Blog

Autor: Ania Kicka

Data dodania: 6 maja, 2020

5 najdziwniejszych szwedzkich powiedzeń, które rozśmieszą Cię do łez!

Nauka języka wcześniej czy później doprowadzi nas do idiomów i powiedzeń, które z naszego punktu widzenia nie mają żadnego sensu… ale za to jak bawią! Chcę się z Wami podzielić ostatnim hitem szwedzkich internetów, skeczem Sjuka svenska uttryck autorstwa Özza Nûjena.

Komik od razu rzuca nas na głęboką wodę: „wyobraźcie sobie, że jesteście uchodźcami z Somalii, dostajecie się do Szwecji i pierwsze, co słyszycie, to:

1. Vad skådar mitt norra öga?

Jak autor słusznie zauważył, normalni ludzie mają tylko östöga i västöga. Ponoć norra z jakiegoś powodu ma w szwedzkim negatywne konotacje, rozważała to na przykład autorka bloga Maja Lundgren. W jej wpisie i komentarzach znajdziecie inne, ciekawe rozważania na temat pochodzenia tego powiedzenia. Skoro więc norra ma negatywne konotacje, to możemy je zastąpić słowem złe, i wyjdzie nam dosłownie „Co dostrzega moje złe oko?”. Tak więc coś tak się wyróżnia, tak nas szokuje, że widzimy to nawet naszym słabym okiem. Innymi słowy, Vad skådar mitt norra öga? wyraża zaskoczenie, niedowierzanie. Tak więc Szwedzi widzący Özza Nujena po raz pierwszy, byli w niezłym szoku😊

2. Nu har du satt din sista potatis

Już wiemy, co może nam powiedzieć zszokowany Szwed, to teraz zajmijmy się Szwedem doprowadzonym do wrzenia. Wyobraźmy sobie taki dialog:

– Chcesz mnie jeszcze bardziej wnerwić?

– No cóż, szef dał awans mi, a nie tobie, a poza tym wygrałem w Totka.

– Dość! Posadziłeś swojego ostatniego ziemniaka!

Nie wiem, jak Wy, ale ja chyba wprowadzę to polskie, dosłowne tłumaczenie do mojego codziennego słownika : ) Nieważne, czy kiedykolwiek sadziliście ziemniaki, jeśli Szwed Wam powie, że właśnie posadziliście ostatniego, to coś przeskrobaliście.

3. Här ligger en hund begraven

To wyrażenie nas nie zdziwi, bo mamy dosłowny polski odpowiednik: tu leży pies pogrzebany. Ale… czemu właśnie pies? Czym on zawinił? I skąd to wyrażenie i w polskim, i w szwedzkim? Badacze do dziś nie są w stanie ustalić jednej, oficjalnej wersji, dlatego podam Wam tylko jedną z wielu. W dawnych czasach, pełnych grozy i niepewności, zwykło się zakopywać kosztowności na czarną godzinę. A że skrzynia, czy pudło, w którym się ten majątek zwykło przechowywać, to w staroniemieckim „hunt”, to już widzimy, że albo ktoś miał poczucie humoru i zamiłowanie do gier językowych, albo coś tam się zgubiło w tłumaczeniu. Alternatywnie: oryginalnym wyrażeniem mogło ponoć być „tu leży skarb pogrzebany”. Zachęcam zaawansowanych do zapoznania się z innymi teoriami na temat tego powiedzenia.

4. Det går inte. Nån har lagt rabarber på den.

Komik przytacza anegdotę. Ma dziewięć lat i chce pożyczyć rower od kumpla. A on na to „nie da rady, położyłem na nim rabarbar”. Oczywiście, nasz komik reaguje bardzo racjonalnie: „No to ściągnij ten rabarbar, w czym jest problem?!”. Jeśli też nie rozumiecie, w czym problem, już tłumaczę: lägga rabarber på ngt, ma podobne znaczenie do lägga vantarna på ngt, czyli przywłaszczyć coś sobie, dorwać coś. A czemu akurat rabarbar? O tym przeczytacie na Ordbajsaren.

5. Jag anar ugglor i mossen.

I znowu dziwny zbitek słów. Komik zauważa, że najpierw tylko coś przypuszczamy, nie tycker, nie nawet tror, a tylko anar. A potem nagle ugglor? Z tak niepewnego czasownika skaczemy do bardzo konkretnych ptaków, i to jeszcze w liczbie mnogiej. Dosłownie: wyczuwamy sowy na bagnie. A tak naprawdę to przeczuwamy, że coś idzie nie tak. Ale o co chodzi z tymi sowami? Powiedzenie prawdopodobnie ma swój początek w XVII-wiecznym duńskim „der er ulve i mosen”. Z tym, że ulve to nie to samo co ugglor – mówimy tu bowiem o wilkach. Brzmi groźniej, prawda? Pewnie się już nie dowiemy, czy sowy pojawiły się tu przez niedbałą wymowę, dialekt, nieporozumienie, czy wszystko naraz. Ważne jest, że gdy Szwedzi wyczuwają sowy na mokradłach, po prostu coś im śmierdzi. Czy też, metaforycznie śmierdzi.

Tak się prezentują najdziwniejsze i najzabawniejsze szwedzkie powiedzenia, wybrane przez Özza Nûjena. Dajcie znać, które najbardziej Wam przypadło do gustu, i czy znacie jakieś inne zabawne szwedzkie powiedzenia. Tymczasem!

