jaka szwedzka artystka ma w tym roku szansę na Oskara? Kto został fotografką roku w Szwecji? I jak można sobie żawtować z covida i pandemi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej