Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 16 września, 2020

Är du en riktig sömntuta? Rozmawiamy o śnie i pobudce po szwedzku!

Dni powoli się skracają, a co za tym idzie – robimy się bardziej senni (sömniga). Rano nie zawsze słyszymy budzik (väckarklocka), a przecież często musimy obudzić (väcka) też kogoś… Z tych nerwów może nam być ciężko zasnąć (somna) w nocy, przez co potem z paniką odkrywamy, że zaspaliśmy (försöva sig) do pracy, szkoły… Ale wiecie, co? Od dziś przynajmniej jeden stres Wam odejdzie. Bo dziś poznacie z nami najważniejsze czasowniki związane ze snem i budzeniem się, żeby łatwiej Wam było opisać okoliczności spóźnienia😊. Nauczycie się też ich odmiany w różnych czasach i poczytacie przykłady, które pomogą Wam zapamiętać te czasowniki w odpowiednim kontekście. Zaczynamy!

ZASYPIAĆ:  SOMNA – SOMNAR – SOMNADE – SOMNAT 

Jag somnade sent igår och därför kände jag mig sömnig hela dagen. – Zasnąłem wczoraj późno i dlatego dziś jestem senny cały dzień.

Min väninna ringde mig mitt i natten. Sedan var det svårt för mig att somna om. – Moja przyjaciółka zadzwoniła w środku nocy. Potem trudno było mi na nowo zasnąć.

Tar du sömntabletter? Jag kan inte somna utan dem. – Bierzesz tabletki na sen? Nie mogę bez nich zasnąć.

Min man är en riktig sömntuta, han somnar klockan 10 och vaknar klockan 9! – Mój mąż jest prawdziwym śpiochem, zasypia o 10-ej i budzi się o 9-ej!

Jak widzicie, poza czasownikiem somna, pojawiły się tu nam słowa sömnig, sömntuta i sömntabletter (od sömn – sen). Koniecznie zapiszcie je sobie razem z tym nowym czasownikiem!

SPAĆ: SOVA – SOVER – SOV – SOVIT

När jag kommer hem ska jag lägga mig på soffan och försöka sova en stund. – Kiedy przyjdę do domu, położę się na sofie i spróbuję chwilę pospać.

Jag är jättetrött idag för jag sov nästan inte alls i natt.  Jestem dziś strasznie zmęczony, bo prawie w ogóle nie spałem w nocy.

Vill du dela min sovsäck eller föredrar du att sova på golvet? – Chcesz się podzielić moim śpiworem, czy wolisz spać na podłodze?

Tutaj słówkiem od czasownika sova jest sovsäck – śpiwór. Zapisujemy!:)

ZASPAĆ:  FÖRSOVA SIG – FÖRSOVER SIG – FÖRSOV SIG – FÖRSOVIT SIG

Försov dig inte till jobbet bara! – Tylko nie zaśpij do pracy!

UŚPIĆ, USYPIAĆ: SÖVA – SÖVER – SÖVDE – SÖVT

Zanim podam Wam przykłady zastosowania söva, mam ważną uwagę: SÖVA różni się od SOVA tylko jedną samogłoską, a obie te samogłoski mogą być dla nas dość trudne do wymówienia. Dlatego koniecznie ćwiczcie wymowę, żeby potem nie było nieporozumień 😊 To teraz przejdźmy do przykładów.

Innan Ola skulle opereras sövde narkosläkaren honom. – Zanim Ola został zoperowany, anestezjolog uśpił go (podał mu narkozę).

Jag kan inte ringa dig just nu. Jag måste söva min baby först. – Nie mogę do ciebie teraz zadzwonić. Muszę najpierw uśpić mojego dzidziusia.

Att söva och operera en gammal hund är ett riskfyllt projekt och man vet aldrig riktigt hur det kommer att gå. – Uśpienie i operowanie starego psa jest ryzykownym przedsięwzięciem, nigdy nie wiadomo, jak pójdzie.

Jak widzicie czasownik ”usypiać” może mieć różne znaczenia, dlatego też niektórzy przy usypianiu dzieci używają zamiennego czasownika natta, -ar.

To teraz, żeby Was trochę obudzić, przećwiczymy sobie czasowniki opisujące budzenie, budzenie się i czuwanie w nocy  : )

BUDZIĆ SIĘ: VAKNA – VAKNAR – VAKNADE – VAKNAT

Jag vaknade alldeles för sent i morse. – Dziś rano zbudziłam się o wiele za późno.

Vakna! Klockan är redan 10! – Budź się! Jest już dziesiąta!

I dla kontrastu:

BUDZIĆ KOGOŚ: VÄCKA – VÄCKER – VÄCKTE – VÄCKT

Kan du väcka mig kl. 7? Jag är rädd för att jag inte kommer att höra väckarklockan. – Możesz mnie zbudzić o 7-ej? Boję się, że nie usłyszę budzika.

Jak widzicie, väckarklockan pochodzi od czasownika väcka. Jeśli macie problem z zapamiętaniem różnicy między vakna i väcka, to pomyślcie o budziku, który Was budzi – Väckarklockan väcker mig och jag vaknar.

CZUWAĆ: VAKA – VAKAR – VAKADE – VAKAT

Barnen var sjuka och föräldrarna hade vakat hela natten.  Dzieci były chore i rodzice czuwali całą noc.

