Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 16 września, 2020

Är du en riktig sömntuta? Rozmawiamy o śnie i pobudce po szwedzku!

Dni powoli się skracają, a co za tym idzie – robimy się bardziej senni (sömniga). Rano nie zawsze słyszymy budzik (väckarklocka), a przecież często musimy obudzić (väcka) też kogoś… Z tych nerwów może nam być ciężko zasnąć (somna) w nocy, przez co potem z paniką odkrywamy, że zaspaliśmy (försöva sig) do pracy, szkoły… Ale wiecie, co? Od dziś przynajmniej jeden stres Wam odejdzie. Bo dziś poznacie z nami najważniejsze czasowniki związane ze snem i budzeniem się, żeby łatwiej Wam było opisać okoliczności spóźnienia😊. Nauczycie się też ich odmiany w różnych czasach i poczytacie przykłady, które pomogą Wam zapamiętać te czasowniki w odpowiednim kontekście. Zaczynamy!

ZASYPIAĆ:  SOMNA – SOMNAR – SOMNADE – SOMNAT 

Jag somnade sent igår och därför kände jag mig sömnig hela dagen. – Zasnąłem wczoraj późno i dlatego dziś jestem senny cały dzień.

Min väninna ringde mig mitt i natten. Sedan var det svårt för mig att somna om. – Moja przyjaciółka zadzwoniła w środku nocy. Potem trudno było mi na nowo zasnąć.

Tar du sömntabletter? Jag kan inte somna utan dem. – Bierzesz tabletki na sen? Nie mogę bez nich zasnąć.

Min man är en riktig sömntuta, han somnar klockan 10 och vaknar klockan 9! – Mój mąż jest prawdziwym śpiochem, zasypia o 10-ej i budzi się o 9-ej!

Jak widzicie, poza czasownikiem somna, pojawiły się tu nam słowa sömnig, sömntuta i sömntabletter (od sömn – sen). Koniecznie zapiszcie je sobie razem z tym nowym czasownikiem!

SPAĆ: SOVA – SOVER – SOV – SOVIT

När jag kommer hem ska jag lägga mig på soffan och försöka sova en stund. – Kiedy przyjdę do domu, położę się na sofie i spróbuję chwilę pospać.

Jag är jättetrött idag för jag sov nästan inte alls i natt.  Jestem dziś strasznie zmęczony, bo prawie w ogóle nie spałem w nocy.

Vill du dela min sovsäck eller föredrar du att sova på golvet? – Chcesz się podzielić moim śpiworem, czy wolisz spać na podłodze?

Tutaj słówkiem od czasownika sova jest sovsäck – śpiwór. Zapisujemy!:)

ZASPAĆ:  FÖRSOVA SIG – FÖRSOVER SIG – FÖRSOV SIG – FÖRSOVIT SIG

Försov dig inte till jobbet bara! – Tylko nie zaśpij do pracy!

UŚPIĆ, USYPIAĆ: SÖVA – SÖVER – SÖVDE – SÖVT

Zanim podam Wam przykłady zastosowania söva, mam ważną uwagę: SÖVA różni się od SOVA tylko jedną samogłoską, a obie te samogłoski mogą być dla nas dość trudne do wymówienia. Dlatego koniecznie ćwiczcie wymowę, żeby potem nie było nieporozumień 😊 To teraz przejdźmy do przykładów.

Innan Ola skulle opereras sövde narkosläkaren honom. – Zanim Ola został zoperowany, anestezjolog uśpił go (podał mu narkozę).

Jag kan inte ringa dig just nu. Jag måste söva min baby först. – Nie mogę do ciebie teraz zadzwonić. Muszę najpierw uśpić mojego dzidziusia.

Att söva och operera en gammal hund är ett riskfyllt projekt och man vet aldrig riktigt hur det kommer att gå. – Uśpienie i operowanie starego psa jest ryzykownym przedsięwzięciem, nigdy nie wiadomo, jak pójdzie.

Jak widzicie czasownik ”usypiać” może mieć różne znaczenia, dlatego też niektórzy przy usypianiu dzieci używają zamiennego czasownika natta, -ar.

To teraz, żeby Was trochę obudzić, przećwiczymy sobie czasowniki opisujące budzenie, budzenie się i czuwanie w nocy  : )

BUDZIĆ SIĘ: VAKNA – VAKNAR – VAKNADE – VAKNAT

Jag vaknade alldeles för sent i morse. – Dziś rano zbudziłam się o wiele za późno.

Vakna! Klockan är redan 10! – Budź się! Jest już dziesiąta!

I dla kontrastu:

BUDZIĆ KOGOŚ: VÄCKA – VÄCKER – VÄCKTE – VÄCKT

Kan du väcka mig kl. 7? Jag är rädd för att jag inte kommer att höra väckarklockan. – Możesz mnie zbudzić o 7-ej? Boję się, że nie usłyszę budzika.

Jak widzicie, väckarklockan pochodzi od czasownika väcka. Jeśli macie problem z zapamiętaniem różnicy między vakna i väcka, to pomyślcie o budziku, który Was budzi – Väckarklockan väcker mig och jag vaknar.

CZUWAĆ: VAKA – VAKAR – VAKADE – VAKAT

Barnen var sjuka och föräldrarna hade vakat hela natten.  Dzieci były chore i rodzice czuwali całą noc.

Igår vakade jag hela natten för jag ville se matchen som sändes klockan tre på morgonen. – Wczoraj czuwałem (nie spałem) całą noc, bo chciałem obejrzeć mecz, który nadawali o 3-ej rano.