Tekst: Anna Hamanowicz

Pozostałe posty

Quiz #58 Ogarniamy wygląd po szwedzku #2

Mamy nadzieję, że udało nam się wczoraj zaskoczyć Was kilkoma słówkami opisującymi wygląd! A jeśli macie ochotę sprawdzić się, czy zapamiętaliście poprawnie, jak jest szpiczasta broda i wysokie kości policzkowe, to zapraszamy na nasz quiz.

Czytaj więcej

Opisujemy wygląd po szwedzku! Utseende #2

Wiemy już, jak powiedzieć komuś po szwedzku, że jesteśmy krótkowzroczni, albo że kolega ma spiczasty nos. Pisałam dla Was o tym miesiąc temu. Nadeszła pora na drugą odsłonę poradnika z wyglądu po szwedzku. Skoro mamy już za sobą brwi, oczy i nos, to warto by było zająć się resztą twarzy, podbródkiem i ustami. Zaczynamy! Ett […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #57

Dlaczego podcasty są tak popularne? Co powiecie na kryminał dla dzieci? I jak można zaadoptować szwedzkie słówko?Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym zdobywaniem informacji mogli też poćwiczyć język szwedzki. W ten […]

Czytaj więcej

Quiz #57 Ogarniamy umawianie wizyt!

Mamy nadzieję, że nasza nowa seria Svenska till vardags przypadła Wam do gustu, i że zanotowaliście sobie najpotrzebniejsze zwroty. Macie ochotę je przetrenować? Zapraszamy na quiz!

Czytaj więcej

Svenska till vardags! – Przydatne frazy przy umawianiu wizyt.

Hejsan! Zachęceni przez Was zaczynamy nową serię, w której będziemy Wam przygotowywać zestawy przydatnych fraz w konkretnej tematyce. Przed Wami pierwszy odcinek Svenska till vardags! – czyli szwedzki na co dzień. W pewnym komentarzu wyczytałam, że zależy Wam na wyrażeniach związanych z różnego rodzaju rezerwacją terminów – umawianiem się na wizytę u lekarza, czy w […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja!#56

Jak w czasach pendemii zwiedzać muzea w Szwecji? Który kraj wybrała Szwecja jako zwycięzcę Eurowizjii w tym roku? Na co szykuje się Spotify? I kiedy Greta stała się Garbo? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak […]

Czytaj więcej

Quiz #56 Ogarniamy Disneya po szwedzku!- Jag finns kvar!

Jeśli udało Wam się już zapoznać z nowymi słówkami w najnowszej odsłonie Kącika Piosenki Disneyowskiej i odlecieć n kosmicznym statku pirackim z piosenką Jag finns kvar, to zapraszamy na powtórkę słówek w quizie. Dajcie nam znać, jak Wam poszło!

Czytaj więcej

Kącik piosenki disneyowskiej #9 – Jag finns kvar!

Jeżeli uwielbiacie opowieści o piratach (pirater) i Star Wars, to dzisiejsza powtórka z Disneya jest w sam raz dla Was. Porozmawiamy o nieco zapomnianej, ale i tak przełomowej (banbrytande) przygodówce (äventyrsfilm). Planeta skarbów (Skattkammarplaneten) jest luźno oparta o klasyczną powieść o piratach, Wyspę skarbów (Skattkammarön) Roberta Louisa Stevensona. Fabuła rozgrywa się w XVII wieku w […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #55

Jak ciągle zmieniają się algorytmy sterujące Google Translate? Czym dokładnie zajmuje się koordynator rozwodów? I kto sto lat temu walczył o prawa kobiet do głosowania? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku szwedzkim, oraz oznaczenie stopnia trudności tekstu, tak abyście poza samym […]

Czytaj więcej

Quiz #55 Ogarniamy najdziwniejsze szwedzkie powiedzenia!

Udało nam się Was rozśmieszyć woczorajszym w pisem o dziwnych szwedzkich wyrażeniach? Wiecie już gdzie może się w nich przydać ziemniak a gdzie rabarbar? Macie ochotę sprawdzić się w naszym cotygodniowym quizie? Zapraszamy!

Czytaj więcej

5 najdziwniejszych szwedzkich powiedzeń, które rozśmieszą Cię do łez!

Nauka języka wcześniej czy później doprowadzi nas do idiomów i powiedzeń, które z naszego punktu widzenia nie mają żadnego sensu… ale za to jak bawią! Chcę się z Wami podzielić ostatnim hitem szwedzkich internetów, skeczem Sjuka svenska uttryck autorstwa Özza Nûjena. Komik od razu rzuca nas na głęboką wodę: „wyobraźcie sobie, że jesteście uchodźcami z […]

Czytaj więcej

Halo Szwecja! #54

Chcesz się dowiedzieć czegoś więcej o uznanych szwedzkich pisarzach: Maj Shöwall i PO Enquiscie? Albo może z całkiem innej beczki, zainteresuje Cię z jakiego powodu sprzedaż zabawek erotycznych tak nagle poszybowała w Szwecji do gówy? Wszystko to w naszym najnowszym przeglądzie szwedzkich mediów. Tytuł każdego opisanego przez nas artykułu zawiera link z wiadomością w języku […]

Czytaj więcej