Igår vakade jag hela natten för jag ville se matchen som sändes klockan tre på morgonen. – Wczoraj czuwałem (nie spałem) całą noc, bo chciałem obejrzeć mecz, który nadawali o 3-ej rano.

Uff, ile nowych wiadomości! Det räcker för idag, annars somnar vi 😊)) Widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja! #117

Jakie nowe słowo na urlop zadomowiło się w języku szwedzkim na dobre? Gdzie w tym roku odbywała się w Szwecji międzynarodowa konferencja dotycząca zombi? I jaką nową wystawę proponuje Historiska Museet? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia […]

Czytaj więcej

Quiz #118 Ogarniamy przygotowanie pytt i panny!

Wasze wczorajsze reakcje na fb i instagramie dowodzą, że z pytt i panną trafiliśmy w 10! Przepis już znacie, teraz czas na powtórkę słownictwa! Zapraszamy na kulinarny quiz!

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #4 Laga pytt i panna!

Na fanpage’u Humli ponownie zagościł sprzęt kuchenny, co może oznaczać dla bloga tylko jedno – powrót naszej serii o gotowaniu (i powtarzaniu trybu rozkazującego)! Dziś zajmiemy się ikonicznym szwedzkim daniem, którego nazwa często na początku nauki języka wywołuje uśmiech – pytt i panna (lub pyttipanna).Tę prostą w przygotowaniu potrawkę z patelni zwykle przyrządza się z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #116

Czy migrena wśród szwedzkiej młodzieży jest częsta? Gdzie odbywa się jeden z najmniejszych festiwali filmowych w Szwecji? Jakiego mniejszościowego języka nie słychać w edukacji w szwedzkich szkołach? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście […]

Czytaj więcej

Quiz #117 Ogarniamy bardzo szwedzkie słówka#7!

Na instagramie zastanawialiśmy się wczoraj nad tym czym jest pålägg, a w najnowszym wpisie o bardzo szwedzkich słówkach znajdziecie też pozostałe perełki, które wybrała dla Was nasza lektorka Anna Hamanowicz. Wiecie, co to barnasinne i bildrulle? Macie ochotę sprawdzić się w naszym quizie? No to zaczynamy!

Czytaj więcej

Bardzo szwedzkie słowa #7

Hejsan! Wracam do Was dziś z kolejnymi szwedzkimi słówkami, których nie przetłumaczymy jednym słowem na polski. Poznamy pięć słów z różnych dziedzin, którymi na pewno zadziwicie Waszych szwedzkich znajomych. Zaczynamy! 1. Köttrymd Köttrymd oznacza dosłownie “mięsna przestrzeń”. Pewnie Was nie zaskoczę pisząc, że nie chodzi tu o dział mięsny w sklepie czy rzeźnię. Mała podpowiedź: […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #115

Kto został nowym szwedzkim mistrzem szachów? Czy nowy film z Alicią Vikander zgarnie nagrodę w Cannes? I jak Szwecja przygotowuje się na wypadek powodzi? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem […]

Czytaj więcej

Quiz #116 Ogarniamy synonimy! #7

Z czym kojarzy Wam się słówko förtära? A försprång? Czy czy försprång może być motbjudande? Dziś trenujemy te trudniejsze synonimy do łatwiejszych słówek! Zrób quiz i potrenuj z nami!

Czytaj więcej

Jak to powiedzieć inaczej? #7

Hejsan! To już nasze siódme spotkanie z synonimami w języku szwedzkim, skierowane głównie do średniozaawansowanych. Ale, oczywiście, wszyscy są tu mile widziani😊) Czeka na nas dziś siedem różnych słów i ich najlepsze zamienniki. Gotowi na wzbogacenie Waszego słownictwa i trening dla szarych komórek? Zaczynamy! 1. Här finns inget att FÖRTÄRA. – Nie ma tu niczego […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #114

Jak wygląda nowy rząd w Szwecji? Jak tworzyć sztukę dla ptaków, owadów i insektów? I kto dba o bezpieczne sceny sesu na szwedzkich planach filmowych? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #115 Ogarniamy ten rzeczownik!

Jak już pewnie zauważyliście z okazji premiery naszego gramatycznego kursu online Ogarnij ten rzeczownik! w tym tygodniu wyjątkowo mocno skupiamy się na rzeczowniku właśnie. I to on jest bohaterem quizu, który przygotowała dla Was nasza lektorka Ania. To jak, macie ochotę zmierzyć się z formami nieokreślonymi i określonymi, liczbą pojedynczą i mnoga, a może nawet […]

Czytaj więcej

Ogarniamy wyrażenia z till …s!

Jednymi z pierwszych rzeczy, jakie zauważymy rozpoczynając naukę szwedzkiego, są rodzajniki i brak przypadków gramatycznych. W języku polskim jesteśmy przyzwyczajeni do celownika, dopełniacza i innych umilaczy życia, i nagle zderzamy się w językiem, w którym w zasadzie istnieje mianownik i pewnego rodzaju dopełniacz. Chodzi o dzierżawczą końcówkę -s, np. Annas hus (dom Anny). Szwedzki może […]

Czytaj więcej