Uff, ile nowych wiadomości! Det räcker för idag, annars somnar vi 😊)) Widzimy się jutro w quizie!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Halo Szwecja #184

Jak długo Szwecja będzie przewodniczyć Unii Europejskiej? Która adaptacja szwedzkiej powieści bije teraz rekordy popularności? Jakiego języka uczą się coraz chętniej szwedzcy studenci? Czy istnieje coś takiego jak szwedzkie reggae? Jak działają czaty oparte o ludzką inteligencję? I które badania najbardziej przyciągnęły uwagę ludzi w 2022 roku? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. […]

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #20 – Familjen Madrigal

Dziś czas na sześćdziesiąty (sextionde) film studia Disney, Encanto, który dostał Oscara w kategorii najlepszy film animowany (bästa animerade film). Tym samym po raz pierwszy pobił (slå) film Pixara, Luca, nominowanym w tej samej kategorii. Oba filmy zresztą bardzo polecam. Czym Encanto urzekło jury i widzów na całym świecie? Tym, jak wykorzystuje magiczny realizm (magisk […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #183

Co nowego na temat śmierci króla Karola XII odkryli badacze z Finlandii? Czy palacze będą musieli płacić za zniszczenia w mieszkaniach czynszowych spowodowane dymem papierosowym? Jak od nowego roku zmieniły się przepisy dotyczące wieku emerytalnego w Szwecji? Która grupa szwedzkich klientów woli zakupy stacjonarne od online? I czy latanie samolotem będzie kiedyś eko? Wszystko to […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie filmy z zimą w tle

Zima, choć coraz cieplejsza, potrwa jeszcze kilka miesięcy, a co za tym stoi – czeka nas wciąż sporo krótkich dni, gdzie Słońce zachodzi zbyt szybko. Najlepszym lekarstwem na tak prędko kończące się dni jest zawinięcie się w koc i dobry film, oczywiście po szwedzku! Przygotowałam dla Was zestawienie pięciu szwedzkich filmów, których akcja rozgrywa się […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #182

Która kanapka została wybrana kanapką roku w Szwecji? Co najczęściej czytano w 2022 roku? Jak wzrosła akcyza na alkohol i tytoń? Dlaczego niechciane prezenty lądują w koszu na śmieci? I dlaczego stare szwedzkie drzewa wyginą? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej

TOP 5: szwedzkie ciekawostki #1

Chcesz zabłysnąć ciekawymi faktami o Szwecji? To świetnie się składa, bo dziś poznasz ze mną pięć nieoczywistych faktów, które sprawią, że zakochasz się w Szwecji na nowo i zaciekawisz nią znajomych i przyjaciół. Zaczynamy! 1. Jedyne na świecie muzeum Jamesa Bonda Tak, dobrze widzisz! Postać Jamesa Bonda jest jedną z najbardziej kultowych w historii kina, […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #181

Co ciekawego działo się w Szwecji w okresie świątecznym? Czy Mikołaje mieli dużo pracy? Jak plasowały się w tym roku ceny świątecznego jedzenia? Czy w tym czasie w w sklepach było mniej czy więcej personelu? I jak w świąteczną pomoc Ukrainie zaangażowały się szwedzkie fundacje? Oraz czy we wcześniejszych pandemicznych latach bożonarodzeniowe potrawy wyglądały inaczej? […]

Czytaj więcej

Szwedzkie kolędy: Nu tändas tusen juleljus – Śpiewaj z Humlą! #7

Nadszedł czas na specjalny, świąteczny odcinek Śpiewaj z Humlą! W zeszłym roku nauczyliśmy się śpiewać Midnatt råder, dziś chciałam Wam pokazać Nu tändas tusen juleljus. Ta kolęda została napisana w 1898 przez szwedzką pisarkę i kompozytorkę Emmy Köhler. W ciągu kolejnych lat stała się jedną z najczęściej śpiewanych piosenek świątecznych w Szwecji, a w 1986 […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja #180

Jakie instytucje w Szwecji zaczną pd przyszłego roku pobierać opłatę za wstęp? Jak SJ rekompensuje klientom chaos biletowy przy świątecznych podróżach? I dlaczego prezent roku w Szwecji nie zadziwił badaczy zachowań konsumenckich? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie […]

Czytaj więcej

Fałszywi przyjaciele w szwedzkim! #4

      Hejsan! Nadszedł czas na czwartą odsłonę serii falska vänner, gdzie ogarniamy szwedzkie słówka łudząco podobne do wyrazów w polskim, angielskim, czy niemieckim, lecz o zupełnie innym znaczeniu. Do każdego słówka podlinkowałam Wam wymowę, bo ona jest kluczem do zapobiegania nieporozumieniom. Czy macie jakąś zabawną historię związaną z którymś z poniższych słów? Zaczynamy! 1. Hot […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #179

Jakiego odkrycia stulecia dokonano niedawno w Szwecji? Jak wiedzie się markom własnym sklepów? I gdzie w Szwecji pojawią się rurociągi wodorowe? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też […]

Czytaj więcej

Gotuj z Humlą #12 – Jak zrobić placki ziemniaczane?

Mało co tak pomaga w chłodne, krótkie dni jak smaczne i ciepłe jedzenie. A że tutaj, na humlowym blogu, łączymy przyjemne z pożytecznym, to zapraszam Was to wspólnego gotowania i…powtarzania trybu rozkazującego! Dziś dowiecie się, jak zrobić placki ziemniaczane w wersji szwedzkiej, czyli raggmunk – z borówką brusznicą i mięsem (choć to oczywiście możecie pominąć). […]

Czytaj więcej